Posted on

Ölkəmizdə muzey işinin təşəkkülü və inkişafı Ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır.

Ölkəmizdə muzey işinin təşəkkülü və inkişafı Ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Məhz onun təşəbbüsü ilə 1969-cu ildə “Respublikada muzey işinin yaxşılaşdırılması haqqında” qərar qəbul edilib. Bu sənəd ölkəmizdə muzeylərin inkişafına, maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsinə, onların şəbəkəsinin genişləndirilməsinə təkan verib. Daha sonra 1980-ci ildə muzey işinə dair növbəti qərar Respublika Mədəniyyət Nazirliyinin Muzeylər İdarəsi, Muzey İşi üzrə Elmi-metodiki Mərkəz, Muzey Ekspozisiyalarının Bədii Tərtibatı Emalatxanası, Muzey Sərvətləri və Xatirə Əşyalarının Bədii Bərpa Mərkəzlərinin yaradılması üçün qəbul olunmuşdur.
1980-1982 ci illlərdə Respublikada 30-a yaxın muzeylə fəaliyyətə başlayan və hazırda ölkəmizin bütün bölgələrini əhatə edən Tarix-diyarşünaslıq muzeyləri məhz Ulu öndər Heydər Əliyevin şəxsi təşəbbüsü sayəsində yaradılmışdır. Azərbaycan mədəniyyətinin Üzeyir Hacıbəyli, Hüseyn Cavid, Cəlil Məmmədquluzadə, Məmməd Səid Ordubadi, Cəfər Cabbarlı, Bülbül, Səməd Vurğun, Niyazi və digər nəhəng simaların memorial-xatirə və ev muzeyləri onun iradəsi ilə yaradılmışdır.
İkinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra muzeylərin fəliyyətinə xüsusi diqqət yetirən Ümummilli lider Heydər Əliyev muzey işinin müasir prinsiplər əsasında inkişaf etdirilməsi məqsədilə 24 mart 2000-ci ildə “Muzeylər haqqında” qanun qəbul etmişdir. Bu qanun Azərbaycan Respublikasında muzeylərin fəaliyyətinin təşkilati-hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir, onlarla bağlı münasibətləri tənzimləyir. Muzeylərin qorunub saxlanılması və milli irsimizin təbliği siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən də uğurla davam etdirilir. Bu gün Azərbaycan muzeyləri milli-dəyərlərimizin, milli irsimizin mühafizəsini həyata keçirir və ideoloji məkan olaraq azərbaycançılıq məfkurəsini uğurla təbliğ edir.
Posted on

Qondarma “erməni soyqırımı” və tarixi həqiqət

Ermənilər daima özlərinə milli qurum yaratmaq məqsədilə başqa xalqların ərazilərində torpaq “ovuna” çıxıblar. Bu cəhd uzun zaman onlara heç bir uğur gətirməmişdir. Erməni müəlliflərinin özləri bu etnosun hələ eramızdan əvvəl Mesopotamiyada müxtəlif etnosların hibridindən törənmiş bir toplum olduğunu söyləyirlər. Sonra ermənilər tədricən Kiçik Asiya yarımadasında görünməyə başlamışlar. Özlərini “ev sahibi” kimi göstərməyə çalışan bu məxluqlar Balkan yarmadasına üz tutmuşlar. Lakin orada da özlərini nalayiq aparmış, yaramazlıqlarına görə oradan sıxışdırılmışlar. Ürəyiyumşaq türk-müsəlman xalqı dağda-daşda olsa da onlara mümkün olan sığınacaq vermişdir. Bundan sonra ermənilərin tədricən, zaman-zaman Cənubi Qafqaza miqrasiyası başlanır
24 aprel tarixi – qondarma “erməni soyqrımı” günü haradan qaynaqlanır? Bunu erməni müəllifi Akop Keşişyan belə qiymətləndirir: “Yunanlıların qızışdırması ilə 24 aprel tarixinin erməni qətliamı günü olaraq Beyrutdakı Ortodoks kilsəsi tərəfindən elan edilməsi hamımızı üzüntüyə qərq etdi. Məlumat üçün bildirək ki, “erməni soyqırımı” ifadəsi ötən əsrin 50-ci illərində erməni kilsəsi tərəfindən ortaya atılıb və daha sonra erməni lobbisinin dəstəyi ilə böyük bir kampaniyaya çevrilib. Ermənipərəst qüvvələr həmin hadisələrdən bir vasitə kimi bu gün də faydalanmağa çalışırlar. Əslində isə o vaxt Türkiyədə öldürüldüyü iddia edilən qədər erməni yaşamırdı. Bu rəqəmin erməni tarixçilərinin bir qismi 600 min, bir qismi isə 1 milyon olduğunu desələr də, rus mənbələri bunun yalan olduğunu bilə-bilə bu rəqəmin 2 milyon olduğunu yazırlar. Erməni və rus yazarlarının 1915-ci il “erməni soyqrımı” ilə əlaqədar gətirdikləri rəqəmlərin müxtəlifliyi bu hadisənin uydurma olduğuna əyani sübutdur.
Türk alimləri isə son on ildə əhəmiyyətli dərəcədə çox ciddi araşdırmalar aparıblar. Bu araşdırmalardan bir faktı misal çəkmək olar ki, ermənilərin təqdim etdikləri guya 1915-ci ildə köçürülmə hərəkatı dövründə adları qeyd olunan bir çox sayda erməninin adları, soyadları və sənədləri 1916-1917-1918-ci illərdə rəsmi şəkildə başqa-başqa yerlərdən çıxıb. Halbuki onları ermənilər 1915-ci ilin aprel hadisələrində ölmüş kimi qələmə vermişdilər. Amma bir həqiqəti unutmaq olmaz ki, əgər həmin vaxt 1,5 milyon erməni öldürülmüş olsaydı, bu gün dünyada bir-iki nəfər erməni qalmış olardı”.
Türkiyədə 1915-ci ildə “erməni soyqırımı” deyilən hadisə heç vaxt olmayıb. Bu, türk dünyasının artan iqtisadi qüdrəti və beynəlxalq nüfuzuna, türk soyuna iri dünya dövlətlərinin qısqanc münasibətinin, qərəzli yanaşmasının təzahüründən, erməni uydurmasından başqa bir şey deyildir!

Posted on

Замковый комплекс " Агоглан "

Этот исторический памятник периода Кавказской Албании, датируемый IV-IX веками, находится у подножия горы в селе Косалар. На вершине этой горы находится старинная «смотровая башня». Впервые о существовании подземных переходов из башни в замок «Агоглан» стало известно в 1985 году. Однако следы этих подземных ходов, существовавших внутри замка, не были обнаружены в период до армянской оккупации. Но в 2009 году армянские археологи обнаружили внутри комплекса три колодца, ведущих к этому проходу.

Posted on

"Мавзолей Шейха Баби XIII век"

Мавзолей Шейха Баби был построен в XIII веке архитектором Али Меджидадином в селе Баби Физулинского района. Этот памятник, известный в народе как “гробница Шихбаба”, находится на кладбище, недалеко от села Баби Физулинского района. В мавзолее похоронен Шейх Баби Якуби. Восьмигранный мавзолей облицован белым камнем и увенчан восьмиугольным куполом. Согласно легенде, тело Шейха было похоронено в каменном ящике перед южным окном мавзолея. Н. Ханыков, первый русский ученый, которому удалось прочесть надпись в мавзолее, сообщил, что усыпальница Шейха Баби Якуба была построена в 1271-1272 годах по приказу Мешади Баби Якуба ибн Саада.. Из перевода с арабского Машадиханым Немет надписи на надгробной плите было установлено, что строительство этой святой гробницы было приказано в 672 году по мусульманскому календарю и что; эта святыня была построена для Кемаля,Шейха Баби Якуба ибн Исмаила Гур Хара. От комплекса мавзолея осталась одна гробница и поврежденный минарет. Во время боев в Карабахе 29 сентября 2020 года, в результате широкомасштабных провокаций вооруженных сил Армении памятник был серьезно поврежден.

Posted on

"Мавзолей Барда"

Мавзолей Барда расположен в центре города Барда, в комплексе Toрпаггала. Мавзолей был построен в 1322 году архитектором Ахмедом Айюб Хафизом. Его также называют “крепостью Нушаба”. На мавзолее Барда написано более 200 слов “Аллах”, и это слово можно читать со всех сторон. По этой причине гробницу также называют “Аллах-Аллах”.
Предположительно мавзолей был построен для одного человека из династии Эльханидов. Мавзолей круглой формы. При строительстве мавзолея использовался кирпич и глазурь бирюзового цвета. Мавзолей высотой 13 метров состоит из цилиндрической башни и конусообразного купола, украшен разноцветной резной мозаикой, разделенной на подземную и надземную части. В 1960-е годы здесь проводились ремонтные работы. Однако из-за неправильно проведенных реставрационных работ внешний вид мавзолея претерпел изменения. В 2012 году в мавзолее начались реставрационные работы, а с 2018 года он введен в эксплуатацию. Мавзолей Барда считается памятником архитектуры мирового значения.
Posted on

«Роль информирования в сохранении исторических памятников»

В связи с «18 апреля-Международным днем памятников и исторических мест» в «Мемориальном Комплексе Геноцида» города Губа, с участием ученых-историков и археологов кафедры всеобщей истории и технологии преподавания истории Азербайджанского Государственного Педагогического Университета было проведено мероприятие на тему «Роль информирования в сохранении исторических памятников». В мероприятии приняли участие доктор исторических наук Севиндж Алиева, доктор истории по философии Севиль Бахрамова, доктор философии по педагогике Тарана Исаева, археолог доктор истории по философии Лачин Мустафаев и директор комплекса доктор истории по философии Рахшанда Байрамова. Выступающие подчеркнули важность сохранения этих памятников, дошедших до нашего времени, как ценных образцы.

Posted on

"Усыпальница Шейха Мазьяда"

Усыпальница шейха Мазьеда, расположенная в селе Агбил Губинского района, датируется 1537 годом. Снаружи усыпальница имеет 4-и 8-угловую форму. Шейха Мазьяд, поселившийся в селе Агбил в 16 веке для распространения суфийского течения ислама в Азербайджане, пользовался большим авторитетом и уважением у местного населения. После его смерти по указанию Ширваншаха Халилуллы архитектором Таджеддином была построена надгробная усыпальница.

Posted on

"Арочный мост"

Хотя в XIX веке в Губинском уезде было 7 мостов, до наших дней дошел только арочный мост. Арочный мост, соединяющий Красную слободу Губы с центром города, включен в перечень охраняемых государством памятников как памятник архитектуры. Строительство моста началось в 1894 году. До этого на его месте стоял деревянный мост, построенный на сваях. Строительство этого моста датируется 1851 годом. Сохраняя исторический облик, арочный мост был капитально отреставрирован в 2012-2013 годах.

Posted on

Azərbaycanlıların soyqırımına siyasi-hüquqi qiyməti ilk dəfə Heydər Əliyev verdi

Azərbaycan tarixinin  Heydər Əliyev dövrü, tariximizin böyük inkişaf və  möhtəşəm   quruculuq  dövrüdür. Onun  rəhbərliyi  altında  əldə  olunan   uğurların ən mühümü  məhz qurub yaratdığı  müstəqil  Azərbaycan dövlətidir. Azərbaycanda  dövlət  quruculuğu dövlətçilik,  milli və mənəvi  dəyərlərin  qorunub saxlanılması,  iqtisadiyyatın, elmin, mədəniyyətin, bir sözlə  həyatın ən müxtəlif  sahələrində  böyük  nailiyyətlərin  qazanılması, coşqun  bir  tərəqqi  dövrü  məhz  Heydər  Əliyevin   uzaqgörən,  qətiyyətli  siyasəti nəticəsində   yaşanmışdır.  

Ötən əsrin 90-cı ilin əvvəlində  müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan ərazisinin bir hissəsinin Ermənistanın  təcavüzünə məruz qaldığı, xarici təzyiqlərin və daxili çəkişmələrin tüğyan etdiyi bir dövrdə xalqının səsinə səs verən Heydər Əliyev  ölkəmizi dünyanın siyasi xəritəsindən silinmək və dövlətçiliyini  itirmək  təhlükəsindən  xilas  edərək dövlətin dayanıqlı siyasi və  iqtisadi  inkişaf  yolunu  müəyyən  etmişdir. 

Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra xalqımızın tarixi keçmişinin obyektiv mənzərəsini  yaratmaq  imkanını  əldə  etməsi məhz  Ulu öndər Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində olmuşdur. Uzun illər gizli saxlanılan, üzərinə qadağa  qoyulmuş həqiqətlər açılır, təhrif edilmiş hadisələr özünün əsl  qiymətini  alırdı.  Azərbaycan və ümumən Qafqazın  tarixinin  təhrif  olunması  həmin  proqramların  mühüm  tərkib  hissəsini  təşkil  edirdi.  “Böyük  Ermənistan” yaratmaq xülyasından ruhlanan erməni   qəsbkarları  1905-1907-ci illərdə azərbaycanlılara  qarşı  açıq  şəkildə  geniş miqyaslı qanlı aksiyalar  həyata  keçirdilər.  1918-ci ilin mart  ayından etibarən əks-inqilabçı  ünsürlərlə   mübarizə şüarı altında Bakı  Kommunası tərəfindən  ümumən   Bakı  quberniyasını  azərbaycanlılardan   təmizləmək  məqsədi  güdən  mənfur  plan  həyata  keçirilməyə  başlandı.  Böyük  dövlətlərin  yeritdikləri  imperiya  siyasətinin  icraçısı olan  ermənilərin əli ilə dəfələrlə azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasəti  yeridilmiş, yüz minlərlə dinc azərbaycanlı  milli  mənsubiyyətinə  görə  məhv  edilərək  öz ata-baba  yurdlarından  didərgin salınmışdır.  Azərbaycanın qədim  yaşayış  məskənləri xarabalığa  çevrilmişdir. Sonralar  tarixi dovr 30-cu illərin  ağir  represiyaları  ilə  müşayət  olunaraq  Azərbaycanin ziyalı genofondunun  məhvinə  nail  olunmuş,  bunun  ardınca 1948-53-cü illər  azərbaycanlıların   kütləvi  deportasiya dalğası, 80-ci illərdən başlayaraq   Dağlıq   Qarabağ  probleminin  yenidən  süni  şəkildə  qızışdırılması,  1990-cı il  20  yanvar  faciəsi  və  1992-ci il Xocalı  soyqırımı  demək olar ki,  bu faciələrin  pik nöqtəsi oldu.  
 

Heydər Əliyevin  keçmiş hadisələrə hüquqi-siyasi qiymətin verilməsi istiqamətində  qərarları və  deyərdim ki, ən vacibi 1918-ci il mart soyqırımının öz siyasi qiymətini tapması oldu. Tarixə nəzər salsaq görərik ki, 1919 və 1920-ci illərdə martın 31-i Azərbaycan  Xalq  Cümhuriyyəti  tərəfindən  ümumilli  matəm  günü  kimi  qeyd edilib. Əslində bu,  azərbaycanlılara  qarşı törədilən  soyqırımı və bir əsrdən artıq davam edən torpaqlarımızın işğalı prosseslərinə tarixdə ilk dəfə siyasi  qiymət vermək cəhdi  idi. Lakin,  Azərbaycan  Xalq  Cümhuriyyətinin süqutu bu işin başa çatmasına imkan vermədi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi kimi Azərbaycan  Respublikası  bu gün onun axıra qədər həyata keçirə bilmədiyi qərarların məntiqi davamı olaraq, soyqırımı   hadisələrinə  siyasi qiymət  vermək  borcunu tarixin  hökmü   kimi  qəbul  edir.  Məhz bütün bunları  nəzərə alan Heydər Əliyev 1998-ci il martın 26-da “31 martı  Azərbaycanlıların  Soyqırımı günü” kimi qeyd  edilməsi haqqında fərman imzalamışdır.  Fərman  imzalandığı  vaxtdan  hər il 31 Mart respublika səviyyəsində qeyd edilir və soyqırımı  qurbanlarının  xatirəsi ehtiramla anılır.  Bu gün Azərbaycan Prezidentinin ətrafında sıx birlik nümayiş  etdirən  xalqımız  əmindir  ki, əsası ulu öndərimiz  Heydər Əliyev tərəfindən  yaradılan müstəqil dövlətimizin  inkişafı  etibarlı əllərdədir.

Lətafət Beybutova Ələsgər qızı

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”

Elmi araşdırmalar, ekspozisiya və fond şöbəsinin müdiri 

https://yazarlar.az/2023/03/31/heyd%c9%99r-%c9%99liyev-siyas%c9%99tind%c9%99-inc%c9%99-m%c9%99qamlar/

https://azpressmedia.az/news2125

Posted on

"Крепость Алинджа"

Алинджинская крепость, исторический архитектурный памятник, расположенный на правом берегу реки Алиндже в селе Ханега Джульфинского района, является одним из ценнейших образцов Нахчывано-Марагинской архитектурной школы. По мнению исследователей, крепость Алинджа была построена до нашей эры и восстановлена в V веке нашей эры. замок был известен в истории как резиденция и сокровищница атабеков Азербайджана. Расположенный на самой высокой вершине горы Алинджа, крепость, была больше известна в истории как резиденция и сокровищница азербайджанских Атабеков. Эпос «Китаби Деде Горгуд» – первый письменный источник, повествующий о крепости Алинджа.
Крепост Алинджа была включена в список памятников мирового значения в 2007 году, и сегодня там проводятся масштабные реставрационные работы.

Posted on

"Храм Махраса"

Храм Махраса расположен в селе Союдлю Кедабекского района, на территории развалин города около реки Шамкир.
Дата строительства храма относится к IV веку. Первоначально памятник был связан с огнепоклонством, позже он функционировал как албанский христианский храм. В определенные периоды армяне пытались оформить этот храм своей церковью.
Считается, что название храма произошло от персидского и турецкого слов” мах“, что означает” луна“, и” рассад”, названия места, где наблюдаются небесные тела. В Гяндже, Кельбаджаре и других районах Азербайджана есть памятники, носящие название “Махраса”.
На петроглифах в храме был обнаружен ряд следов, отражающих огнепоклонство, в том числе албанские христианские могилы, на которых была обнаружена каменная плита с изображением креста.