{"id":370,"date":"2013-09-18T13:08:52","date_gmt":"2013-09-18T08:08:52","guid":{"rendered":"http:\/\/az-master.biz\/real\/?p=370"},"modified":"2020-05-14T11:50:30","modified_gmt":"2020-05-14T07:50:30","slug":"quba-soyqirimi-memorial-kompleksinin-acilisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/link\/370","title":{"rendered":"Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<div class=\"gallerify-container\"><div class=\"gallerify\" data-allowfullscreen=\"true\" data-nav=\"thumbs\" data-keyboard=\"true\"  data-autoplay=\"true\" data-trackpad=\"false\" data-ratio=\"800\/500\" data-width=\"100%\"><img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24504-1.jpg\" width=\"525\" height=\"361\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24499.jpg\" width=\"525\" height=\"434\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24481.jpg\" width=\"525\" height=\"349\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24503.jpg\" width=\"525\" height=\"354\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24501.jpg\" width=\"525\" height=\"380\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24502.jpg\" width=\"333\" height=\"450\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24500.jpg\" width=\"325\" height=\"450\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24487.jpg\" width=\"525\" height=\"369\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24485.jpg\" width=\"525\" height=\"361\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24486.jpg\" width=\"525\" height=\"347\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24484.jpg\" width=\"525\" height=\"353\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24483.jpg\" width=\"525\" height=\"347\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24479.jpg\" width=\"525\" height=\"345\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24482.jpg\" width=\"525\" height=\"359\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24480.jpg\" width=\"525\" height=\"323\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24445.jpg\" width=\"525\" height=\"429\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24446.jpg\" width=\"525\" height=\"362\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24444.jpg\" width=\"525\" height=\"419\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24442.jpg\" width=\"525\" height=\"392\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24443.jpg\" width=\"525\" height=\"341\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24478.jpg\" width=\"525\" height=\"360\" alt=\"\" \/>\n<img src=\"https:\/\/soyqirim.az\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/24441.jpg\" width=\"525\" height=\"366\" alt=\"\" \/>\n<\/div><\/div>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">2013-c\u00fc il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 xan\u0131m\u0131 Mehriban \u018fliyeva Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n edibl\u0259r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><!--more--><\/span><\/strong><\/p>\n<div id=\"header\"><strong><span style=\"color: #000000;\">\u0130lham \u018fliyev Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdir<\/span><\/strong><\/div>\n<div class=\"description\"><\/div>\n<div class=\"body\">\n<div id=\"page_wrapper\">\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 yarad\u0131lan Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyada yay\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin miqyas\u0131 daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. Bu\u00a0i\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu da \u00e7ox m\u00fch\u00fcm v\u0259 tarixi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n birinci xan\u0131m\u0131 Mehriban \u018fliyevan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Fond ist\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259n k\u0259narda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 respublikam\u0131zda bu istiqam\u0259td\u0259 \u00e7ox vacib layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131 Fondun bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259ssas yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 2007-ci il aprelin 1-d\u0259 \u0259razid\u0259 torpaq i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u0259rk\u0259n a\u015fkar edilmi\u015fdir. 2009-cu ild\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cQuba rayonunda k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131\u201d t\u0259sdiq edilmi\u015f, a\u015fkar olunmu\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razid\u0259 monumental xatir\u0259 kompleksinin ucald\u0131lmas\u0131 v\u0259 abadl\u0131q i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 q\u0259rara al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. 2007-ci ilin iyulundan etibar\u0259n Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qda geni\u015f t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f, 2008-ci ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin yerli dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 xan\u0131m\u0131 Mehriban \u018fliyeva \u0259vv\u0259lc\u0259 kompleksin m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259raitl\u0259 tan\u0131\u015f oldular.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 xan\u0131m\u0131 burada kompleksin sxemini \u0259ks etdir\u0259n stendl\u0259r\u0259 baxd\u0131lar.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zinin direktoru Anar \u018fl\u0259kb\u0259rov m\u0259lumat verdi ki, kompleksd\u0259ki b\u00fct\u00fcn b\u00f6lm\u0259l\u0259r v\u0259 eksponatlar\u0131n yan\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131lan x\u00fcsusi audio b\u0259l\u0259d\u00e7i qur\u011fular\u0131 vasit\u0259sil\u0259 ingilis, rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Kompleksin ekspozisiya zal\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q zaman\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131 ki, a\u015fkar olunmu\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n \u00fcmumi sah\u0259si 514\u00a0kvadratmetrdir. Onun 494 kvadratmetrlik hiss\u0259sind\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131lsa da, 20 kvadratmetr \u0259razi beyn\u0259lxalq t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin n\u0259tic\u0259si olaraq m\u0259zarl\u0131qda m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131na aid 400-d\u0259n \u00e7ox insan c\u0259s\u0259dinin qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Onlardan 50-d\u0259n \u00e7oxu u\u015faqlara, 100-d\u0259n \u00e7oxu qad\u0131nlara, qalanlar\u0131 is\u0259 \u0259sas\u0259n ya\u015fl\u0131 ki\u015fil\u0259r\u0259 aiddir. M\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, m\u0259zarl\u0131qda az\u0259rbaycanl\u0131larla b\u0259rab\u0259r, Qubada y\u0131\u011fcam halda ya\u015fayan l\u0259zgi, y\u0259hudi, tat v\u0259 dig\u0259r etnik qruplar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259r\u0259k basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bildirildi ki, k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razini sel sular\u0131ndan qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Qudyal\u00e7ay\u0131n m\u0259cras\u0131nda uzunlu\u011fu 400 metr olan qoruyucu beton b\u0259nd in\u015fa olunmu\u015fdur. \u00d6t\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bol\u015fevik-erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u00a0torpaqlar\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131, Quba, \u015eamax\u0131, G\u00f6y\u00e7ay, Cavad, Salyan, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, L\u0259nk\u0259ran, G\u0259nc\u0259 v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 on minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. 1918-ci ilin aprel-may aylar\u0131nda yaln\u0131z Quba q\u0259zas\u0131nda 167 k\u0259nd tamamil\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2009-cu il 30 dekabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Kompleksin 3,5 hektarl\u0131q \u0259razisind\u0259 geni\u015f quruculuq i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131\u00a0Memorial Kompleksind\u0259 r\u0259mzi m\u0259zarl\u0131q sah\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Qalereyada yarad\u0131lan inzibati binan\u0131n tikinti sah\u0259si 320 kvadratmetrdir. Burada z\u0259ngin kitab fondu il\u0259 t\u0259chiz olunmu\u015f kitabxana, arxiv v\u0259 dig\u0259r inzibati otaqlar vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131 ki, kompleksin t\u0259rtibat\u0131 orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir. Buradak\u0131 abid\u0259 \u00fc\u00e7 hiss\u0259d\u0259n \u2013 sivri uclu b\u0131\u00e7aqlar\u0131 xat\u0131rladan iki konstruksiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 ortada xatir\u0259 da\u015f\u0131 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259sas zaldan ibar\u0259tdir. Abid\u0259nin iti uclar\u0131 \u00fcr\u0259kl\u0259ri par\u00e7alayan \u015fidd\u0259tli a\u011fr\u0131lar\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir. \u0130ti uclar\u0131n yerin alt\u0131ndan \u00e7\u0131xmas\u0131 is\u0259 h\u0259qiq\u0259ti gizl\u0259tm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Abid\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 brutto-betondan haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Memarlar soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti olaraq mat\u0259m s\u00fckutunu t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 mat\u0259m s\u00fckutunu t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 layih\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 b\u0259z\u0259kd\u0259n istifad\u0259 olunmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Az\u0259rbaycan Prezidentin\u0259 v\u0259 xan\u0131m\u0131na memorial kompleksin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat verildi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini d\u0259rin ehtiramla yad etdi, kompleksin \u00f6n\u00fcn\u0259 \u0259klil qoydu.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva kompleksin muzeyind\u0259ki eksponatlarla tan\u0131\u015f oldular.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Kompleksd\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif \u0259razil\u0259rinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri, o zaman burada apar\u0131lan tikinti-quruculuq i\u015fl\u0259ri, \u0259halinin h\u0259yat t\u0259rzi haqq\u0131nda fotolar vard\u0131r. Buradak\u0131 x\u00fcsusi b\u00f6lm\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranma tarixi, bununla ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 fotolar yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Kompleksd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sensor ekranl\u0131 monitordak\u0131 x\u00fcsusi x\u0259rit\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6t\u0259n \u0259srd\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 bar\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 dild\u0259 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burada \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin if\u015fa olunaraq d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n n\u00fcmayi\u015f etdirildiyi gu\u015f\u0259 d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m\u00e7inin Quba, Cavad, G\u00f6y\u00e7ay, \u015eamax\u0131 v\u0259 Bak\u0131 q\u0259zalar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n v\u0259 bu q\u0259zalarda erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r haqq\u0131nda dol\u011fun m\u0259lumatlar vard\u0131r. Bu gu\u015f\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259m d\u0259 q\u0259zalar\u0131n \u0259halisi, m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri, m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 \u00fczr\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 T\u0259hqiqat Komissiyas\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131, s\u0259n\u0259dl\u0259ri, Paris S\u00fclh Konfrans\u0131nda Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin s\u0259n\u0259dl\u0259ri s\u0259rgil\u0259nir. Kompleksd\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n fotolar\u0131, m\u0259zarl\u0131q \u0259razisind\u0259 tap\u0131lan soyuq silah v\u0259 dig\u0259r \u0259\u015fyalar da vard\u0131r. Burada, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan, \u0130ran, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin ictimai, siyasi, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u0259rbi xadiml\u0259rinin erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259ri yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Qafqaz \u0130slam Ordusunun v\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin fotolar\u0131 da maraq do\u011furur. Erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rin xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun atd\u0131\u011f\u0131 bu add\u0131m tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Kompleksl\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131qdan sonra d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 burada Quba rayon ictimaiyy\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u0259rasimd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">&#8211; Bu g\u00fcn biz Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na topla\u015fm\u0131\u015f\u0131q. 1918-ci ilin mart-iyul aylar\u0131nda erm\u0259ni quldur\u00a0d\u0259st\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rind\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. Be\u015f ay \u0259rzind\u0259 50 mind\u0259n \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z erm\u0259ni fa\u015fizminin qurban\u0131 olmu\u015fdur. Bak\u0131da, Quba q\u0259zas\u0131nda, \u015eamax\u0131da, Qusarda, \u0130r\u0259vanda, Nax\u00e7\u0131vanda, Z\u0259ng\u0259zurda, Qaraba\u011fda, L\u0259nk\u0259randa, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda biz\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. Bu memorial kompleksin yarad\u0131lmas\u0131 hesab edir\u0259m ki, tarixi hadis\u0259dir. Bildiyiniz kimi, 2007-ci ild\u0259 burada qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lark\u0259n k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131r. Ondan sonra buraya aliml\u0259r, ekspertl\u0259r ezam edilmi\u015fdir v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 a\u015fkar edilmi\u015fdir ki, burada minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n amans\u0131zl\u0131qla, q\u0259ddarl\u0131qla \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. 2009-cu ilin sonunda m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131na dair S\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 2011-ci ild\u0259n i\u015fl\u0259r ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn biz memorial kompleksin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 edirik.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 olaraq bel\u0259 memorial kompleks yarad\u0131l\u0131r. Kompleksin t\u0259rtibat\u0131 \u00e7ox t\u0259sirlidir, memarl\u0131\u011f\u0131\u00a0\u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259mzi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, burada n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n eksponatlar bizim tariximizi g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, memorial kompleksd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f ekspozisiya \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Kompleksin giri\u015find\u0259 Quba q\u0259zas\u0131n\u0131n dinc vaxtlar\u0131 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Ail\u0259l\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015flar dinc h\u0259yat s\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Ondan sonra qanl\u0131 g\u00fcnl\u0259r, dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n v\u0259h\u015filik \u0259ks olunur. Ekspozisiyan\u0131n sonunda hesab edir\u0259m ki, \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn t\u0259rtibat n\u0259tic\u0259sind\u0259 insanlar buradan nikbin \u0259hval-ruhiyy\u0259 il\u0259 ayr\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki Bak\u0131n\u0131n erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259n azad edilm\u0259si el\u0259 bil ki, ekspozisiyan\u0131n son n\u00f6qt\u0259sidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Burada h\u0259lak olmu\u015f insanlar m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259rin, m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ridir. Onlar\u0131n erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir g\u00fcnah\u0131 var idi ki, onlar erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n deyildil\u0259r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi t\u0259dqiqat komissiyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Komissiya i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r, ancaq 1920-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti s\u00fcqut ed\u0259nd\u0259n sonra bu komissiya t\u0259bii ki, \u00f6z i\u015fini dayand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259\u00a0komissiyan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti natamam olmu\u015fdur. Eyni zamanda, o vaxt \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu faci\u0259, bu q\u0131r\u011f\u0131n haqq\u0131nda d\u00fcnyaya m\u0259lumat \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bizim imkanlar\u0131m\u0131z \u00e7ox m\u0259hdud idi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Memorial kompleksin ekspozisiyas\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259r\u0259ncam da \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r &#8211;\u00a0Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 S\u0259r\u0259ncam\u0131. Orada g\u00f6st\u0259rilir ki, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 komissiya yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 komissiyan\u0131n g\u00f6r\u0259 bilm\u0259diyi i\u015fl\u0259ri art\u0131q m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti tamamlay\u0131r. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq 1998-ci ild\u0259 bu soyq\u0131r\u0131m\u0131na h\u00fcquqi v\u0259 siyasi qiym\u0259t verilmi\u015fdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259bii ki, tarix t\u0259hrif edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259r bizd\u0259n gizl\u0259dilirdi. Uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qan\u0131n\u0131 ax\u0131dan quldurlar, &#8211; onlar\u0131n da m\u0259nfur adlar\u0131 orada g\u00f6st\u0259rilir, &#8211; \u015eaumyan v\u0259 onun kimil\u0259ri biz\u0259 q\u0259hr\u0259manlar kimi t\u0259qdim\u00a0edilirdi. Hesab edir\u0259m ki, bu, b\u00f6y\u00fck faci\u0259dir. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 amans\u0131zl\u0131qla v\u0259h\u015filik t\u00f6r\u0259d\u0259n \u00fcns\u00fcrl\u0259r sovet tarixind\u0259 q\u0259hr\u0259man kimi t\u0259qdim edilirdi, onlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 abid\u0259l\u0259r ucald\u0131l\u0131rd\u0131. Yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz h\u0259qiqi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdik. G\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rimizi, Bak\u0131m\u0131z\u0131 o abid\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259dik v\u0259 bu g\u00fcn o yerl\u0259rd\u0259 g\u00f6z\u0259l parklar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Sahil park\u0131 yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. Y\u0259ni, tarix, \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. Biz bu g\u00fcn \u00f6z tariximiz\u0259 qay\u0131d\u0131r\u0131q. Tarixin b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131n\u0131 bilirik, bilm\u0259liyik. G\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bilm\u0259lidir ki, xalq\u0131m\u0131z ke\u00e7mi\u015fd\u0259 hans\u0131 f\u0259lak\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259ni fa\u015fizmin\u0259 o vaxt d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259t verilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn sonra tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizmi \u00f6z y\u0131rt\u0131c\u0131 sif\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Hitlerin s\u0259r\u0259ncam\u0131nda olan, ona qulluq ed\u0259n erm\u0259ni quldurlar\u0131 Erm\u0259nistanda q\u0259hr\u0259man kimi q\u0259bul edilir, onlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 abid\u0259l\u0259r ucald\u0131l\u0131r. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fcasir Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin ideologiyas\u0131 da fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdur. Hesab edir\u0259m ki, erm\u0259ni fa\u015fizmi Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n daha geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq\u00a0edilm\u0259lidir. Hesab edir\u0259m ki, tarixi paralell\u0259r \u0259sas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eadam ki, son ill\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 aliml\u0259rimiz \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131, bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z haqq\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r dol\u011fun v\u0259 m\u0259zmunlu \u0259s\u0259rl\u0259r yaratm\u0131\u015flar. Biz bu tarixi g\u0259nc n\u0259sill\u0259r\u0259 d\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130r\u0259van\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n paytaxt\u0131 elan olunmas\u0131n\u0131n tarixi hesab edir\u0259m ki, bir \u00e7oxlar\u0131na b\u0259lli deyildi. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131randa, tarixi faktlar \u0259sas\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259nd\u0259, art\u0131q bunu h\u0259m Az\u0259rbaycanda h\u0259r k\u0259s bilir, d\u00fcnyada da bilirl\u0259r ki, \u0130r\u0259van\u0131n Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 elan edilm\u0259si Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015f q\u0259rar \u0259sas\u0131nda olmu\u015fdur. Ona g\u00f6r\u0259, hesab edir\u0259m ki, tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n b\u00f6y\u00fck elmi \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n bir hiss\u0259si art\u0131q yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. Ancaq hesab edir\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 daha da ciddi diqq\u0259t verm\u0259liyik. Erm\u0259nil\u0259rin bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan elmind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmay\u0131b. Biz ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz torpa\u011f\u0131 olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa erm\u0259nil\u0259r XIX \u0259srin birinci yar\u0131s\u0131nda \u015e\u0259rqi Anadoludan v\u0259 \u0130randan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Onlar orada m\u0259sk\u0259n salm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 ondan sonra dinc Az\u0259rbaycan \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00f6z t\u0259xribatlar\u0131n\u0131 ba\u015flam\u0131\u015flar. Y\u0259ni, bu tarixi paralel, ondan sonra Bak\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizminin t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizminin t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri Az\u0259rbaycan tarix elmind\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq edilm\u0259li v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Dediyim kimi, erm\u0259ni fa\u015fizmi \u00f6z\u00fcn\u00fc bir daha 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda \u2013 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Biz o tarixi\u00a0d\u0259 yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet hakimiyy\u0259tinin r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan iki h\u0259ft\u0259 sonra erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan ay\u0131r\u0131b Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015flar. O vaxtk\u0131 sovet r\u0259hb\u0259rliyi, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 o vaxtk\u0131 r\u0259hb\u0259r Qorba\u00e7ov v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda olan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. Qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri bilavasit\u0259 Qorba\u00e7ovun \u0259m\u0259ll\u0259ridir. Ondan \u0259vv\u0259l v\u0259 ondan sonra xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r art\u0131q tarixd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6yr\u0259nilibdir. O vaxt Heyd\u0259r \u018fliyev amili erm\u0259nil\u0259rin \u0259l-qolunu ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#8211; 1969-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r erm\u0259nil\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar sovet h\u00f6kum\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r etmi\u015fl\u0259r. H\u0259tta r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r etmi\u015fl\u0259r. Ancaq Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 \u00e7ox ciddi etiraz\u0131 buna imkan verm\u0259mi\u015fdir. Ondan sonra Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet hakimiyy\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fc ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. O vaxt da \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, erm\u0259nil\u0259rin t\u0259xribat etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir imkanlar\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r. 1987-ci ilin noyabr\u0131nda \u2013 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n ged\u0259nd\u0259n iki h\u0259ft\u0259 sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 dem\u0259k olar ki, o vaxtdan az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti soyq\u0131r\u0131m\u0131 prosesi ba\u015flad\u0131. T\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259dildi, sovet v\u0259 d\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yanl\u0131\u015f v\u0259 t\u0259hrif edilmi\u015f r\u0259y yarad\u0131ld\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 1992-ci ild\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dildi. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r bu g\u00fcn Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 t\u0259msil olunan adamlard\u0131r. Bu faci\u0259 d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qaba\u011f\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdir. Y\u0259ni, biz bunu \u201cerm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201d mifi kimi he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 olmayan mifologiya \u0259sas\u0131nda deyil, real faktlar \u0259sas\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Videomateriallar, foto\u015f\u0259kill\u0259r, canl\u0131 \u015fahidl\u0259rin ifad\u0259l\u0259ri \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259qiq\u0259tdir v\u0259 reall\u0131qd\u0131r. Ancaq n\u0259d\u0259ns\u0259 b\u0259zil\u0259ri bunu g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mir, b\u0259zil\u0259ri bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 erm\u0259nil\u0259ri qurban kimi t\u0259qdim etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bunun s\u0259b\u0259bi vard\u0131r. D\u00fcnyada f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n erm\u0259ni lobbisi v\u0259 onun n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan b\u0259zi riyakar v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txor siyas\u0259t\u00e7il\u0259r tarixi tamamil\u0259 t\u0259hrif ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn g\u00fcnah\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu \u0259dal\u0259tsizlik bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 davam edir. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 613 g\u00fcnahs\u0131z insan erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. \u018fg\u0259r burada uyuyan soyda\u015flar\u0131m\u0131z soyuq silahlarla v\u0259 k\u00fct al\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259rs\u0259, Xocal\u0131da art\u0131q soyda\u015flar\u0131m\u0131z avtomatlarla, qumbaralarla \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Xocal\u0131da erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n 63 u\u015faq, 106 qad\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu, misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f v\u0259h\u015filikdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ictimai qurumlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fcnyada soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131d\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr. Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin\u00a0yarad\u0131lmas\u0131nda da Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun f\u0259aliyy\u0259tini x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t!\u201d kampaniyas\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 v\u0259 u\u011furla davam etdirilm\u0259sind\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu, bizim diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131m\u0131z v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti bir n\u00f6qt\u0259y\u0259 vurur v\u0259 art\u0131q t\u0259dric\u0259n ist\u0259diyimiz\u0259 nail oluruq. Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259smi qaydada Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131y\u0131b v\u0259 bu proses davam etdirilir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu faci\u0259l\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fortalanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni fa\u015fizmin\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda m\u00fctl\u0259q layiqli qiym\u0259t verilm\u0259lidir. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, \u0259dal\u0259tsizlik bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir. M\u0259n xat\u0131rlay\u0131ram ki, Az\u0259rbaycan zabitini \u2013 Ramil S\u0259f\u0259rovu V\u0259t\u0259n\u0259\u00a0qay\u0131td\u0131\u011f\u0131na v\u0259 azadl\u0131\u011fa buraxd\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259 m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259sass\u0131z ittihamlar s\u0259sl\u0259ndi, n\u0259 q\u0259d\u0259r riyakar xarici siyas\u0259t\u00e7il\u0259r m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar etdil\u0259r. H\u0259tta Avropa Parlamenti bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etmi\u015fdir v\u0259 m\u0259nim add\u0131mlar\u0131m\u0131 pisl\u0259mi\u015fdir. M\u0259n bu g\u00fcn d\u0259 tam q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z zabitini V\u0259t\u0259n\u0259 qaytarm\u0131\u015fd\u0131r, azadl\u0131\u011fa buraxm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etmi\u015fdir. Ancaq bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, buna g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131nda, m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259sass\u0131z h\u00fccumlar edilmi\u015fdi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu h\u00fccumlar\u0131n he\u00e7 bir t\u0259siri ola bilm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin irad\u0259sin\u0259, q\u0259rarlar\u0131na he\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259z. Biz \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etmi\u015fik v\u0259 bundan sonra da \u00f6z siyas\u0259timizd\u0259n d\u00f6nm\u0259y\u0259c\u0259yik. Ancaq n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z s\u0259sl\u0259rini ucaldanlar bu g\u00fcn Erm\u0259nistanda fa\u015fistl\u0259r\u0259 qoyulan abid\u0259l\u0259ri g\u00f6rm\u00fcrl\u0259r? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn terror aktlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n\u00a0Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 s\u0259rb\u0259st burax\u0131l\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistana qaytar\u0131l\u0131r, orada is\u0259 onlara q\u0259hr\u0259man kimi m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rilir? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bunu g\u00f6rm\u00fcrl\u0259r? Bu \u0259dal\u0259tsizlik n\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k? Bu i\u015f\u011fal n\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k? Beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nan torpaqlar\u0131m\u0131z art\u0131q 20 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, i\u015f\u011fal alt\u0131ndad\u0131r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259z\u0259li, tarixi torpa\u011f\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan BMT-y\u0259 \u00fczv olark\u0259n vahid d\u00f6vl\u0259t kimi \u00fczv olmu\u015fdur. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259t bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na alm\u0131r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259si icra edilmir? B\u00fct\u00fcn bu suallar cavabs\u0131z qal\u0131r. Biz bu suallara cavablar\u0131 bilirik. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259ll olunmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini bilirik v\u0259 bunu a\u00e7\u0131q ifad\u0259 edirik. Ancaq bu suallar havada qalmamal\u0131d\u0131r, bu \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bizim torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal alt\u0131ndad\u0131r, tarixi abid\u0259l\u0259rimiz, m\u0259scidl\u0259rimiz da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, muzeyl\u0259rimiz talan olunub, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r yerl\u0259-yeksan edilib. Bu memorial kompleksd\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri \u0259ks olunub. Burada \u015eamax\u0131 m\u0259scidinin &#8211; q\u0259dim m\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 \u0259n q\u0259dim m\u0259scidl\u0259rd\u0259n biri olan \u015eamax\u0131 m\u0259scidinin yar\u0131da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan \u015f\u0259kill\u0259ri g\u00f6st\u0259rilir. Biz bu ilin may ay\u0131nda \u015eamax\u0131 C\u00fcm\u0259 m\u0259scidini yenid\u0259n b\u0259rpa etdik, 743-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015fdir. Bu m\u0259scid bu g\u00fcn yenid\u0259n dindarlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dildi, b\u00fct\u00fcn tarixi abid\u0259l\u0259r da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. Bax, \u015eamax\u0131n\u0131n bu memorial kompleksd\u0259 \u0259ks olunan da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan \u015f\u0259kill\u0259ri bu g\u00fcn yen\u0259 d\u0259 t\u0259krarlan\u0131r. Bu g\u00fcn A\u011fdam, F\u00fczuli, \u015eu\u015fa bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir v\u0259 bunu ed\u0259nl\u0259r erm\u0259nil\u0259rdir. Bunu ed\u0259nl\u0259r bu g\u00fcn \u00f6zl\u0259rini m\u0259d\u0259ni mill\u0259t kimi t\u0259qdim etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Ancaq bunu ed\u0259nin bir\u00a0ad\u0131 var \u2013 v\u0259h\u015fi! Ba\u015fqa ad ola bilm\u0259z.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u018ffsuslar olsun ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 i\u015fl\u0259mir. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rarlar\u0131 ka\u011f\u0131zda qal\u0131r, \u0259dal\u0259tsizlik davam edir. Bel\u0259 olan halda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, g\u00fccl\u0259n\u0259n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti yaln\u0131z \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259lidir v\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259nir. Nec\u0259 ki, bu memorial kompleksin son ekspozisiyas\u0131nda \u0259ks olundu\u011fu kimi, 95 il bundan \u0259vv\u0259l Qafqaz \u0130slam Ordusunun f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 yerli q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 apar\u0131lan d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259ndi. G\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259g\u0259r beyn\u0259lxalq h\u00fcquq\u00a0normalar\u0131 b\u0259rpa olunmazsa v\u0259 Erm\u0259nistan \u00f6z i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 siyas\u0259tini davam etdir\u0259rs\u0259 Ordumuz son s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259c\u0259kdir. Bunu etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Ordusu bu b\u00f6lg\u0259nin \u2013 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc ordusudur. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan imkandan tam \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edibdir. \u018fg\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazan\u0131landa Erm\u0259nistan il\u0259 Az\u0259rbaycan\u00a0aras\u0131nda iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 paritet var idis\u0259, art\u0131q bu paritetd\u0259n \u00e7oxdan \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t qalmay\u0131bd\u0131r. Son 10 il \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck bir yol ke\u00e7mi\u015fik. On il bundan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259l\u0259ri t\u0259xmin\u0259n eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 idi. Bu g\u00fcn bizim d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259miz Erm\u0259nistandak\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Bizim t\u0259kc\u0259 h\u0259rbi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259diyimiz v\u0259sait Erm\u0259nistan\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n t\u0259xmin\u0259n 30-50 faiz art\u0131qd\u0131r. Y\u0259ni, biz b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa parametrl\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u0259ld\u0259 etmi\u015fik \u2013 iqtisadi sah\u0259d\u0259, siyasi sah\u0259d\u0259, d\u00fcnya birliyind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rol bax\u0131m\u0131ndan. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr v\u0259 d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259y\u0259 malikdir. Bu g\u00fcn biz art\u0131q f\u0259zaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f\u0131q. Bizim peykimiz vard\u0131r. Bizim iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z \u00e7ox s\u00fcr\u0259tlidir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bax, bu zonada \u2013 Quba-Qusar zonas\u0131nda son ill\u0259rd\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259r, k\u0259ndl\u0259r abadla\u015f\u0131r, investisiya qoyulur. Bizim demoqrafik v\u0259ziyy\u0259timiz \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. Art\u0131q 9 milyon yar\u0131ma yax\u0131n \u0259halimiz vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259sdiql\u0259yir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir. Erm\u0259nistan is\u0259 art\u0131q \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131 il\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 etiraf edir ki, \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 t\u0259min ed\u0259 bilmir. Biz bunu \u00e7oxdan bilirdik. Hesab edir\u0259m ki, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r bunu bilir. Ancaq bu g\u00fcn\u00a0Erm\u0259nistan m\u0259cburdur ki, \u00f6z\u00fc bunu etiraf etsin. Bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda n\u0259 q\u0259d\u0259r aciz, n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccs\u00fcz oldu\u011funu, qorxu i\u00e7ind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 etiraf etsin. M\u0259n bir d\u0259f\u0259 demi\u015f\u0259m ki, erm\u0259ni xalq\u0131 bizd\u0259n qorxmamal\u0131d\u0131r, \u00f6z r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n qorxmal\u0131d\u0131r. Qani\u00e7\u0259n, y\u0131rt\u0131c\u0131, quldur, c\u0259llad r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n qorxmal\u0131d\u0131r ki, bu g\u00fcn onlar \u00f6z xalq\u0131na divan tuturlar, \u00f6z xalq\u0131n\u0131 g\u00fcll\u0259baran edirl\u0259r. \u0130ndiki Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox hakimiyy\u0259td\u0259 qalsa, Erm\u0259nistan bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 tez tamamil\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259c\u0259k v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa edil\u0259c\u0259kdir. M\u0259n tam \u0259min\u0259m ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259c\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn amill\u0259r \u2013 g\u00fccl\u0259rin nisb\u0259ti, beyn\u0259lxalq, iqtisadi-h\u0259rbi amill\u0259r bunu g\u00f6st\u0259rir. Sad\u0259c\u0259 olaraq, vaxt gedir. Sad\u0259c\u0259 olaraq biz ist\u0259yirik ki, bu, tezlikl\u0259 olsun. Ancaq bu, h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc tam \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa edilm\u0259lidir, \u015eu\u015fada, Xank\u0259ndid\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar b\u00fct\u00fcn tarixi torpaqlar\u0131nda ya\u015famal\u0131d\u0131rlar. Bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, G\u00f6y\u00e7\u0259, Z\u0259ng\u0259zur mahallar\u0131d\u0131r. Vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k biz orada da ya\u015fayaca\u011f\u0131q. M\u0259n buna inan\u0131ram, buna \u0259min\u0259m. Buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r birimiz \u00f6z s\u0259yl\u0259rimizi qoymal\u0131y\u0131q, h\u0259r birimiz \u00f6z i\u015fimizl\u0259 o m\u00fcq\u0259dd\u0259s g\u00fcn\u00fc yax\u0131nla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bu g\u00fcn tarixi g\u00fcnd\u00fcr. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Abid\u0259-Memorial Kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131 tarixi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda bel\u0259 memorial kompleks yarad\u0131l\u0131r v\u0259 bu yadda\u015f daim bizim q\u0259lbimizd\u0259 ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Allah b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 r\u0259hm\u0259t etsin!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">X X X<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Rayon sakini \u0130sa \u015e\u0130R\u0130NOV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident. M\u0259n Sizi Quba ictimaiyy\u0259ti ad\u0131ndan salamlay\u0131ram, q\u0259dim Quba torpa\u011f\u0131na \u201cXo\u015f g\u0259lmisiniz!\u201d deyir\u0259m.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rinin milli yadda\u015f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n tarixi bir hadis\u0259nin \u015fahidi oluruq. Bu g\u00fcn Qubam\u0131zda Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak edirik. 2007-ci ilin aprelind\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259r stadionunda, bax bu \u0259razid\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri apar\u0131lark\u0259n k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q a\u015fkar edilmi\u015fdir. Bundan sonra Siz, c\u0259nab Prezident, burada soyq\u0131r\u0131m\u0131na aid b\u00f6y\u00fck kompleksin tikilm\u0259si\u00a0bar\u0259d\u0259 S\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131n\u0131z. G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz bu kompleks q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 haz\u0131r oldu. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, bu kompleksin xarici v\u0259t\u0259nda\u015flara, xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131m\u0131za soyq\u0131r\u0131m\u0131, erm\u0259nil\u0259rin ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259tirdiyi faci\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259lumatlar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olacaqd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, uzun ill\u0259r yadda\u015f\u0131ma h\u0259kk olunmu\u015f bir xatir\u0259ni Siz\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. H\u0259l\u0259 m\u0259n ki\u00e7ik\u00a0ya\u015flar\u0131mda olark\u0259n qon\u015fumuzda ya\u015fl\u0131 Adil ki\u015fi var idi. O, bir g\u00fcn m\u0259n\u0259 qorxa-qorxa, p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 il\u0259 dedi ki, bala, erm\u0259nil\u0259r bizim d\u00fc\u015fm\u0259nimizdir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn bu b\u0259lalar onlar\u0131n m\u0259krli siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. M\u0259n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndim, \u00e7\u00fcnki biz\u0259 bel\u0259 bir \u015fey \u00f6yr\u0259tm\u0259mi\u015fdil\u0259r. M\u0259nim t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndiyimi g\u00f6r\u0259n Adil ki\u015fi bu hadis\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar ba\u015fqa daha b\u00f6y\u00fck bir faci\u0259li hadis\u0259ni dan\u0131\u015fd\u0131. O dedi ki, Qubaya g\u0259l\u0259n quldur erm\u0259ni d\u0259st\u0259sinin ba\u015f\u0131nda Hamazasp ad\u0131nda bir qani\u00e7\u0259n erm\u0259ni dururdu. Soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n son g\u00fcnl\u0259ri idi. O, Quban\u0131n m\u00f6t\u0259b\u0259r adamlar\u0131n\u0131, din xadiml\u0259rini C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin h\u0259y\u0259tin\u0259 toplayaraq dedi: \u201cM\u0259n buraya Sovet hakimiyy\u0259ti qurma\u011fa g\u0259lm\u0259mi\u015f\u0259m. M\u0259n buraya Qaraba\u011fda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259nil\u0259rin qisas\u0131n\u0131 alma\u011fa g\u0259lmi\u015f\u0259m. M\u0259n\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131blar ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n \u015eahda\u011fa q\u0259d\u0259r olan \u0259razid\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 q\u0131r\u0131m\u201d. Adil ki\u015fi daha ba\u015fqa faci\u0259li hadis\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u0259n\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131. \u00c7ox q\u0259rib\u0259 idi, h\u0259m d\u0259 xahi\u015f etdi ki, bu bar\u0259d\u0259 m\u0259n he\u00e7 kim\u0259 he\u00e7 n\u0259 dem\u0259yim. H\u0259min s\u00f6hb\u0259td\u0259n, c\u0259nab Prezident, 60 ild\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7ir. \u0130ndi m\u0259nim 76 ya\u015f\u0131m vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, h\u0259y\u0259cans\u0131z dan\u0131\u015fmaq olmur. Biz art\u0131q m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u0259 malikik v\u0259 bizim Sizin kimi aqil bir\u00a0Prezidentimiz vard\u0131r. M\u00fcst\u0259qilliyimizin biz\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi, tariximizi obyektiv \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131rmaq v\u0259 bu faktlar\u0131 insanlara oldu\u011fu kimi \u00e7atd\u0131rmaqdan ibar\u0259tdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bu g\u00fcn Sizin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etdiyiniz bu memorial abid\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m ac\u0131 bir tarixi ya\u015fad\u0131r. Bel\u0259 ki, 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u00a0Quba rayonunda, Quba \u0259razisind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z u\u015fa\u011f\u0131, qad\u0131n\u0131, qocan\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, daha sonra \u00f6l\u0259nl\u0259ri, yaral\u0131lar\u0131, h\u0259tta diril\u0259ri bel\u0259 ki\u00e7ik d\u0259r\u0259l\u0259rd\u0259 basd\u0131rm\u0131\u015flar. O d\u00f6vrd\u0259 q\u0259zan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 2 min, \u0259traf k\u0259ndl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 16 min insan q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck bir faci\u0259dir. Az\u0259rbaycanl\u0131larla yana\u015f\u0131, soyq\u0131r\u0131m\u0131na biziml\u0259 qarda\u015fcas\u0131na ya\u015fayan y\u0259hudil\u0259r, l\u0259zgil\u0259r, tatlar v\u0259 dig\u0259r xalqlar da m\u0259ruz qalm\u0131\u015flar. Erm\u0259nil\u0259r o vaxt insanlar\u0131 k\u00fctl\u0259vi halda q\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">C\u0259nab Prezident, Siz bu tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin unudulmamas\u0131na, daim yadda\u015flarda qalmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Bak\u0131n\u0131n X\u0259tai rayonu \u0259razisind\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f abid\u0259 kompleksinin in\u015fas\u0131 bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015finiz bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Biz bunu alq\u0131\u015flay\u0131r\u0131q. Bu, Sizin tariximiz\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tinizdir, g\u0259nc n\u0259slimizin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinizin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. M\u0259n d\u0259 ya\u015fl\u0131 n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si kimi, g\u0259ncl\u0259rimiz\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n bu m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri unutmas\u0131nlar, ondan ibr\u0259t d\u0259rsi g\u00f6t\u00fcrs\u00fcnl\u0259r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident, biz \u0259minik ki, xalq\u0131m\u0131z bir daha n\u0259 1905-ci il, n\u0259 1918-ci il, n\u0259 Xocal\u0131, n\u0259 d\u0259 dig\u0259r soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 il\u0259 rastla\u015fmayacaqd\u0131r. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131na d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259r g\u0259tirmi\u015f bu q\u0259ddar d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizd\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131, Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azad ed\u0259c\u0259ksiniz. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z q\u00fcdr\u0259tli, g\u00fccl\u00fc bir m\u0259ml\u0259k\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. \u00d6lk\u0259miz t\u0259r\u0259qqi yolunu inamla add\u0131mlay\u0131r, inki\u015faf\u0131n\u0131n zirv\u0259sin\u0259 do\u011fru gedir. Biz qubal\u0131lar bu t\u0259r\u0259qqini, inki\u015faf\u0131 daim g\u00f6rm\u0259k, bunlar\u0131 Sizinl\u0259 birlikd\u0259 ya\u015famaq ist\u0259yirik.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">C\u0259nab Prezident, m\u0259nim \u00fcr\u0259yimd\u0259 bir fikir var, onu burada dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. C\u0259nab Prezident, Siz \u201cM\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr\u00a0etmi\u015f\u0259m, bu g\u00fcn d\u0259 f\u0259xr edir\u0259m ki, m\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131yam\u201d dey\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259rin o\u011flusunuz. Siz \u201cM\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn qalan hiss\u0259sini xalq\u0131ma ba\u011f\u0131\u015flay\u0131ram\u201d dey\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259rin o\u011flusunuz. Sizin f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin bu proqramlar\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapmaqdad\u0131r. Siz f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayark\u0259n \u201cM\u0259n h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n Prezidenti olaca\u011fam\u201d dediniz. Siz buna nail oldunuz. Bu g\u00fcn Siz h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n Prezidentisiniz.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">C\u0259nab Prezident, Siz\u0259 uzun \u00f6m\u00fcr, cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131 arzu edir\u0259m. Allah Sizi qorusun!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">X X X<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Q\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259 Da\u011f y\u0259hudil\u0259ri dini icmas\u0131n\u0131n s\u0259dri Boris S\u0130MANDUYEV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u0130caz\u0259 verin, \u00f6lk\u0259mizin dilb\u0259r gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan ba\u011flar diyar\u0131 Qubada Q\u0131rm\u0131z\u0131 Q\u0259s\u0259b\u0259 \u0259halisi ad\u0131ndan Sizi salamlay\u0131m v\u0259 Siz\u0259 \u201cXo\u015f g\u0259lmisiniz!\u201d deyim.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Bu k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q erm\u0259ni vandalizminin d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm tarixi bir \u0259razidir. Erm\u0259nil\u0259r tarix boyu\u00a0az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 \u00e7oxlu qanl\u0131 faci\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. Q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 bel\u0259 bir m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m abid\u0259 kompleksini ucaltmaqla Siz b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya erm\u0259nil\u0259rin \u0259sl simas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirirsiniz. Erm\u0259nil\u0259r h\u0259r zaman tarixi saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa, bu yollarla \u00f6z i\u00e7 \u00fczl\u0259rini gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. H\u0259tta onu da deyim ki, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlar erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u0259lveri\u015fli m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq \u00fcsulu idi. Torpaqlara birba\u015fa yiy\u0259l\u0259nm\u0259k niyy\u0259tinin \u0259m\u0259li c\u0259hdl\u0259ri tarixi, h\u00fcquqi \u0259sasa malik olmad\u0131\u011f\u0131ndan onlar bu i\u015fl\u0259ri yaln\u0131z fiziki m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sizin apard\u0131\u011f\u0131n\u0131z m\u00fcdrik xarici siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini obyektiv\u00a0\u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin mahiyy\u0259tini anlama\u011fa ba\u015flay\u0131blar. Bir ne\u00e7\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259td\u0259 tariximizin \u0259n qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 r\u0259smi olaraq tan\u0131n\u0131b. H\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xalqlar\u0131 d\u0259rdimiz\u0259, a\u011fr\u0131m\u0131za \u015f\u0259rik \u00e7\u0131x\u0131blar. Bu kompleks d\u0259 tariximizin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynayacaqd\u0131r. M\u0259hz Az\u0259rbaycan tarixi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bu b\u00f6y\u00fck abid\u0259 kompleksinin in\u015fas\u0131na g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 rayonumuzun b\u00fct\u00fcn \u0259halisi, Q\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259 da\u011f y\u0259hudil\u0259ri dini icmas\u0131 ad\u0131ndan d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildirir\u0259m.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident! 1918-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r, soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015flar. Bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 Quba q\u0259zas\u0131nda da x\u00fcsusi v\u0259h\u015filikl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Erm\u0259nil\u0259r u\u015faq, qad\u0131n, qoca tan\u0131madan minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 deyil\u0259si bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmayan q\u0259ddar \u00fcsullarla q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fl\u0259r, y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259mizi xarabazara \u00e7evirdil\u0259r. H\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0131r\u011f\u0131nlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qubada ya\u015fayan dig\u0259r xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n biz da\u011f y\u0259hudil\u0259ri d\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015f\u0131q. Biz h\u0259min hadis\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rimizd\u0259n \u00e7oxlu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r e\u015fitmi\u015fik. N\u0259 q\u0259d\u0259r insanl\u0131qdan uzaq olasan ki, bel\u0259 v\u0259h\u015filikl\u0259r\u0259 \u0259l atasan! Bu, ancaq erm\u0259nil\u0259r\u0259 xas olan keyfiyy\u0259tl\u0259rdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, bir daha d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259rin xisl\u0259tini yax\u015f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 onlar\u0131n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Siz \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn xalqlara oldu\u011fu kimi, da\u011f y\u0259hudil\u0259rin\u0259 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t\u00a0v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rmisiniz. Regionumuza h\u0259r s\u0259f\u0259riniz zaman\u0131 Q\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259y\u0259 g\u0259lirsiniz, sakinl\u0259rl\u0259 s\u0259mimi s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131rs\u0131n\u0131z, probleml\u0259rimizl\u0259 maraqlan\u0131rs\u0131n\u0131z, biz\u0259 b\u00fct\u00fcn k\u00f6m\u0259yi g\u00f6st\u0259rirsiniz.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">El\u0259 bu yax\u0131nlarda Siz 80 illik yubileyim m\u00fcnasib\u0259til\u0259 m\u0259ni \u00f6lk\u0259mizin \u0259n y\u00fcks\u0259k d\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131ndan biri olan \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif etdiniz. Sizi \u0259min edir\u0259m ki, g\u00f6st\u0259rdiyiniz b\u00f6y\u00fck etimad\u0131 do\u011frultmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bundan sonra da var g\u00fcc\u00fcml\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">T\u0259kzibedilm\u0259z bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259miz g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 t\u0259r\u0259qqi edir, d\u00fcnyada q\u00fcdr\u0259timiz getdikc\u0259 art\u0131r, \u0259halimizin g\u00fcz\u0259ran\u0131\u00a0getdikc\u0259 yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00fct\u00fcn xalqlar b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 mehriban bir ail\u0259 kimi ya\u015fay\u0131rlar. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tolerantl\u0131q, xalqlar dostlu\u011fu r\u0259mzin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, uzun \u00f6m\u00fcr ya\u015fayan bir insan kimi xo\u015fb\u0259xt\u0259m ki, h\u0259yat\u0131m bu d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n inan\u0131lmaz inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Quban\u0131n yeni simas\u0131n\u0131, Q\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259nin yeni g\u00f6rk\u0259mini g\u00f6rd\u00fcm. Bunun davam\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Siz\u0259 \u00f6lk\u0259mizin y\u00fcks\u0259li\u015fi namin\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli i\u015finizd\u0259 yeni-yeni u\u011furlar arzulay\u0131r\u0131q. Ulu Tanr\u0131 k\u00f6m\u0259yinizd\u0259 olsun.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">X X X<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Qusar rayon sakini Qorxmaz MURADOV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident. \u018fvv\u0259lc\u0259 Sizi b\u00fct\u00fcn qusarl\u0131lar ad\u0131ndan salamlay\u0131r v\u0259 Siz\u0259 \u201cXo\u015f g\u0259lmisiniz!\u201d deyirik. B\u0259dnam\u00a0erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda etnik bax\u0131mdan z\u0259ngin olan \u015fimal b\u00f6lg\u0259sinin b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131na &#8211; l\u0259zgil\u0259r\u0259, buduqlara, tatlara, y\u0259hudil\u0259r\u0259, q\u0131r\u0131zlara qar\u015f\u0131 da t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. 1918-ci ild\u0259 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n v\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin birl\u0259\u015fmi\u015f d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 t\u0259bii ki, h\u0259min xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131qlar g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. Bizim tariximiz yaln\u0131z faci\u0259l\u0259r tarixi deyil, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar tarixidir. 1918-ci il may\u0131n 18-d\u0259 Quba rayonunun Digah k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u201c\u015eimi d\u0259r\u0259si\u201d adlanan yerd\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131na k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015f l\u0259zgil\u0259rin m\u00fcqavim\u0259ti il\u0259 rastla\u015fm\u0131\u015flar. D\u00f6y\u00fc\u015f bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn davam etmi\u015f v\u0259 g\u00fccl\u00fc xalq m\u00fcqavim\u0259tin\u0259 rast g\u0259l\u0259n erm\u0259nil\u0259r b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259fatla m\u0259\u011flub olaraq geri \u00e7\u0259kilmi\u015fl\u0259r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, igid o\u011fullar\u0131m\u0131z\u0131n qan\u0131 il\u0259 suvar\u0131lm\u0131\u015f h\u0259min \u0259razi o vaxtdan ba\u015flayaraq \u201cQanl\u0131 d\u0259r\u0259\u201d adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ndiki g\u0259nc n\u0259sil ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n, babalar\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131n\u0131 unutmur, Az\u0259rbaycan v\u0259 l\u0259zgi xalqlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00f6hk\u0259m dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rini ya\u015fadaraq n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">C\u0259nab Prezident, Qusarda 31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 art\u0131q d\u00f6rd ildir ki, yeni bir m\u0259kanda &#8211; 2009-cu ilin sentyabr\u0131nda a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Sizin\u00a0d\u0259 i\u015ftirak etdiyiniz \u201c\u0130gid atl\u0131\u201d abid\u0259si \u00f6n\u00fcnd\u0259 qeyd olunur. Bu abid\u0259 h\u0259min d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alan, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015f\u0259hid olanlar\u0131n xatir\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131n\u0131z\u0131n ifad\u0259sidir v\u0259 daim biz\u0259 babalar\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131qlarla dolu m\u00fcbariz\u0259 yolunu xat\u0131rlad\u0131r. H\u0259min ill\u0259rin hadis\u0259l\u0259ri xalq\u0131m\u0131z, tariximiz \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck q\u0259hr\u0259manl\u0131q, igidlik s\u0259hif\u0259l\u0259ridir. Biz &#8211; \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131 v\u0259 mill\u0259tl\u0259ri birlik, \u00fcmumi d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 d\u0259yan\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirib q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alma\u011f\u0131 bacarm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 \u0259min\u0259m ki, bundan sonra da bacaraca\u011f\u0131q.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, \u00fcr\u0259yim doludur. Qusardan da dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. Uzun ill\u0259r h\u0259sr\u0259tind\u0259 oldu\u011fumuz arzular\u00a0h\u0259yata ke\u00e7ir. X\u0259yallar\u0131m\u0131z ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir. Bu g\u00fcn Qusar \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n xo\u015f \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r, abad bir diyara, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m turizm m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilir. Son bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 sal\u0131nan park v\u0259 xiyabanlar, bir-birinin ard\u0131nca tikil\u0259r\u0259k istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t obyektl\u0259ri, sadalamaqla bitm\u0259y\u0259n tikinti v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri Qusar\u0131n g\u00f6rk\u0259mini tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fib. Haz\u0131rda \u015f\u0259h\u0259rimizin k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydanlar\u0131 nura q\u0259rq olub. Qabaqlar gedi\u015f-g\u0259li\u015fi \u00e7ox \u00e7\u0259tin olan ucqar da\u011f k\u0259ndl\u0259rimiz\u0259 rahat asfalt yollar \u00e7\u0259kilib, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r sal\u0131n\u0131b. K\u0259nd evl\u0259rimizin \u00e7oxunda mavi alov \u015f\u00f6l\u0259l\u0259nir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, qar\u015f\u0131s\u0131nda durdu\u011fumuz bu memorial kompleks g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 nadir bir abid\u0259dir v\u0259 h\u0259r birimiz \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m ac\u0131 xatir\u0259dir, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259xrdir. M\u0259d\u0259niyy\u0259timizin v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q tariximizin inki\u015faf\u0131na misilsiz t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k bu abid\u0259 t\u0259bii ki, yeti\u015fm\u0259kd\u0259 olan g\u0259nc n\u0259slin h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 ah\u0259ngdar inki\u015faf\u0131nda, g\u0259ncl\u0259rimizin m\u0259n\u0259viyyatca z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259, onlar\u0131n milli m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r u\u011frunda t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynayacaqd\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u0259,\u00a0yeti\u015fm\u0259kd\u0259 olan g\u0259nc n\u0259sl\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyiniz diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ya g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 \u00f6z minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildiririk. Sizi b\u00fct\u00fcn qusarl\u0131lar ad\u0131ndan \u0259min etm\u0259k ist\u0259yirik ki, g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu qay\u011f\u0131ya cavab olaraq V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259r zaman \u00f6z \u0259m\u0259li i\u015fl\u0259rimizl\u0259 s\u00fcbuta yetir\u0259c\u0259yik.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, biz var g\u00fcc\u00fcm\u00fczl\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q ki, bu \u0259n\u0259n\u0259ni &#8211; r\u0259\u015fad\u0259t, s\u0259daq\u0259t, dostluq, qarda\u015fl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259sini bundan sonra da, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 davam etdir\u0259k v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259mizi Qaraba\u011fda qeyd ed\u0259k. Allah i\u015finizi avand etsin.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">X X X<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sonra Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 xan\u0131m\u0131 Mehriban \u018fliyeva soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 a\u011fac \u0259kdil\u0259r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">X X X<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ghostkit_customizer_options":"","ghostkit_custom_css":"","ghostkit_custom_js_head":"","ghostkit_custom_js_foot":"","ghostkit_typography":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370"}],"collection":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=370"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6005,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions\/6005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soyqirim.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}