{"id":1392,"date":"2018-03-31T11:00:51","date_gmt":"2018-03-31T06:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/soyqirim.az\/?p=1392"},"modified":"2018-11-03T11:10:14","modified_gmt":"2018-11-03T07:10:14","slug":"az%c9%99rbaycan-xalqinin-basina-g%c9%99tiril%c9%99n-%c9%99n-d%c9%99hs%c9%99tli-faci%c9%99l%c9%99rd%c9%99n-biri-d%c9%99-100-il-bundan-%c9%99vv%c9%99l-1918-ci-ilin-mart-aprel-aylarinda-baki-sovetinin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/link\/1392","title":{"rendered":"Quba \u015e\u0259h\u0259rind\u0259 &#8220;Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksi&#8221; nd\u0259 31 mart Az\u0259rbaycanl\u0131ar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100-c\u00fc il d\u00f6n\u00fcm\u00fc qeyd edildi"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallerify-container\"><div class=\"gallerify\" data-allowfullscreen=\"true\" data-nav=\"thumbs\" data-keyboard=\"true\"  data-autoplay=\"true\" data-trackpad=\"false\" data-ratio=\"800\/500\" data-width=\"100%\"><img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/DSC0091-1024x681.jpg\" width=\"525\" height=\"349\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/1522482231467589362_1000x669.jpg\" width=\"525\" height=\"350\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/DSC0102-1024x681.jpg\" width=\"525\" height=\"349\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/t-3.jpg\" width=\"525\" height=\"350\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/1522485670696682_1000x669.jpg\" width=\"525\" height=\"372\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/1522485670803533535_1000x669.jpg\" width=\"525\" height=\"345\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/29594973_2049082271773160_8179102448147044364_n.jpg\" width=\"525\" height=\"381\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/DSC0083-853x1024.jpg\" width=\"525\" height=\"630\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/1522486312592620477_1000x669.jpg\" width=\"525\" height=\"340\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/y-3.jpg\" width=\"525\" height=\"396\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/y-2.jpg\" width=\"525\" height=\"417\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/DSC0089-1-1024x681.jpg\" width=\"525\" height=\"349\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/1522485811497232894_1000x669-1.jpg\" width=\"525\" height=\"353\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/y-1.jpg\" width=\"525\" height=\"403\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/y-4.jpg\" width=\"525\" height=\"355\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/y-5.jpg\" width=\"525\" height=\"410\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/1522484224829629946_1000x669.jpg\" width=\"525\" height=\"357\" alt=\"\" \/>\n<\/div><\/div>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 100 il bundan \u0259vv\u0259l &#8211; 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin mandat\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n da\u015fnak-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlard\u0131r. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, habel\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131na daxil olan dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 q\u0259zalarda on minl\u0259rl\u0259 dinc sakin m\u0259hz etnik v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri, m\u0259scid v\u0259 q\u0259biristanl\u0131qlar yerl\u0259-yeksan edilmi\u015fdir. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha da az\u011f\u0131nla\u015fan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri qeyri-insani \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirmi\u015f, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, \u015eirvan, \u0130r\u0259van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tll\u0259r, talanlar v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00f6kum\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 yaratm\u0131\u015f, komissiyan\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin xalq\u0131n yadda\u015f\u0131nda hifz edilm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Lakin Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra bu proses dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin sona q\u0259d\u0259r t\u0259hqiq edilm\u0259sinin v\u0259 ona m\u00fcvafiq siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Yaln\u0131z 80 il sonra &#8211; 1998-ci il mart\u0131n 26-da \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin F\u0259rman\u0131nda h\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r\u0259 adekvat siyasi qiym\u0259t verilmi\u015f v\u0259 31 mart \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilmi\u015fdir. \u00d6t\u0259n 20 il \u0259rzind\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar say\u0259sind\u0259 \u00e7oxlu sayda yeni faktlar v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r toplanm\u0131\u015f, 2007-ci ild\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q a\u015fkar olunmu\u015fdur. \u00dcz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f tarixi faktlar 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri qanl\u0131 aksiyalar\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n daha geni\u015f v\u0259 faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n qat-qat \u00e7ox oldu\u011funu s\u00fcbut etmi\u015fdir. Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 1918- ci ild\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 h\u00fcdudlar\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri cinay\u0259tkar \u0259m\u0259ll\u0259rinin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rinin milli yadda\u015f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev 30 dekabr 2009-cu il tarixli 673\u2116 &#8211; li s\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r. S\u0259r\u0259ncama m\u00fcvafiq olaraq 2012-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m memorial kompleksi\u201d in\u015fa edilmi\u015f v\u0259 2013-c\u00fc il sentyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 c\u0259nab c\u0259nab Prezidentin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olmu\u015fdur. Soyq\u0131r\u0131m muzeyi 1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 tarixin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f ilk v\u0259 yegan\u0259 muzeydir. Muzeyd\u0259 yaln\u0131z Quba q\u0259zas\u0131nda deyil, Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n dig\u0259r: Cavad, G\u00f6y\u00e7ay, \u015eamax\u0131 v\u0259 Bak\u0131 q\u0259zalar\u0131nda t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m bar\u0259sind\u0259 geni\u015f m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k olar.Bu faktlardan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, erm\u0259nil\u0259r \u00f6z \u015fovinist m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na m\u0259h\u0259l qoymadan b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn vasit\u0259 v\u0259 metodlardan istifad\u0259 edibl\u0259r. Hesablamalara g\u00f6r\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015fdan sonra \u201cSoyq\u0131r\u0131m memorial kompleksi\u201dni \u00fcmumilikd\u0259 200 mind\u0259n cox adam, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si ziyar\u0259t etmi\u015fdir. Burada ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 1918-ci ild\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verilib. Qeyd olunub ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 t\u0259kc\u0259 Quba q\u0259zas\u0131nda 16782 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb, 150-d\u0259n \u00e7ox k\u0259nd yerl\u0259 yeksan edilib. Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 259 ev yand\u0131r\u0131l\u0131b, 1800 n\u0259f\u0259r azya\u015fl\u0131 erm\u0259ni vandalizminin qurban\u0131 olub. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn 100-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir. Y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t r\u0259smil\u0259ri, Milli M\u0259clisin deputatlar\u0131, nazirl\u0259r, komit\u0259 v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, diplomatik korpusun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, dini konfessiyalar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r.Quba \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259rk\u0259zind\u0259n ba\u015flayan v\u0259 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n i\u015ftirak etdiyi y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259di 1918-ci il soyq\u0131r\u0131m qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini ehtiramla yad etm\u0259k, erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f bu v\u0259h\u015fi cinay\u0259t faktlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Y\u00fcr\u00fc\u015f i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f Memorial Kompleks\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Quba k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u0259 \u0259klil v\u0259 t\u0259r \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r qoyaraq faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini ehtiramla yad etdil\u0259r. Y\u00fcr\u00fc\u015f m\u0259rasimind\u0259n sonra Quba Soyq\u0131r\u0131m Memorial Kompleksind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131n d\u0259rsl\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda respublika elmi konfrans\u0131 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. H\u0259m\u00e7inin Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksi\u201dnin zal\u0131nda t\u0259\u015fkil olunan \u201c1918-ci ilin mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 Belarus fotoqraf\u0131 Lev Da\u015fkevi\u00e7in g\u00f6zl\u0259ri il\u0259\u201d adl\u0131 foto-s\u0259rgiy\u0259 bax\u0131\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir.Quba k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131na insanlar\u0131n ziyar\u0259ti ax\u015fam saatlar\u0131na kimi davam etmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1429,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ghostkit_customizer_options":"","ghostkit_custom_css":"","ghostkit_custom_js_head":"","ghostkit_custom_js_foot":"","ghostkit_typography":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1392"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3194,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1392\/revisions\/3194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}