{"id":14703,"date":"2025-09-03T11:36:33","date_gmt":"2025-09-03T07:36:33","guid":{"rendered":"https:\/\/soyqirim.az\/?p=14703"},"modified":"2025-09-03T11:36:33","modified_gmt":"2025-09-03T07:36:33","slug":"az%c9%99rbaycanlilarin-soyqirimi-haqqinda-az%c9%99rbaycan-respublikasi-prezidentinin-f%c9%99rmani-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/link\/14703","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda AZ\u018fRBAYCAN RESPUBL\u0130KASI PREZ\u0130DENT\u0130N\u0130N F\u018fRMANI"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_14704\" aria-describedby=\"caption-attachment-14704\" style=\"width: 525px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-14704 size-large\" src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/540450951_1362936909166214_2696328167623763176_n-1244x1500.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"633\" srcset=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/540450951_1362936909166214_2696328167623763176_n-1244x1500.jpg 1244w, https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/540450951_1362936909166214_2696328167623763176_n-249x300.jpg 249w, https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/540450951_1362936909166214_2696328167623763176_n-768x926.jpg 768w, https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/540450951_1362936909166214_2696328167623763176_n-1274x1536.jpg 1274w, https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/540450951_1362936909166214_2696328167623763176_n.jpg 1699w\" sizes=\"(max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-14704\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131qdan sonra 1918-ci ilin mart hadis\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilmi\u015fdir. Nazirl\u0259r \u015euras\u0131 1918-ci il iyulun 15-d\u0259 bu faci\u0259nin t\u0259dqiqi m\u0259qs\u0259di il\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etdi. Komissiya mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u015eamax\u0131dak\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259ri, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 \u0259razisind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259ri ara\u015fd\u0131rd\u0131. D\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi n\u0259zdind\u0259 x\u00fcsusi qurum yarad\u0131ld\u0131. 1919 v\u0259 1920-ci ilin mart ay\u0131n\u0131n 31-i iki d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmummilli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilmi\u015fdir. \u018fslind\u0259 bu, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 bir \u0259srd\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 prosesl\u0259rin\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k c\u0259hdi idi. Lakin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutu bu i\u015fin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131na imkan verm\u0259di.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>1988-ci ild\u0259n ortaya at\u0131lan qondarma Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f konfliktinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131na da respublikada d\u00fczg\u00fcn siyasi qiym\u0259t verilm\u0259di. Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin Erm\u0259nistan SSR-in t\u0259rkibin\u0259 daxil edilm\u0259si haqq\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin qeyri-konstitusion q\u0259rar\u0131n\u0131 v\u0259 Moskvan\u0131n \u0259slind\u0259 bu vilay\u0259ti X\u00fcsusi \u0130dar\u0259etm\u0259 Komit\u0259si vasit\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tabeliyind\u0259n \u00e7\u0131xarmas\u0131n\u0131 xalq\u0131m\u0131z ciddi naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lad\u0131 v\u0259 m\u00fch\u00fcm siyasi aksiyalara \u0259l atmaq m\u0259cburiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda qald\u0131. Respublikada ke\u00e7iril\u0259n mitinql\u0259r zaman\u0131 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 siyas\u0259ti q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259ns\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6z passiv m\u00f6vqeyind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259di. M\u0259hz el\u0259 bunun n\u0259tic\u0259si olaraq, 1990-c\u0131 ilin yanvar ay\u0131nda getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 bo\u011fmaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 Bak\u0131ya qo\u015funlar yeridildi, y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259hv v\u0259 \u015fik\u0259st edildi, yaraland\u0131, dig\u0259r fiziki t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qoyuldu.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>1992-ci ilin fevral\u0131nda erm\u0259nil\u0259r Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin \u0259halisin\u0259 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n divan tutdu. Tariximiz\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi h\u0259kk olunan bu qanl\u0131 faci\u0259 minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n m\u0259hv edilm\u0259si, \u0259sir al\u0131nmas\u0131, \u015f\u0259h\u0259rin yerl\u0259 yeksan edilm\u0259si il\u0259 qurtard\u0131.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>Mill\u0259t\u00e7i-separat\u00e7\u0131 erm\u0259nil\u0259rin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 avant\u00fcrist h\u0259r\u0259k\u0259tin n\u0259tic\u0259si olaraq bu g\u00fcn bir milyondan art\u0131q soyda\u015f\u0131m\u0131z erm\u0259ni q\u0259sbkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f, \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fama\u011fa m\u0259hkum edilmi\u015fdir. \u018frazimizin 20 faizinin erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z \u015f\u0259hid olmu\u015f, x\u0259sar\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n XIX\u2014XX \u0259srl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn faci\u0259l\u0259ri torpaqlar\u0131n\u0131n z\u0259bti il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunaraq, erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, planl\u0131 sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Bu hadis\u0259l\u0259rin yaln\u0131z birin\u0259 \u2014 1918-ci il mart q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na siyasi qiym\u0259t verm\u0259k c\u0259hdi g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi kimi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 bu g\u00fcn onun ax\u0131ra q\u0259d\u0259r h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259diyi q\u0259rarlar\u0131n m\u0259ntiqi davam\u0131 olaraq soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k borcunu tarixin h\u00f6km\u00fc kimi q\u0259bul edir.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f b\u00fct\u00fcn soyq\u0131r\u0131m faci\u0259l\u0259rini qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 q\u0259rara al\u0131ram:<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>1. 31 mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilsin.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>2. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunsun ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f x\u00fcsusi sessiyan\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 baxs\u0131n.<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, 26 mart 1998-ci il<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u2116 690<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14705,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ghostkit_customizer_options":"","ghostkit_custom_css":"","ghostkit_custom_js_head":"","ghostkit_custom_js_foot":"","ghostkit_typography":""},"categories":[35],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14703"}],"collection":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14703"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14706,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14703\/revisions\/14706"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}