28 May Azərbaycan xalqının XX əsr tarixində ən əlamətdar, ən fəxarətli, uğurlu hadisələrlə, gözəl bayramlarla zəngin bir aydır. Bu gözəl may günlərinin biri- respublikamızın hər yerində təntənəli şəkildə qeyd olunan, öyrənilən, yenidən yaşanan və ölməzlik qazanan 28 May Respublika Günü – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin əsasının qoyulduğu gündür. Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin 100 illiiyi ərəfəsində 28.05.2018-ci il tarixində Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin tədbirlər planına əsasən, Xaçmaz şəhəri Z. Əliyeva adına 8 nömrəli tam orta məktəbinin şagirdlərinin iştirakı ilə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” mövzusunda viktorina təşkil edilmişdir. Sualları cavablandıran fəal şagirdlər kitab və hədiyyələrlə mükafatlandırılmışdır.
Bakı Ağ Şəhər Azərbaycanın müasir şəhərsalma tarixinin ən irimiqyaslı layihələrindən biridir. Layihə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin təsdiq etdiyi “2006–2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair kompleks tədbirlər planı” çərçivəsində və Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 11 iyun 2007-ci il tarixli sərəncamına əsasən həyata keçirilir. Əsas məqsəd uzun illər sənaye zonası kimi tanınan Qara Şəhəri müasir və ekoloji cəhətdən sağlam şəhər məkanına çevirməkdir. 1650 hektar ərazini əhatə edən layihə Bakının şərq hissəsinin yeni inkişaf mərkəzi kimi formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. Baş Plana uyğun olaraq burada yaşayış, biznes, istirahət və sosial infrastrukturun birləşdiyi on şəhər tipli rayon salınır. Layihənin hazırlanmasına “Atkins”, “Foster + Partners” və “F+A Architects” şirkətləri ilə yanaşı, azərbaycanlı mütəxəssislər də cəlb olunmuşdur.
Bakı Ağ Şəhərin yerləşdiyi ərazi XIX əsrin sonlarında yaranmış Qara Şəhərin tarixi irsi üzərində formalaşmışdır. Vaxtilə neftin emalı, saxlanılması və nəqli ilə tanınan bu ərazi Bakının sənaye inkişafında mühüm rol oynamışdır. Bu gün həmin məkan müasir memarlıq, yaşıllıq zolaqları və ekoloji standartlar əsasında yenidən qurulur. Layihə şəhərsalmada müasir yanaşmaların tətbiqi ilə investisiya və biznes üçün də əlverişli imkanlar yaradır.
Bakı Ağ Şəhərin təməlqoyma mərasimi 24 dekabr 2011-ci ildə Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə keçirilmişdir. İlk yaşayış məhəlləsi olan “Yaşıl Ada” kvartalı 24 dekabr 2016-cı ildə istifadəyə verilmişdir. Bakı Ağ Şəhərin ilk simvolik tikilisi hesab olunan Ofis Binası isə 24 dekabr 2014-cü ildə açılmışdır. “Atkins” şirkəti tərəfindən layihələndirilən bu bina regionda BREEAM ekoloji sertifikatına layiq görülən ilk tikili olmuşdur. Müasir memarlıq üslubu, yüksək ekoloji standartları və funksional infrastrukturu ilə Bakı Ağ Şəhər paytaxtın yeni inkişaf simvollarından biri hesab edilir. Tarixi irsi qoruyaraq gələcəyə yönələn bu layihə Bakının davamlı inkişaf strategiyasının uğurlu nümunələrindən biridir.
İyulun 9-da Bakıda Azərbaycan Respublikası və Gürcüstanın Mədəniyyət nazirlikləri arasında Birgə İşçi Qrupunun 3-cü iclası keçirilib.
İclasda Gürcüstanın mədəniyyət nazirinin birinci müavini Giorgi Mirtsxulavanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti iştirak edib. Azərbaycan nümayəndə heyətinə mədəniyyət nazirinin müavini Fərid Cəfərov rəhbərlik edib.
Tədbirdə Azərbaycan və Gürcüstan arasında mədəni-humanitar əməkdaşlığın hazırkı vəziyyəti və gələcək inkişaf perspektivləri geniş müzakirə olunub. Bildirilib ki, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətləri mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın ardıcıl genişlənməsi üçün etibarlı zəmin yaradır.
Fərid Cəfərov çıxışında qeyd edib ki, Azərbaycan və Gürcüstanı ortaq tarix, zəngin mədəni irs və mehriban qonşuluq ənənələri birləşdirir. O vurğulayıb ki, son illərdə mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq yeni məzmun qazanaraq kitabxana işi, muzey fəaliyyəti, teatr, mədəni irsin qorunması, təsviri incəsənət, yaradıcı sənayelər, kino və rəqəmsal transformasiya kimi istiqamətləri də əhatə edən sistemli tərəfdaşlığa çevrilib.
Gürcüstanın mədəniyyət nazirinin birinci müavini Giorgi Mirtsxulava səmimi qəbula görə təşəkkürünü bildirib, Azərbaycanla mədəni-humanitar əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsində maraqlı olduqlarını qeyd edib.
İclas çərçivəsində teatrlar arasında qastrol və birgə səhnə layihələri, muzeylər və kitabxanalar arasında əməkdaşlıq, mədəni irsin qorunması, sərgilərin təşkili, yaradıcı sənayelər, kino sahəsində birgə təşəbbüslər, həmçinin mütəxəssislərin qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub.
Görüşün yekununda tərəflər Birgə İşçi Qrupunun fəaliyyətinin iki ölkə arasında mədəni əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi baxımından mühüm platforma olduğunu vurğulayaraq, qarşılıqlı maraq doğuran layihələrin həyata keçirilməsi və əlaqələrin gələcəkdə daha da genişləndirilməsi barədə razılıqlarını ifadə ediblər. İclasın sonunda Azərbaycan Respublikası və Gürcüstanın Mədəniyyət nazirlikləri arasında Birgə İşçi Qrupunun 3-cü iclasının Protokolu imzalanıb. Protokolda mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın inkişafına dair razılaşdırılmış istiqamətlər öz əksini tapıb.
Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin “e-Culture” rəqəmsal inkişaf strategiyası çərçivəsində mədəni irs sahəsində vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir.
Bununla bağlı Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən vətəndaş müraciətlərinin daha operativ, şəffaf və “bir pəncərə” prinsipi əsasında qəbulunu təmin edən yeni modelin tətbiqinə başlanılır. Vətəndaşlar fiziki xidmət ünvanlarına yaxınlaşmadan “MyCulture” portalında şəxsi kabinet yaradaraq elektron xidmətlərdən istifadə edə, müraciətlərini onlayn qaydada təqdim edə, onların icra vəziyyətini real vaxt rejimində izləyə bilərlər. Elektron xidmətlərin tətbiqi proseslərin rəqəmsal mühitə inteqrasiyasını təmin etməklə operativliyin artırılmasına, vaxt itkisinin minimuma endirilməsinə, müraciətlərin şəffaf və izlənilə bilən mexanizmlər əsasında idarə olunmasına, nəticə etibarilə vətəndaş məmnunluğunun yüksəldilməsinə xidmət edir.
Bundan əlavə, vətəndaş müraciətlərinin qəbulu Bakı şəhəri, Üzeyir Hacıbəyli küçəsi 84 ünvanında (Hökumət evi, 4-cü qapı, 1-ci mərtəbə) fəaliyyət göstərən Vətəndaş Qəbulu Mərkəzində həyata keçirilir. Belə ki, Mərkəzin fəaliyyəti vətəndaşların elektron xidmətlərə çıxış imkanlarının genişləndirilməsinə, müraciətlərin rəqəmsal mühitdə qəbulunun təşviqinə (https://my.culture.az), xidmətlərin operativ və şəffaf şəkildə göstərilməsinə, vətəndaş-məmur təmasının minimuma endirilməsinə, habelə vətəndaş məmnunluğunun artırılmasına yönəlib. Vətəndaş Qəbulu Mərkəzinə müraciət edən şəxslərə elektron sistemdən istifadə ilə bağlı “İrs Dostu” könüllüləri tərəfindən texniki və informasiya dəstəyi göstərilir, ərizə və digər sənədlərin hazırlanmasına kömək edilir.
Bu tədbirlər “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Konsepsiyasına uyğun olaraq, vətəndaşların mədəni xidmətlərə əlçatanlığının artırılması məqsədilə həyata keçirilən tədbirlər çərçivəsində reallaşdırılıb.
Qeyd edək ki, “MyCulture” (https://my.culture.az) portalı üzərindən Dövlət Xidməti aşağıdakı elektron xidmətləri təqdim edir:
– Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri və ya onların ayrı-ayrı hissələrinin üzərində bərpa, konservasiya, təmir, rekonstruksiya, regenerasiya və digər işlərin görülməsi üçün müvafiq layihələrə razılığın verilməsi;
– Dövlət mühafizəsində olan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinə aid yaşayış sahəsinin qeyri-yaşayış sahəsinə və ya qeyri-yaşayış sahəsinin yaşayış sahəsinə keçirilməsinə razılığın verilməsi;
– İnşaat və digər təsərrüfat işləri görülərkən daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri aşkar edildiyi halda, onların yerləşdiyi ərazidə inşaat və digər təsərrüfat işlərinin aparılmasına icazənin verilməsi;
– Qoruqlarda və abidələrin mühafizə zonalarında tikinti və abadlıq işlərinin aparılmasına razılığın verilməsi;
– Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin alqı-satqısına razılıq verilməsi;
– Xüsusi mülkiyyətdə olan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin və onalara aid yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin icarəyə verilməsinə razılığın verilməsi.
Dövlət Xidməti vətəndaşlarımızı müraciətlərini rəqəmsal sistem vasitəsilə göndərməyə dəvət edir.
Pənahəli xan sarayı Ağdam şəhərində yerləşən tarixi İmarət Kompleksinin əsas abidələrindən biridir. Saray XVIII əsrdə, təxminən 1751–1752-ci illərdə Qarabağ xanlığının banisi Pənahəli xan Cavanşir tərəfindən inşa etdirilmişdir. Bu tikili Qarabağ xanlarının iqamətgahı kimi istifadə olunmuş və dövrünün mühüm siyasi mərkəzlərindən biri hesab edilmişdir. Saray özünəməxsus memarlıq üslubu ilə Qarabağın zəngin mədəni irsini əks etdirir.
23 iyul 1993-cü ildə Ağdam rayonunun işğalı zamanı saray ciddi dağıntılara məruz qalmışdır. İşğal dövründə abidənin bir çox hissələri dağıdılmış və baxımsız vəziyyətdə qalmışdır. 20 noyabr 2020-ci ildə Ağdam rayonu işğaldan azad olunduqdan sonra sarayın bərpası üçün genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilmişdir. 19 sentyabr 2024-cü ildə bərpa olunmuş İmarət Kompleksinin və Pənahəli xan sarayının rəsmi açılışı keçirilmişdir. Bu gün saray Qarabağın tarixi-mədəni irsinin ən dəyərli nümunələrindən biri kimi qorunur və ziyarətçilərin istifadəsinə verilmişdir.
Kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyevanın moderatorluğu ilə keçirilən tədbirdə hüquqşünas Ələkbər Quliyev çıxış edərək korrupsiyanın hüquqi və ictimai təsirləri, dövlət idarəçiliyində yaratdığı problemlər və onunla mübarizə mexanizmləri barədə məlumat verib.
Daha sonra “Çıraqqala–Şabran” Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunun əməkdaşı Vüsalə Bəbirova çıxış edərək korrupsiyanın ictimai idarəetməyə və şəffaflıq prinsiplərinə mənfi təsirlərindən bəhs edib, bu halların qarşısının alınmasında ictimai nəzarətin və maarifləndirmənin vacibliyini vurğulayıb.
Vebinar çərçivəsində iştirakçılar mövzu ətrafında fikir mübadiləsi aparıb, suallar ünvanlayıblar və praktiki yanaşmalar müzakirə olunub.
Vebinarda Dövlət Xidmətinin ümumilikdə 30-a yaxın əməkdaşı iştirak edib.
15 iyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqının taleyində mühüm dönüş nöqtəsi kimi tariximizdə xüsusi yer tutur. Bu gün ölkəmizin dövlətçilik ənənələrinin qorunub saxlanılması və müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
1993-cü ilin mürəkkəb və çətin günlərində Azərbaycan ciddi siyasi böhranla üz-üzə qalmışdı. Xalqın təkidli tələbi ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışı ölkədə sabitliyin bərpasına, dövlət idarəçiliyinin güclənməsinə və vətəndaş həmrəyliyinin təmin olunmasına zəmin yaratdı.
15 iyun yalnız bir tarixi hadisənin ildönümü deyil, həm də xalqın öz gələcəyinə sahib çıxmasının, milli birliyin və dövlətçilik ideyalarının təntənəsinin simvoludur. Məhz həmin gündən etibarən Azərbaycan inkişaf, tərəqqi və sabitlik yolunda yeni mərhələyə qədəm qoydu.
Bu əlamətdar gün bizə müstəqilliyin qorunmasının, milli həmrəyliyin və dövlətə bağlılığın nə qədər vacib olduğunu bir daha xatırladır. Bu gün qazanılan uğurların təməlində məhz o dövrdə atılmış mühüm addımlar dayanır.
Milli Qurtuluş Günü münasibətilə bütün Azərbaycan xalqını təbrik edir, ölkəmizə daim sülh, əmin-amanlıq və yeni nailiyyətlər arzulayıram. Qoy dövlətimiz hər zaman güclü, xalqımız isə birlik və həmrəylik içində olsun.
Tədbirdə Dövlət Xidmətinin tabeliyində olan müxtəlif qoruqların əməkdaşları iştirak edərək mövzu ətrafında çıxışlar ediblər. Çıxışlar zamanı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsində, ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsində və müstəqilliyin qorunub saxlanılmasında oynadığı mühüm rol diqqətə çatdırılıb.
Qeyd edilib ki, 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixi üçün mühüm dönüş mərhələsi kimi qiymətləndirilir və bu tarix ölkənin sabit inkişaf yoluna çıxmasında əsas siyasi əsaslardan biri hesab olunur. Ulu Öndərin həyata keçirdiyi strateji siyasətin dövlətin uzunmüddətli inkişafı üçün möhkəm baza yaratdığı vurğulanıb. Sonda iştirakçıların sualları cavablandırılıb və mövzu üzrə geniş fikir mübadiləsi aparılıb.
Türkmənistanda Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri zəngin proqramla davam edir. İyunun 5-də Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə paytaxt Aşqabad şəhərində yerləşən Böyük Saparmurat Türkmənbaşı adına Türkmənistan Dövlət Təsviri Sənət Muzeyində “Azərbaycan milli irsinin inciləri” adlı sərginin açılışı keçirilib.
Tədbirdə Türkmənistan mədəniyyət nazirinin müavini Nursəhet Şirimov, Azərbaycan mədəniyyət naziri Adil Kərimli və Türkmənistan Dövlət Təsviri Sənət Muzeyinin direktoru İsmail Orazov çıxış ediblər.
Qonaqların sərgi ilə tanışlığı zamanı məlumat verilib ki, təqdimat Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin “Əzim Əzimzadənin əsərlərində yaşayan milli irsimiz” sərgisi, Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin fondundan ənənəvi və müəllif xalçalarının nümayişi, eləcə də ənənəvi sənətkarlıq sərgisi və “Müasir modada milli naxışlar” adlı moda tanıtımını əhatə edir.
Ekspozisiyada Xalq rəssamı, Azərbaycan peşəkar qrafika sənətinin banilərindən olan Əzim Əzimzadənin (1880-1943) əsərləri ilə yanaşı, həmin əsərlərdə təsvir edilən mühit muzey eksponatları vasitəsilə tamaşaçılara çatdırılır.
Sərgidə XIX əsrdən bu günədək dövrü əhatə edən xovlu, xovsuz xalçalar və xalça məmulatları, bədii metal, tikmə nümunələri təqdim olunur. Sərgini Xalq rəssamı Eldar Mikayılzadənin əl işləri daha da dolğunlaşdırır.
Sərgi məkanında qurama sənəti ilə bağlı nümunələr də yer alıb. Mərhum Xalidə Nəsirova tərəfindən yaradılan quramalar türk dünyagörüşünün parlaq ifadəsidir.
Şəbəkə sənəti, əlvan şüşələrdən hazırlanan işıqlı kompozisiyalar Şəkidən olan sənətkar Hüseyn Hacımustafazadə tərəfindən “ustad dərsi” formatında əyani şəkildə göstərilir. Zərgərliklə bağlı ənənələr isə sənətkar Füzuli Əlizadə tərəfindən təqdim olunur.
Burada həmçinin tanınmış modelyer Gülnarə Xəlilova və gənc modelyer Anara Zakirlinin “Müasir modada milli naxışlar” adlı geyim kolleksiyası nümayiş etdirilir.
Ümumi konteksti Azərbaycan mədəni irsinin kompleks şəkildə təqdimatına xidmət edən sərgi ziyarətçilər tərəfindən maraqla qarşılanır.
Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə “18 may-18 iyun – Azərbaycanda İnsan Hüquqları Aylığı” çərivəsində maarifləndirici seminar keçirilib. Seminarda iştirak edən Quba rayon Sərvər və Şəmsəddin Şəmiyev qardaşları adına İsnovqışlaq kənd tam orta məktəbinin müəllim və şagirdlərini məlumatlandıran Kompleksin bələdçisi Orxan Hüseynov, müstəqilliyimiz bərpa etdikdən sonra respublikamızda digər sahələrdə olduğu kimi, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi istiqamətində də ardıcıl islahatların aparıldığını qeyd edib. Bildirilib ki, “İnsan Hüquqları Aylığı” çərçivəsində təşkil olunan tədbirlər ölkəmizdə insan hüquqlarının təbliğində, eləcə də əhalinin müxtəlif yaş qruplarının hüquqlarının müdafiəsində və onların problemlərinin həllində önəmli rol oynayır.
Sonda mövzu ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb, seminar iştirakçılarını maraqlandıran suallar cavablandırılıb.
Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin idarəetməsində olan tarix-mədəniyyət qoruqlarının fəaliyyəti, göstərilən mədəni xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması və “irs Dostu” könüllü proqramı çərçivəsində könüllülərin cəlb edilməsinə dair görüş keçirilib.
Görüşdə Dövlət Xidmətinin rəis müavini Ayaz Müseyibov tarix-mədəniyyət qoruqlarının idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi, mədəni irsin qorunması və bu sahədə ictimai iştirakçılığın artırılmasının əhəmiyyətini vurğulayıb. Eyni zamanda, tarix-mədəniyyət qoruqlarının inkişafı üçün investisiyaların cəlb edilməsi məqsədilə xüsusi proqramın hazırlandığını qeyd edib.
Görüşdə qoruqların inkişafı ilə bağlı görüləcək işlər və könüllü proqramının icrasının təmin edilməsi istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.
Ziyarətçilərə məlumat verilərək bildirilib ki, XX əsrin əvvələrində bolşevik-erməni dəstələrinin Azərbaycan torpaqlarında həyata keçirdikləri etnik təmizləmə və təcavüzkar siyasət nəticəsində bir çox bölgələrdə on minlərlə günahsız azərbaycanlı qətlə yetirilib. 1918-ci ilin aprel-may aylarında yalnız Quba qəzasında 167 kənd tamamilə dağıdılıb. Quba soyqırımı məzarlığı 2007-ci ilin aprel ayında ərazidə torpaq işləri görülərkən aşkarlanıb. Burada müxtəlif yaş qruplarına aid yüzlərlə insan cəsədlərinin qalıqları qeydə alınıb. Məzarlıqda azərbaycanlılarla bərabər Qubada yaşayan ləzgi, yəhudi, tat və digər etnik qrupların nümayəndələri də amansızcasına qətlə yetirilərək basdırılıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2009-cu il 30 dekabr tarixli Sərəncamı ilə Quba Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılmasına başlanılıb. Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə yaradılan kompleksin 2013-cü ilin sentyabrın 18-də açılışı həyata keçirilmişdir.
Tədbirdə Soyqırımı Memorial Kompleksinin direktor müavini Mehriban Əliyeva, Elmi Araşdırmalar, Ekspozisiya və Fond şöbəsinin müdiri Lətafət Beybutova və Kompleksin mütəxəssisi Təhminə Əliyeva iştirak ediblər.
