“Şəhərsalma və Memarlıq İli”

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 22 dekabr tarixli 858 nömrəli Sərəncamına əsasən 2026-cı il “Şəhərsalma və Memarlıq ili” elan edilmişdir. Azərbaycanda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi ölkənin tarixi irsinə və gələcək inkişafına verilən önəmin ifadəsidir. Bu qərar şəhərlərə yalnız yaşayış məkanı kimi deyil, mədəni və sosial yaddaş daşıyıcısı kimi yanaşma zərurətini ön plana çıxarır. Azərbaycan şəhərləri əsrlər boyu İpək Yolunun üzərində formalaşaraq ticarət, sənətkarlıq və mədəniyyət mərkəzləri kimi inkişaf edib. Bu proses şəhərlərin memarlıq simasında özünəməxsus üslub və kimlik yaradıb.
Tarixi qalalar, karvansaralar, məscidlər və türbələr milli memarlıq düşüncəsinin dərin köklərə malik olduğunu göstərir. Möminə xatun türbəsi, Xudafərin körpüsü və Atəşgah kompleksi kimi abidələr memarlıq irsimizin dünya miqyasında tanınan nümunələrindəndir. UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilmiş İçərişəhər, Şirvanşahlar Sarayı kompleksi, Qız Qalası və Şəkinin tarixi mərkəzi bu irsin dəyərini bir daha təsdiqləyir.
Xüsusilə Əcəmi Naxçıvaninin yaradıcılığı Azərbaycan memarlıq məktəbinin Yaxın Şərq məkanında formalaşmasına güclü təsir göstərmişdir. XIX əsrdən etibarən Bakı şəhərində Şərq və Qərb üslublarının sintezi ilə yeni memarlıq dili yaranmağa başlamışdır. XX əsrdə isə milli ənənələr əsasında müasir şəhərsalma yanaşmaları formalaşmış, bir çox şəhərlərin planlaşdırılması yenilənmişdir.
Müstəqillik dövründə memarlıq sahəsində reallaşdırılan layihələr şəhərlərin estetik görünüşünü və funksional imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmişdir. Heydər Əliyev Mərkəzi, Alov Qüllələri və Ağ Şəhər kompleksi müasir memarlığın simvoluna çevrilmişdir. Regionlarda aparılan quruculuq işləri şəhərlərin tarazlı inkişafına yeni impuls vermişdir.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma layihələri şəhərsalmanın humanist və dayanıqlı mahiyyətini ortaya qoyur. Şuşanın tarixi memarlıq mühitinin bərpası milli iradənin və yaddaşın təcəssümüdür. “Şəhərsalma və Memarlıq İli” bu proseslərin sistemli və düşünülmüş şəkildə davam etdirilməsinə çağırışdır. Bu il şəhərlərin daha yaşanıqlı, estetik və gələcəyə açıq şəkildə formalaşmasına xidmət edir.

Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi üzrə sazişlər

 

Azərbaycan Respublikasının həyata keçirdiyi ən mühüm beynəlxalq layihələrdən biri olan Cənub Qaz Dəhlizinin əsası 2013-cü ildə “Şahdəniz-2” layihəsi üzrə Yekun İnvestisiya Qərarının qəbul edilməsi ilə təşkil edilmişdir. Bu qərar Xəzər dənizində yerləşən Şahdəniz qaz yatağının ikinci mərhələsinin işlənməsini və böyük həcmdə təbii qazın hasilatını mümkün etdi. Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycan qazının Xəzər hövzəsindən Avropa bazarlarına təhlükəsiz və davamlı şəkildə çatdırılmasını təmin edən strateji enerji dəhlizidir və bir neçə mühüm beynəlxalq sazişə əsaslanır.
Azərbaycan və Türkiyə arasında bağlanan bu müqavilə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir. TANAP Gürcüstan sərhədindən başlayaraq Türkiyə ərazisindən keçərək Avropaya uzanır və həm Türkiyənin, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.
Bundan əlavə, Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində layihənin keçdiyi bütün ölkələrlə hökumətlərarası və ev sahibi ölkə sazişləri imzalanmışdır. Bu sənədlər boru kəmərlərinin tikintisi, istismarı, hüquqi və vergi məsələlərinin tənzimlənməsi baxımından mühüm rol oynayır və layihənin uzunmüddətli sabitliyini təmin edir. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi üzrə imzalanmış sazişlər Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarında etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirmiş, ölkənin iqtisadi inkişafına və siyasi nüfuzunun artmasına əhəmiyyətli töhfə vermişdir.

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində, “Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” və “Mədəniyyət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu

https://president.az/az/articles/view/71428?fbclid=IwY2xjawPn0fZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETExVnpQWERlNVpPb3dTSHQ2c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHtQt2HcS2Kt9uQ0jFmStLAYxFzWpUdUsabLiBGqt4Gsa_lYRZ-JdGGdq_UR2_aem_Qa1urg7wj5sijJn1k7JsmA

20 Yanvar faciəsinin ildönümü münasibətilə Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin və Yeni Azərbaycan Partiyasının Quba rayon təşkilatının birgə təşkilatçılığı ilə “20 Yanvar – qəhrəmanlıq salnaməsidir” adlı anım tədbiri – Ustad dərsi təşkil olunub.

Tədbir Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və müstəqilliyi uğrunda şəhid olmuş qəhrəmanların xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlanıb. Ardınca Azərbaycan Dövlət Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib.
Tədbirin moderatoru Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin mütəxəssisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Təhminə Əliyeva çıxış edərək 20 Yanvar faciəsinin tarixi mahiyyətindən bəhs edib. O bildirib ki, 20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinin zor gücü ilə susdurulmasına yönəlsə də, əksinə, milli mübarizənin daha da güclənməsinə səbəb olub və bu faciə xalqımızın yaddaşında müstəqillik uğrunda şəhidlik zirvəsi kimi əbədi yer tutub.
Soyqırımı Memorial Kompleksinin direktoru, Dr Rəxşəndə Bayramova 20 Yanvar faciəsinin tarixi-siyasi mahiyyətindən, bu faciənin xalqımızın azadlıq mübarizəsində oynadığı mühüm roldan danışıb. O, Memorial Kompleksin əsas missiyasının milli yaddaşın qorunması və gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması olduğunu vurğulayıb.
Yeni Azərbaycan Partiyası Quba rayon təşkilatı sədrinin müavini Elxan Məhərrəmov çıxış edərək 20 Yanvar faciəsinin Azərbaycan xalqının milli mübarizə tarixində tutduğu mühüm yerdən danışıb, şəhidlərin xatirəsinin daim ehtiramla yad edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O qeyd edib ki, 20 Yanvar şəhidlərinin qanı ilə yazılan bu tarix Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bünövrəsini təşkil edir və bu gün əldə olunan uğurlar məhz həmin fədakarlıqların nəticəsidir.
Daha sonra Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının Humanitar elmlər kafedrasının müdiri, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, 20 Yanvar faciəsinin iştirakçısı Sabir Hacıyev çıxış edərək 20 Yanvar hadisələrinin sovet imperiyasının Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsini qırmaq məqsədi daşıyan qanlı siyasətinin tərkib hissəsi olduğunu bildirib. O, çıxışı zamanı 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı arxiv materialları və faktlara əsaslanan vizual təqdimat nümayiş etdirərək hadisələrin gedişini və tarixi nəticələrini əyani şəkildə diqqətə çatdırıb. Sabir Hacıyev vurğulayıb ki, bu faciə öz mahiyyətinə görə yalnız bir repressiya aktı deyil, eyni zamanda xalqımızın milli şüurunun oyanmasına, azadlıq ideyalarının daha da güclənməsinə təkan verən tarixi dönüş nöqtəsidir. O qeyd edib ki, 20 Yanvar şəhidlərinin göstərdiyi qəhrəmanlıq Azərbaycan xalqının müstəqillik uğrunda mübarizə əzminin rəmzi olaraq tarixə həkk olunub və bu hadisə bu gün də gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasında mühüm rol oynayır. Natiq həmçinin 20 Yanvar faciəsinin siyasi və hüquqi aspektləri, eləcə də bu hadisənin beynəlxalq müstəvidə qiymətləndirilməsi barədə fikirlərini anım tədbiri iştirakçıları ilə bölüşüb.
Tədbir mövzu ətrafında aparılan müzakirələrlə yekunlaşıb.

“İPƏK YOLU, BU YOL ÜZƏRİNDƏKİ TÜRK XALQLARININ TARİXİ, MƏDƏNİYYƏTİ VƏ İNCƏSƏNƏTİ” ADLI I BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM

16-17 aprel, 2026
Bakı şəhəri
“İPƏK YOLU, BU YOL ÜZƏRİNDƏKİ TÜRK XALQLARININ TARİXİ,
MƏDƏNİYYƏTİ VƏ İNCƏSƏNƏTİ” ADLI I BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Birinci Türkoloji Qurultayın
100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Sərəncamına əsasən, yubiley çərçivəsində bir
sıra beynəlxalq elmi tədbirlər təşkil olunacaq. Həmin tədbirlərdən biri kimi 16–17 aprel
2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “İpək Yolu, bu yol üzərindəki türk xalqlarının tarixi, 
mədəniyyəti və incəsənəti” adlı I Beynəlxalq Simpozium keçiriləcəkdir.
İpək Yolu Şərq ilə Qərb arasında əsrlər boyu ticarət və mədəniyyət mübadiləsinin mərkəzi
olmuş, dünyanın ən qədim və ən mühüm ticarət yollarından biri olaraq tarixə keçmişdir. Bu
yolda ticarət məhsulları ilə yanaşı, ideyalar, biliklər və mədəniyyətlər də daşınmışdır. İpək
Yolu zaman-zaman müxtəlif xalqların, o cümlədən türk xalqlarının tarixi, mədəniyyəti və
incəsənətinin inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Bu simpozium İpək Yolu üzərindəki Türk
xalqlarının irsini, tarixini, incəsənətini, mədəniyyətini və qarşılaşdıqları çətinlikləri 
soyqırımı, deportasiya, eləcə də repressiyaları araşdırmağı qarşısına hədəf qoyur.
Simpoziumun məqsədi: 
İpək Yolunun keçdiyi ərazilərdə yaşayan Türk xalqlarının tarixini və mədəniyyətini tanıtmaq;
İpək Yolu vasitəsilə Türk xalqlarının mədəniyyətinə təsir edən tarixi, sosial-iqtisadi və siyasi
amilləri öyrənmək;
Türk xalqlarının tarixi abidə və yerlərinin tanıdılması, qorunması və
təbliğinə dair müzakirələr aparmaq;
İpək Yolunun keçdiyi ərazilərdə yaşayan Türk xalqlarının üzləşdiyi soyqırımı, deportasiya və
repressiyaları araşdırmaq və bu mövzuların beynəlxalq aləmdə tanıdılmasına töhfə vermək;
Alim və tədqiqatçılar arasında təcrübə mübadiləsi və əməkdaşlıq qurmaq.
Tarix və məkan:
Tarix: 16-17 aprel 2026-cı il
Məkan: Bakı şəhəri
Məqalələrin göndərilməsi üçün son tarix 01.03.2026-cı il
Məqalələrin göndərilməsi üçün elektron poçt ünvanı:

simpozium2026@gmail.com

Kimlər iştirak edə bilər?
Arxeologiya, tarix, mədəniyyət, incəsənət üzrə alim və tədqiqatçılar, həmçinin qoruq,
muzey əməkdaşları
Simpoziumun mövzuları:
1. Arxeoloji irs, qayaüstü incəsənət və bu mövzuların etnoqrafik
kontekstdə öyrənilməsi
2. İpək Yolu və Türk xalqlarının tarixi
3. İpək Yolu: Türk sivilizasiyasının formalaşmasında tarixi və mədəni əlaqələr
4. Türk xalqlarının mədəni irsi, müasir dövrdə bu irsin öyrənilməsi və inkişafı, qlobal mədəniyyətə
təsiri
5. Türk xalqlarının tarixi abidələrinin qorunması, tədqiqi və təbliği
6. Türk xalqlarının yaşadığı ərazilərdə baş vermiş soyqırımı, deportasiya və
repressiya siyasəti: tarixi və hüquqi aspektlər
7. Müasir dövrdə türkdilli dövlətlər arasında mədəni inteqrasiya siyasəti və
Böyük İpək Yolu
8. Böyük İpək Yolu İrsi: qlobal mədəni dəyərlərin beynəlmilləşdirilməsi.

Simpozium materiallarının tərtibinə qoyulan tələblər:
Kağız ölçüsü
Şrift
A4
Times New Roman Şrift ölşüsü: 12 pt
Məqalələr üç dildə yazıla bilər
Sətirlərarası interval
Azərbaycan, rus və ingilis
1,15 sm
Abzas
Hər tərəfdən boş sahə
1,25 sm
2 sm
Mövzunun adı
Müəllifin adı, soyadı, ata adı ortadan, qalın
şriftlə
Ortadan, böyük hərflərlə, qalın şriftlə
İş yeri (təhsil müəssisəsi), şəhər, ölkə ortadan,
kursivlə E-poçt ünvanı ortadan, kursivlə
ORCID kodu
Açar sözlər
Ortadan, kursivlə
5-7 söz olmaqla Azərbaycan, ingilis və rus
dillərində
Xülasə
80-100 söz olmaqla Azərbaycan, ingilis və rus
dillərində
Mətn bölünməlidir:
Ədəbiyyat siyahısı
Xülasə, giriş, əsas hissə, müzakirə, nəticə
İstinadlar kvadrat mötərizədə Məs: [1. s.56]
Ədəbiyyat siyahısı əlifba sırası ilə verilməlidir
Hər müəllifdən yalnız bir məqalə qəbul ediləcək (tək və ya həmmüəllif olmaqla)
Elmi dərəcəsi olmayan müəlliflərin məqalələrinə elmi rəhbərin, mütəxəssisin (çalışdığı
müəssisənin rəhbərinin) və ya aidiyyəti sahə üzrə müəllimin rəyi əlavə edilməlidir. Bu rəy ayrı
bir səhifədə təqdim olunmalı, elmi rəhbərin və ya müəllimin əlaqə vasitələri və iş yeri
haqqında məlumatlar qeyd edilməlidir.
Göndərilən məqalələr antiplagiat sistemində yoxlanıldıqdan sonra Simpozium
materialları toplusunda dərc olunacaq.
Göstərilən tələblərə cavab verməyən məqalələr qəbul edilməyəcək. Məqaləyə
görə müəlliflər məsuliyyət daşıyır.

Təşkilati Dəstək:
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı
və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti
Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğu
Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”

Əlaqə:
Təşkilati məsələlər üzrə əlaqələndirici şəxslər
Əli Bayramov – Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun direktor müavini
(+994777077770)
Xəyal Nuhbalayev – Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin əməkdaşı
(+994558850036)
Elmi məsələlər üzrə əlaqələndirici şəxslər
Nazilə Məmmədova – Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin əməkdaşı
(+994556797911)
Namiq Bağırlı – Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin
əməkdaşı (+994506097097)
Sevinc Şirinli – Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun aparıcı elmi işçisi (+994518583388)

Mətbuat və kommunikasiya üzrə məsul şəxs

Vəfa Hüseynova-Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun elmi işçisi (0512411056)

Layihə rəhbəri: Vüqar İsayev, Rəxşəndə Bayramova
İdeya müəllifi: Vüqar İsayev, Rəxşəndə Bayramova
Baş elmi məsləhətçi: Anar İsgəndərov
Elmi katib: İradə Əliyeva
Ədəbi redaktor və korrektor: Namiq Bağırlı
Baş koordinator: Nazilə Məmmədova
Dizayn və texniki tərtibat: Mikayıl Sultanzadə

Simpoziumun elmi komitəsi:
1. Akademik Nərgiz Axundova (AMEA-nın həqiqi üzvü)
2. Professor, tarix elmləri doktoru Anar İsgəndərov Azərbaycan Milli Məclisin Elm və təhsil
komitəsinin sədri
3. Professor, tarix elmləri doktoru, Məryəm Seyidbəyli
4. Professor, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Hacı Həsənov
5. Professor, sənətşünaslıq elmləri doktoru Məryam Əli-zadə
6. Professor, xalq artisti Məmmədsəfa Qasımov
7. Professor, tarix elmləri doktoru Sevinc Əliyeva, Bakı Mühəndislik Universiteti
8. Prof. Dr. İbrahim Erdem Atnur, Azərbaycan Milli Müdafiə Universitetinin prorektoru
9. Professor Məlahət Fərəcova Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin
Təsviri sənət tarixi və nəzəriyyəsi kafedrasının müəllimi
10. Professor Vəfa Qurban- Ege Universiteti, Türk dünyası Araştırmaları Enstitüsü, Türk
Dünyası Sosial Ekonomik ve Siyasal İlişkilər Anabilim dalı
11. Professor Selma Ünlü Yel –Gazi University, Gazi Facultyof Education, Department of
Elementary Education
12. Professor Danuta Chmielowska (Danuta Xmelovska) – Politoloq, Türkiyə tədqiqatları
üzrə mütəxəssis
13. Professor Lindita Xanari – Tirana Universitetinin Tarix və filologiya fakültəsinin müəllimi
14. Professor Melike Cummarutova – Daşkent Dövlət Universiteti

15 .Professor Latife Summerer- Almaniya, Lyüdviq Maksimiliana adına Münhen Universitetinin professoru, arxeoloq
16. Professor Şohistohon Uljayeva – Daşkənd Suvarma və Kənd Təsərrüfatının
Mexanikləşdirilməsi üzrə Mühəndislər İnstitutu Humanitar elmlər kafedrasının müdiri
17. Professor İqor Viktoriviç Turisin – İqtisadiyyat və Hüquq Elmi-Tədqiqat İnstitutunun
prezidenti. “Современная научная мысль” elmi jurnalının baş redaktoru
18. T.e.d. prof. Antella Muço – Albaniya-Azərbaycan Dostluq, Elm və Mədəniyyət
Cəmiyyətinin sədri,
19. T.e.d., prof. Xabutdinov Aydar Yureviç – Kazan Universiteti Tarix üzrə fəlsəfə doktoru
20. Tarix elmləri doktoru İradə Bağırova
21. Tarix elmləri doktoru Vaqif Abışov
22. Tarix elmləri doktoru Şirinbəy Əliyev, Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti
23. Tarix elmləri doktoru Marina İmaşeva – Tatarıstan Respublikası Elmlər
Akademiyasının Ş. Mərjani adına Tarix İnstitutu
24. Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sədaqət Əliyeva ADMİU-nun Elm və yaradıcılıq işləri üzrə prorektoru
25. Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Yeganə Eyvazova Məhəmməd qızı, ADMİU-nun Muzeyşünaslıq və turizm kafedrasının müdiri 
26. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sona Məhərrəmova, Sumqayıt Dövlət
Universitetinin Tarix və onun tədrisi metodikası kafedrasının müdiri
27. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Rəxşəndə Bayramova, Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial
Kompleksi”nin direktoru
28. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent İradə Əliyeva, AMEA A.A Bakıxanov adına Tarix və
Etnologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi
29. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Kəmalə Nəcəfova, Bakı Dövlət Universitetinin Tarix
fakültəsinin elmi işlər üzrə dekan müavini
30. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sübhan Talıblı, AMEA-nın akademik Z.Bünyadov
adına Şərqşünaslıq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin mütəxəssisi
31. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Nəsirova Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin elmi
katibi, Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin baş müəllimi
32. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Nuranə Əsədullayeva, Nizami Gəncəvi adına Milli
Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Elmi katibi
33. Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Pikə Axundova-Talıblı, Azərbaycan Bəstəkarlar
İttifaqının üzvü
34. Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Günay Qafarova, Azərbaycan Respublikası Turizm və
Menecment Universitetinin İctimai fənlər kafedrasının müdiri
35. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Elnur Nəciyev Bakı Mühəndislik Universitetinin baş müəllimi
36. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Aidə İsmayılova Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin
böyük elmi işçisi, ADMİU-nun müəllimi
37. Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aysel Şeydayeva, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji
Universitetinin Quba filialının müəllimi
38. Fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Kəmalə Nuriyeva, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan
Ədəbiyyatı Muzeyinin Muzeyşünaslıq və fond işi üzrə direktor müavini
39. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Günay Həsənova, Qərbi Kaspi Universitetinin müəllimi
40. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Laçın Mustafayev, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin
Arxeologiya Elmi Fond Şöbəsinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət
Pedaqoji Universitetinin Quba filialının Ümumi tarix və tarixin tədrisi
texnologiyası kafedrasının baş müəllimi
41. Kulturologiya üzrə fəlsəfə doktoru Nailə Əliyeva, Nizami Gəncəvi adına Milli
Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Beynəlxalq əlaqələr və dünya muzeyləri
şöbəsinin müdiri
42. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Təhminə Əliyeva, Pedaqoji Universitetin Quba filialının
Humanitar elmlər kafedrasının baş müəllimi
43. Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Məleykə Məmmədova, AMEA folklor İnstitutunun
aparıcı elmi işçisi
44. Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Gülsəba Həsənova, Nizami Gəncəvi adına Milli
Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Ədəbi salnamə, bədii-sənədli kinoxroniklər şöbəsinin
müdiri
45. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Aytən Əsədova, Sumqayıt Dövlət Universitetinin müəllimi
46. Əhməd Tarabek – Misirdə yerləşən Türk araşdırmaları mərkəzinin əməkdaşı
47. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Səfər Aşurov, AMEA Arxeologiya və Antropologiya
İnstitutunun “İlk Tunc Dövrü Arxeologiyası” şöbəsinin müdiri

Gənc Etnoqrafların II Respublika Forumu keçiriləcək 16-17 mart 2026-cı il tarixlərində Lənkəran şəhərində “İcma, Mədəniyyət və Elmi Əməkdaşlıq” mövzusunda Gənc Etnoqrafların II Respublika Forumu keçiriləcək.

Forum Etnoqrafik Tədqiqatlara Dəstək İctimai Birliyinin təşkilatçılığı, Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”, Lənkəran Regional Elm Mərkəzi və “İntellekt” Sərhədsiz Maarifçi Gənclər İctimai Birliyinin dəstəyi ilə baş tutacaq.
Tədbirin məqsədi yerli icmaların milli-mədəni və mənəvi irsinin araşdırılması, gənc tədqiqatçıların elmi fəaliyyətinin stimullaşdırılması, etnoqrafiya sahəsində əməkdaşlıq platformasının genişləndirilməsi və mədəniyyətlərarası dialoqun gücləndirilməsidir.
 
 
Forum aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə təşkil olunur:
I. Etnoqrafiya və Etnologiya: məişət ənənələri, milli geyim və qida mədəniyyəti, mədəni inteqrasiya prosesləri.
II. Arxeoetnoqrafiya: arxeoloji tapıntıların etnoqrafik təhlili, qədim yaşayış məskənləri, maddi mədəniyyət nümunələrinin təyinatı.
III. Etno-Fotoqrafiya: foto-sənədlərin analizi, adət və mərasimlərin vizual sənədləşməsi, fotoarxivlərin elmi dövriyyəyə gətirilməsi.
IV. Mədəni Antropologiya: qohumluq sistemləri, sosial status anlayışları, ritualların araşdırılması.
V. Mədəni İrs və Tarixi Yaddaş: ənənəvi sənət növləri, maddi və qeyri-maddi irsin qorunması və təbliği.
VI. Tarixi-Mədəni Abidələr və Memarlıq İrsi: karvansaraylar, hamamlar, körpülər və qalaların etnoqrafik tədqiqi.
VII. 1918-ci il Soyqırımı hadisələrinin etnoqrafik aspektləri: hadisələrin icmalara təsiri, dağıdılmış tarixi-mədəni obyektlərin bərpası.
 
 
Tezislərin qəbulu və tələblər
Gənc tədqiqatçılardan 3–5 səhifə həcmində, APA 7 formatına uyğun elmi tezislər qəbul olunur. Tezislər Azərbaycan və ya ingilis dillərində təqdim edilməlidir.
 
 
Materiallar 1 fevral 2026-cı il tarixinədək ethno.studies24@gmail.com ünvanına göndərilməlidir.
Qəbul prosesinə ikili ekspert qiymətləndirmə sistemi tətbiq ediləcək. Tələblərə uyğun olmayan və ya plagiat aşkarlanan məqalələr qəbul edilməyəcək.
 
 
Forumun materialları “Qədim Diyar” beynəlxalq elmi jurnalının xüsusi buraxılışında nəşr olunacaq. Bütün məruzəçilərə sertifikat təqdim ediləcək.

"Qavaldaş ənənəsi"

Azərbaycanın qədim mədəni irs nümunələri arasında Qavaldaş xüsusi yer tutur. Bu qeyri-adi daş həm musiqi aləti kimi, həm də ibtidai insan düşüncəsinin yaratdığı ilk ritmik ifadələrdən biri kimi böyük maraq doğurur. Qobustan ərazisində yerləşən Qavaldaş minilliklərin səsi, qədim insanların həyat tərzi və musiqi duyumunun canlı şahidi olaraq bu günə qədər gəlib çatmışdır.
Qavaldaşın ən böyük özəlliyi odur ki, ona toxunduqda zərif və rezonanslı bir səs çıxarır. Bu səs sanki qədim insanların ritmini, ov səhnələrini, ibadət ayinlərini və gündəlik həyatın musiqili izlərini bu günə çatdırır. Bu daşın üzərindəki qayaüstü təsvirlərlə birlikdə mövcudluğu Azərbaycan xalqının musiqiyə bağlılığını, ritm hissini və yaradıcı düşüncəsini təcəssüm etdirir. Qavaldaş yalnız bir daş parçası deyil — o, tarixlə bu gün arasında qurulan möhkəm bir körpüdür.
Bu musiqili daşın yaranması təbiətin möcüzəsidir. İçinin boşluq hissəsinin olması, eləcə də müxtəlif mineralların yaratdığı rezonans xüsusiyyəti qədim insanların diqqətini çəkmiş və onlar bu daşı həm musiqi aləti, həm də mərasimlərdə istifadə olunan ritualların bir hissəsinə çevirmişlər. Bu, xalqımızın musiqi duyumunun nə qədər qədim və zəngin olduğunu göstərən faktorlardan biridir.
Qavaldaş təkcə tarix deyil, həm də bu gün dəyər daşıyan mədəni sərvətdir. Qobustan Dövlət Tarix-Bədii Qoruğunda qorunan bu unikal artefakt Azərbaycan mədəniyyətinin dünya sivilizasiyası üçün təqdim etdiyi nadir nümunələrdən biridir. Bu irsin qorunması, gələcək nəsillərə çatdırılması və elmi şəkildə öyrənilməsi bizim milli vəzifəmizdir.
Qavaldaş Azərbaycan xalqının musiqili yaddaşı, qədim keçmişi və yaradıcı ruhunun təzahürüdür. O, həm maddi, həm də mənəvi mədəni irsimizin dəyərli bir hissəsidir. Bu daşın səsi əsrlərdən bəri susmayan bir çağırış kimi bizi köklərimizə bağlayır və göstərir ki, xalqımızın musiqi ilə bağlılığı ən qədim dövrlərdən bu günə qədər uzanan bir yolun davamıdır.

“Muzey və Qoruqların Gənc Nəsilin Maarifləndirilməsində Rolu” mövzusunda növbəti təlim keçirilib.

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının təşəbbüsü və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin təşkilatçılığı ilə Özbəkistan Respublikasının Məktəbəqədər və Məktəb Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan pedaqoji bacarıqlar mərkəzlərinin rəhbər və əməkdaşları “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə “Muzey və Qoruqların Gənc Nəsilin Maarifləndirilməsində Rolu” adlı növbəti təlimdə iştirak ediblər. Təlim iştirakçıları əvvəlcə Memorial Kompleksin muzeyi ilə yaxından tanış olublar. Daha sonra kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyeva çıxış edərək qonaqları salamlayıb və kompleksin fəaliyyəti, məqsədi və maarifləndirici missiyası barədə ətraflı məlumat verib. Çıxış zamanı Özbəkistan və Azərbaycan arasında mövcud dostluq münasibətlərindən də danışılıb. Mehriban Əliyeva bildirib ki, iki ölkə arasında iqtisadiyyat, nəqliyyat və humanitar sahələrdə qarşılıqlı əməkdaşlıq çərçivəsində birgə layihələrin sayı durmadan artır və bu münasibətlər xalqlar arasında bağları daha da möhkəmləndirir. Çıxış edən digər natiqlər qeyd ediblər ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri qədim tarixə malikdir və ölkələrimiz arasında tarixən sıx mədəni əlaqələr mövcud olub. Hər iki xalq bir-birinin mədəniyyətindən bəhrələnib, bir-birinin mədəniyyətinə və onun inkişafına özünəməxsus təsir göstərib. Tədbirin sonunda iştirakçılara təlimdə iştirakına görə sertifikatlar təqdim olunub.

" İpəkçilik"

Azərbaycan ipəkçiliyi əsrlər boyu xalqımızın təsərrüfat və sənətkarlıq ənənələrinin mühüm bir hissəsi olmuşdur. Münbit iqlimə malik bölgələrdə tut bağlarının geniş sahələri ipəkçiliyin inkişafına zəmin yaratmışdır. Xüsusilə Şəki, Qax, Zaqatala və Füzuli rayonlarında ipəkçilik qədim dövrlərdən bəri geniş yayılmışdır. Şəkinin dünyaca məşhur “Şəki ipəyi” uzun illərdir keyfiyyəti və davamlılığı ilə seçilir. Burada yetişdirilən barama və əldə olunan ipək xammalı həm yerli istehsalda istifadə olunur, həm də xarici bazarlara ixrac edilirdi.
İpəkçiliyin inkişafı təkcə iqtisadi sahəyə deyil, xalqın mədəni həyatına da öz təsirini göstərmişdir. İpək parçalardan hazırlanan milli geyimlər, xalçalar və müxtəlif dekorativ əşyalar incə zövqün və ustalıq ənənəsinin göstəricisidir. Baramaçılığın hər mərhələsi xüsusi qayğı və zəhmət tələb etdiyindən, bu sahə kənd təsərrüfatının ən diqqət tələb edən sahələrindən biri sayılırdı. Son illərdə ipəkçiliyin bərpası və inkişafı üçün ölkədə geniş proqramlar həyata keçirilir, fermerlərə dəstək göstərilir.
Azərbaycan ipəkçiliyi 2014-cü ildə UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilib.