Özbəkistanın Nizami adına Daşkənd Dövlət Pedaqoji Universitetinin rektoru Abduqappor Qırğızbəyov, Özbəkistan- Azərbaycan dostluq cəmiyyətinin icraçı direktoru Erkin Nuriddinov, Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin nümayəndəsi Vüqar Mirzəyev və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba Filialının direktoru Yusif Alıyev Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ni ziyarət ediblər.

Ziyarətçilərə Erməni millətçilərinin tarixin müxtəlif mərhələlərində mifik “Böyük Ermənistan” ideyasını gerçəklədirmək məqsədilə soydaşlarımıza qarşı etnik təmizləmə, deportasiya və soyqırımların həyata keçirilməsindən danışılmış, 1918-ci ildə törədimiş soyqırımı zamanı 50 mindən çox günahsız sakinin qətlə yetirildiyi bildirilmişdir.
Sonda ziyarətçilərə soyqırımı həqiqətlərini özündə əks etdirən bukletlər təqdim olunub.

"Əshabi - Kəhf"

Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda Haçadağ və Nəhəcir dağları arasında, dəniz səviyyəsindən 1665 metr yüksəklikdə ərazidə yerləşir. Aparılan tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” mağarası məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” adı ərəb dilindən götürülmüşdür. Belə ki, “əshab” “yeniyetmə cavan oğlanlar” , “kəhf” isə “mağara, sığınacaq yeri” mənasına gəlir. “Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah yox, həmçinin Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir. Ziyarətgah “Yeddi kimsənə”, “Cənnət bağı”, “Qara daş”, “Damcıxana”, Məscid kimi bir neçə hissədən ibarətdir.
Ulu öndər Heydər Əliyevin tapşırığı əsasında ziyarətgahda abadlıq-bərpa işləri aparılmışdır. Ziyarətgahın girişində “Əshabi-Kəhf ziyarətgahında bərpa və abadlıq işləri 1998-ci ildə Azərbaycan Prezidenti möhtərəm Heydər Əliyevin tapşırığı və himayəsi ilə görülmüşdür” haqda məlumat verən kitabə yerləşdirilmişdir.

"Gavurqala"

Gavurqala – Azərbaycanın Ağdam rayonunun Boyəhmədli kəndinin cənubunda yerləşən ilk orta əsrlərə aid yaşayış məskəni olub.
1958-ci ildə aparılan İlk arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində ərazidə III-V əsrlərdən başlayaraq X-XI yüzilliyə qədər yaşayışı özündə əks etdirən 4 metr qalınlığında mədəni təbəqə üzə çıxarılmışdır. Ağ daşdan inşa edilmiş Gavurqala kilsəsi şəhərdə memarlığın inkişafını xarakterizə etmək üçün ən gözəl nümunədir. Məbədin dörd qapısı, döşəməsi isə hamar yonulmuş daşlarla örtülmüşdür. Məbəd ərazisindən daş sənduqə tipli qəbirlər aşkar edilmişdir. Bu sənduqənin qapağı üzərindəki yazıdan aydın olur ki, burada alban hökmdarı Qriqor Hammamın qardaşı dəfn edilmişdir.
Tədqiqatçılar Gavurqalanın əsl adı barəsində müxtəlif fikirlər söyləmişlər. Bəzi mənbə məlumatlarına görə, hökmdar nəslinə məxsus qəbiristanlığının burada yerləşməsi, buranın alban hökmdarlarının yay iqamətgahı kimi şöhrət qazanmış Aluen şəhərinin qalıqları olmasını iddia etməyə əsas vermişdir. Alban hökmdarının qardaşının qəbrinin burada olması da təsadüfi deyildir. Çünki Aluen şəhəri qafqaz albanlarının dini və ictimai tədbirlərinin keçirildiyi əsas yer idi.
Aluen şəhəri orta əsrlərdə Bərdədən Dəbilə (Dvinə) gedən ticarət yolunun üstündə yerləşmişdir. Bu yol üstündə ilk şəhər tipli yaşayış yeri də məhz Govurqaladır. Gavurqaladan toxuculuq, dulusçuluq, zərgərlik və şüşə istehsalına dair xeyli faktik material əldə edilmişdir. Lakin Gavurqalanı digər həmdövr abidələrindən fərqləndirən burada xırda-nəfis sənətkarlığın və toxuculuğun geniş yayılmasıdır. Axtarışlar zamanı zərgərliyə və toxuculuğa dair əmək alətləri kolleksiyası əldə edilmişdir.
Rəşid Göyüşov qeyd edir ki, sadalanan bütün keyfiyyətlər Gavurqalanı Qafqaz Albaniyasının dini istiqamətdə inkişaf etmiş ən möhtəşəm yaşayış məskənləri sırasına daxil etməyə imkan verir.

İspaniyanın Kataloniya şəhərində 23 aprel Sant Jordi və ya Müqəddəs Georgi Günü kimi qeyd olunur. Bu gün 15-ci əsrdən bəri qızılgül və kitab mübadiləsi ilə əlaqələndirilir. Kişilərin qadınlara qızılgül, qadınların isə kişilərə sevgi və minnətdarlıq simvolu olaraq kitab hədiyyə etməsi ənənədir. Bu ənənə bütün dünyada Kitab Gününün qeyd olunmasına öz təsirini göstərmişdir.

1995-ci ildə YUNESKO (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı) aprelin 23-nü Ümumdünya Kitab və Müəllif Hüququ Günü elan edib. Bu qərar bütün dünyada müəllifləri və kitabları təqdir etmək, həmçinin mütaliə, nəşr və müəllif hüquqlarını təşviq etmək üçün qəbul edilib.

Türkiydəki Əskişəhər Azərbaycanlılar Dərnəyi ilə Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi"nin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilmiş vebinarda Kompleksin əməkdaşı Aysu Bülbülzadə Kompleksin fəaliyyəti haqqında məlumat vermiş, həmçinin Soyqırımı Muzeyini virtual olaraq tədbir iştirakçılarına təqdim etmişdir.

Əskişəhər Azərbaycanlılar Dərnəyinin rəhbəri Cavid Aydın Quba şəhərinə səfəri zamanı Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət edərək Aysu Bülbülzadəni təşəkkürnamə ilə təltif etmişdir.

18 Aprel - Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü, eləcə də Yaşıl Dünya naminə Həmrəylik İli ilə əlaqədar Çıraqqala-Şabran Dövlət Tarix- Mədəniyyət Qoruğu və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin birgə təşkilatçılığı, Şabran RİH-nin, H.Əliyev Mərkəzinin, Şabran rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin və Xəqani Poeziya evinin nümayəndələrinin iştirakı ilə “Abidələrimizi qoruyaq və təbliğ edək” adlı tədbir keçirilmişdir.

18 Aprel Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü ilə əlaqədar Kompleksə ziyarətçi axını davam etməkdədir.

Belə ki, Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının bir qrup müəllim və tələbə heyəti də Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət ediblər. Onlara 1918-ci il soyqırımları haqqında məlumat verilmiş, eləcə də 18 Aprel Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü ilə əlaqədar Kompleks tərəfindən hazırlanmış 1918-ci il Quba rayonunda soyqırımların baş verdiyi tarixi məkanlar – abidələr haqqında xəritə – məlumat kitabçası, eləcə soyqırımlarla bağlı kitab və bukletlər təqdim olunmuşdur.

18 Aprel Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü ilə əlaqədar Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialında 1918-ci il Quba rayonunda soyqırımların baş verdiyi tarixi məkanlar - abidələr haqqında xəritə - məlumat kitabçasının təqdimat mərasimi keçirilmişdir.

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi” tərəfindən hazırlanmış məlumat kitabçasında 1918-ci il soyqırımlarının baş verdiyi tarixi məkanlar – Tağlı körpü, Günbəzli hamam, Cümə məscidi, Qanlı dərə, Subaba türbəsi, Naməlum türk əsgərinin məzarlığı haqqında məlumat verilmişdir. Kitabça iki dildə (Azərbaycan və ingilis dillərində) nəşr olunub.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialında keçirilmiş xəritə – məlumat kitabçanın təqdimat mərasimində universitetinin rektoru Yusif Alıyev və kollektivi iştirak etmişdir.