2026-ci il “Şəhərsalma və Memarlıq İli” çərçivəsində və 18 Aprel-Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü ərəfəsində Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin nəzdində fəaliyyət göstərən Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin, Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin, Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsinin Quba-Xaçmaz Regional bölməsinin, Quba ASAN Xidmət Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə “Mirasını qoru, tarixini yaşat!” adlı tədbir keçirilib. Giriş nitqi ilə çıxış edən kompleksin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova tədbir iştirakçılarını salamlayaraq kompleksin fəaliyyəti, həyata keçirilən layihələr haqda ətraflı məlumat verərək bildirmişdir ki, 18 aprel tarixi dünyada Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar gün Tarixi Yerlər və Abidələrin Mühafizəsi Şurasının (ICOMOS) təklifi ilə UNESCO tərəfindən 1983-cü ildə təsis olunub. Məqsəd insanların diqqətini abidələrin və tarixi yerlərin qorunmasına yönəltməkdir. Daha sonra çıxış edən natiqlər Quba Rayon İcra Hakimiyyəti aparatının İctimai-siyasi və humanitar məsələlər sektorunun müdiri Anar Məmmədov, sektorun baş məsləhətçisi Aynur Yəhyayeva, Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsinin Quba-Xaçmaz Regional bölməsinin müdiri Elnur Ağasiyev, Quba ASAN Xidmət Mərkəzinin əməkdaşı Vəfa Rüstəmova vurğulamışdırlar ki, 18 Aprel-Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü Azərbaycanda da geniş şəkildə qeyd olunur. Hər il bu tarixdə qoruqlarda, tarixi məkanlarda abidələrin və tarixi yerlərin qorunmasının təbliği məqsədilə müxtəlif tədbirlər, sərgilər təşkil edilir. Qeyd olunub ki, belə tədbirlər gənc nəslin milli dəyərlərə bağlılığının gücləndirilməsində mühüm rol oynayır. Daha sonra Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin əməkdaşları – Orxan Hüseynov, Ülkər Zeynalova, Nurcan Allahverdiyeva və Səriyyə Abidovanın təqdimatında dünya və yerli tarixi abidələr haqqında ətraflı məlumatlar verilib.
Kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyevanın moderatorluğu ilə keçirilən tədbirdə çıxış edən “Avey” Dövlət Tarix-Mədəniyyət qoruğunun elmi işçisi Rəna Qocayeva vurğulamışdır ki, “Avey” Dövlət Tarix-Mədəniyyət qoruğu zəngin tarixi memarlıq və arxeoloji abidələr diyarı kimi ən qədim daş dövrünün yadigarı olan “Avey” məbədinin adı ilə adlandırılıb. Qoruq əsasən tarix, mədəniyyət, memarlıq, bədii və etnoqrafiya və digər folklorşünaslıqla məşğuldur. Qoruğun ərazisində olan: arxeoloji və memarlıq abidələri, daşınan və daşınmaz tarixi və mədəniyyət abidələri qoruğun əsas mülkiyyəti hesab olunur. Bu ərazilərdə yüzlərlə qədim paleolt, mezeolit, eneolit, orta əsr, tunc, mis dövrlərinin və sonrakı tarixi əsrlərin mədəniyyət abidələri mövcuddur. Daha sonra çıxış edən Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin Elmi Araşdırmalar, Ekspozisiya və Fond şöbəsinin əməkdaşları Ülkər Zeynalova və Səriyyə Abidova bildirmişlər ki, ölkəmiz dünyada bəşər sivilizasiyasının ilkin meydana gəldiyi ərazilərdən biridir. Arxeoloji qazıntıların nəticələri göstərir ki, Azərbaycanda yaşamış insanların keçdikləri keşməkeşli və şərəfli yollar qədim yaşayış məskənlərində və çoxsaylı abidələrdə öz əksini tapıb. Yaşadığımız dövrə gəlib çatan bu abidələr hazırda çox qiymətli nümunələr kimi qorunur. Ölkəmizin hər yerində yaşı əsrləri və minillikləri əhatə edən tarixi abidələr mövcuddur. Bütün bunlar xalqımızı torpağa, əcdadlarına bağlayan qırılmaz tellərdir. Azıx mağarasından tapılmış və azıxantrop adlandırılan qədim insanın alt çənə sümüyü Azərbaycanın dünyada ən qədim ibtidai insan məskənlərindən biri olmasını sübut edir. Qobustanda aşkar edilmiş yaşayış məskənləri bu ərazidə ən qədim dövrlərdən insanların məskunlaşdığını təsdiqləyir. Azərbaycan rəhbərliyinin böyük diqqət və qayğısı sayəsində ölkəmizdə tarixi abidələrin tədqiqi, mühafizəsi və bərpası, mədəniyyət nümunələrinin beynəlxalq aləmdə təbliği istiqamətində böyük işlər görülür. Bütün bunlar isə Azərbaycanın qlobal dünyaya öz maddi və mənəvi mədəniyyəti ilə birgə inteqrasiyasını təmin edir. Qeyd edək ki, vebinarda Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeçiliyində fəaliyyət göstərən qoruqların ümumilikdə 40-a yaxın əməkdaşı iştirak edib.


Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Azərbaycanın ən mühüm mədəniyyət ocaqlarından biri olub, ölkənin klassik və peşəkar musiqi həyatında xüsusi yer tutur. Filarmoniya rəsmi olaraq 1936-cı ildə yaradılmışdır və fəaliyyətə başladığı gündən etibarən milli musiqi sənətinin inkişafında böyük rol oynamışdır. Bu müəssisə görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Müslüm Maqomayevin adını daşıyır və onun musiqi irsinin yaşadılmasına xidmət edir. Filarmoniyanın yerləşdiyi bina isə daha qədim tarixə malikdir. Bu möhtəşəm tikili 1912-ci ildə Bakı şəhərində inşa edilmişdir. Binanın memarı məşhur memar Qabriel Ter-Mikelov olmuşdur. İlk dövrlərdə bu bina “İctimai yığıncaqlar evi” kimi fəaliyyət göstərmiş və şəhərin ziyalı təbəqəsinin əsas toplaşdığı məkanlardan biri olmuşdur. 1918-ci ildə, yəni Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması dövründə də bu bina mühüm ictimai və mədəni tədbirlər üçün istifadə olunmuşdur. Həmin illərdə Bakı şəhərinin ictimai-siyasi həyatında bu məkanın rolu xüsusilə böyük olmuş, müxtəlif yığıncaqlar və görüşlər burada keçirilmişdir. Filarmoniya yaradıldıqdan sonra burada müxtəlif musiqi kollektivləri fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Bu kollektivlər arasında Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri və digər peşəkar musiqi qrupları xüsusi yer tutur. Bu kollektivlər uzun illər ərzində həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə çıxış edərək Azərbaycan musiqisinin tanıdılmasına böyük töhfə vermişlər. Müasir dövrdə Filarmoniya Azərbaycanın musiqi həyatının əsas mərkəzlərindən biri kimi fəaliyyətini davam etdirir. Burada mütəmadi olaraq klassik musiqi konsertləri, muğam gecələri, kamera musiqisi proqramları və beynəlxalq layihələr keçirilir. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən tanınmış musiqiçilər və dirijorlar Filarmoniyanın səhnəsində çıxış edir, bu da onun beynəlxalq nüfuzunu daha da artırır. Eyni zamanda, Filarmoniya gənc istedadların üzə çıxarılması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində də mühüm rol oynayır. Bu gün Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası təkcə bir konsert zalı deyil, həm də milli musiqi irsinin qorunması, inkişafı və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan mədəniyyət mərkəzidir. Onun fəaliyyəti sayəsində Azərbaycan musiqisi həm ölkə daxilində sevilir, həm də beynəlxalq səviyyədə tanınaraq yüksək qiymətləndirilir.
Sonda iştirakçılara sertifikatlar təqdim olundu.
Ekskursiya zamanı kompleksin bələdçisi Orxan Hüseynov tərəfindən iştirakçılara 1918-ci il soyqırımının tarixi konteksti, baş vermə səbəbləri, faciənin nəticələri və memorial kompleksin memarlığında əks olunan tarixi yaddaş barədə ətraflı məlumat təqdim olunub.