Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində keçirilən “Heritage Turqoise:Restovrasiya, Arxeologiya, Muzeyşünaslıq, Kitabxanaçılıq, Texnologiyalar” adlı Konfrans və sərgidə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin nümayəndələri və xidmətin tabeliyində olan 7 Tarix və Mədəniyyət qoruqlarının rəhbər və əməkdaşları, o cümlədən Soyqırımı Memorial Kompleksinin direktoru t.ü.f.d Rəxşəndə Bayramova və əməkdaşı Xəyal Nuhbalayev iştirak etmişdir. “Türk İrsi” mövzusunda keçirilən konfransın bölmələrində Konfransın davam etdiyi günlər ərzində Azərbaycanın tarixi həqiqətlərini, mədəni irsini, arxeoloji abidələrini tanıtmaq məqsədilə sərgi də təşkil edilmişdir.

Sərgidə Soyqırımı Memorial Kompleksinə aid bukletlər, kitablar və digər maarifləndirici materiallar ziyarətçilərin diqqətinə çatdırılmış, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş faciələrin tarixi və hüquqi aspektləri ətraflı şəkildə izah olunmuşdur.

28-30 may 2025-ci il tarixlərində Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində keçirilən “Heritage Turqoise: Restovrasiya, Arxeologiya, Muzeyşünaslıq, Kitabxanaçılıq, Texnologiyalar” adlı sərgi və konfransda Azərbaycanın tarixi həqiqətlərini, mədəni irsini, arxeoloji abidələrini tanıtmaq məqsədilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin nümayəndələri və xidmətin tabeliyində olan 7 Tarix və Mədəniyyət qoruğunun rəhbər və əməkdaşları iştirak ediblər.

3 gün davam edən sərgidə Qobustan Milli Tarixi-Bədii Qoruğu, Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”, “Çıraqqala-Şabran”, Pirhüseyn Xanəgahı, “Avey”, “Keşikçidağ” və “Orta əsr Ağsu şəhəri” Dövlət Tarix-Mədəniyyət qoruqlarına aid müxtəlif dövrləri əhatə edən arxeoloji artefaktlar, eksponatlar və maarifləndirici materiallar nümayiş olunub.
Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nə aid bukletlər, kitablar və digər maarifləndirici materiallar ziyarətçilərin diqqətinə çatdırılmış, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş faciələrin tarixi və hüquqi aspektləri ətraflı şəkildə izah olunmuşdur. Bu materiallar vasitəsilə soyqırımı ilə bağlı məlumatların dünya ictimaiyyətinə çatdırılması və yaddaşın qorunması məqsədi daha da gücləndirilmişdir.
Sərginin ilk günündən etibarən Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinə məxsus guşə iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanmışdır.

28 May – Müstəqillik Günü münasibətilə Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə “XX yüzilliyin əvvəllərində Azərbaycan milli-azadlıq hərəkatının məntiqi zirvəsi - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” mövzusunda Ustad dərsi təşkil olunub. Tədbirdə AMEA A. Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunun Şimali Azərbaycanın XIX-XX əsrin əvvəlləri tarixi şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, professor Həsənov Hacı çıxış edib.

"Şuşanın yazılı abidələri (ictimai-mədəni və tarixi proseslər kontekstində)"

22.05.2025-ci il tarixində AMEA akad. Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin birgə təşkilatçılığı ilə “Şuşanın yazılı abidələri (ictimai-mədəni və tarixi proseslər kontekstində)” mövzusunda onlayn formatda ustad dərsi keçirilmişdir. Maarifləndirilmə məqsədilə təşkil olunmuş vebinarda çıxış edən Kompleksin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova belə tədbirlərin əhəmiyyətli olduğunu vurğulayaraq, Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı və bütün Qafqazın incisi hesab olunan Şuşa şəhərinin tarixi, mədəniyyət və memarlıq abidələri ilə zəngin olduğunu bildirmişdir. Qeyd etmişdir ki, Azərbaycan xalqının tarixində Şuşanın özünəməxsus yeri və rolu vardır. Ulu əcdadlarımız olan türk tayfaları tərəfindən əsası qoyulan Şuşa ən mürəkkəb tarixi şəraitdə belə özünün varlığını qoruyub saxlayıb, türk-müsəlman şəhəri kimi mədəni irsimizə böyük töhfələr vermişdir. Daha sonra çıxış edən AMEA akad. Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun şöbə müdiri, İnstitutun Gənc Alimlər və Mütəxəssislər şöbəsinin müdiri, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Mustafayev Azərbaycan ərazisində mövcud olan yazılı abidələrin xüsusiyyətləri, kitabələrə həkk olunmuş mətnlərin dili, məzmunu və linqvistik üslubları haqqında ətraflı məlumat verərək, işğaldan azad edilmiş ərazilərimiz, o cümlədən erməni vandalizmi nəticəsində maddi-mədəni irsimizə dəymiş zərərlər haqqında informasiyaları diqqətə çatdırıb. Sonda mövzu ilə bağlı yaranmış suallar ətrafında fikir mübadiləsi aparılmışdır.

Əməkdar rəssam Adil Şıxəliyev "Mələklərin duası" adlı əsərini Soyqırımı Memorial Kompleksinə hədiyyə edib.

Əməkdar rəssam Adil Şıxəliyevin Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə nümayiş olunan “Mələklərin fəryadı” adlı qobelen sərgisinin nümayişi 21.05.2025-ci il tarixində yekunlaşmışdır. Əsərlərin müəllifi olan əməkdar rəssam Adil Şıxəliyev “Mələklərin duası” adlı əsərini Soyqırımı Memorial Kompleksinə hədiyyə etmişdir. Qeyd edək ki, 2 ay ərzində davam edən, 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Gününə həsr olunan sərgi Mədəniyyət Nazirliyi, Quba Rayon İcra Hakimiyyəti və Quba Soyqırımı Memorial Kompleksi tərəfindən birgə təşkil edilib. Bu müddət ərzində əsərlər 8 minə yaxın yerli və xarici ziyarətçilərə nümayiş olunub.

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə “Mələklərin fəryadı” adlı qobelen sərgisi yekunlaşıb.

Martın 29-dan etibarən Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə Əməkdar rəssam Adil Şıxəliyevin “Mələklərin fəryadı” adlı qobelen sərgisi ziyarətçilərə nümayiş olunub. 2 ay ərzində kompleksin muzeyində sərgilənən əsərlərlə yerli, eləcə də dünyanın bir çox ölkələrindən – Türkiyə, Rusiya, İtaliya, Fransa, Hindistan, Pakistan, İsrail, BƏƏ və digər ölkələrdən gələn 8 minə yaxın ziyarətçi yaxından tanış olublar. Bu sərgidə nümayiş olunan qobelen əsərlərdə palaz, kilim, xalça və sumax texnologiyalarından istifadə olunub. Qeyd edək ki, 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Gününə həsr olunan sərgi Mədəniyyət Nazirliyi, Quba Rayon İcra Hakimiyyəti və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi” tərəfindən birgə təşkil edilib. Sərgidə yer alan əsərlər, xüsusilə ermənilərin 107 il öncə – 1918-ci ildə xalqımıza qarşı törətdiyi kütləvi qırğınlar, o cümlədən Quba soyqırımına həsr olunmuş “Mələklərin fəryadı” adlı qobelen əsəri faciənin dərin təsirini izləyicilərə çatdırır.

Azərbaycan Respublikasında 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” çərçivəsində Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi" və “Pir Hüseyn Xanəgahı ”Tarix Memarlıq Qoruğunun birgə təşkilatçılığı ilə ustad dərsi keçirilmişdir.

Tədbirdə Şirvan şəhər 1 saylı Mediasiya təşkilatının rəhbəri Hüquqşünas Tariyel İskəndərovun “Mənim hüquqlarım, mənim Konstitusiyam” mövzusunda məruzəsi dinlənilmişdir. Çıxış edən natiq  Konstitusiyamızın qəbul edilməsinin 30-cu və Vətən müharibəsində qələbəmizin 5-ci ildönümü ilə əlaqədar ölkəmizin tarixi nailiyyətlərindən, Konstitusiyamızın qüdrəti və tam suverenliyimizin bərpasından eləcə də xalqımızın birliyindən, həmrəyliyindən bəhs etmişdir. Sonda mövzu ətrafında iştirakçılar arasında fikir mübadiləsi aparılmışdır.

18 May - Beynəlxalq Muzeylər Günü ilə əlaqədar Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən muzeylərdə "Açıq qapı" günü elan olunur. Bu gün münasibətilə Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə də "Açıq qapı" günü təşkil olunub. Gələn yerli və xarici ziyarətçilərə kompleksin əməkdaşları tərəfindən bu günün tarixi, 1918-ci il hadisələri haqqında ətraflı məlumatlar verilib. Qeyd edək ki, Beynəlxalq Muzeylər Günü Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) təşəbbüsü ilə 1977-ci ildə təsis edilib və bu günün məqsədi muzeylərin cəmiyyətin həyatında mühüm rol oynadığını göstərməkdir.

"Gələcəyin Muzeyi"

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Dubay şəhərində yerləşən “Gələcəyin Muzeyi” 2022-ci ildən fəaliyyət göstərir. Muzey dünyanın ən innovativ və futuristik binalarından biri hesab olunur. Binanın görünüşü halqa formasındadır və üzərində ərəb xətti ilə sitatlar yazılmışdır. Binanın layihələndirilməsi “Killa Design” memarlıq bürosuna məxsusdur.
Müasir standartlara cavab verən muzeydə süni intellekt, robot texnologiyası, kosmos tədqiqatları, biotexnologiya və ekoloji problemlərlə bağlı sərgilər nümayiş olunur. Gələcəyin Muzeyi həm interaktiv sərgilər, eyni zamanda elmi və texnoloji innovasiyaların təqdimatı üçün məkandır və regionda elmi biliklərin inkişafına töhfə verməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur. Burada ziyarətçilər gələcək dünyanı hiss edə və texnologiyanın insan həyatına necə təsir göstərə biləcəyini öyrənə bilirlər. Muzey həmçinin tədqiqatçılar, alimlər və turistlər üçün bir platforma rolunu oynayır.

"Меtropoliten Muzeyi"

Metropoliten Muzeyi dünyanın ən böyük və məşhur incəsənət muzeylərindən biridir. Nyu-Yorkun mərkəzində yerləşən bu muzey qədim dövrlərdən müasir dövrə qədər olan dünya mədəniyyəti incilərinin toplandığı unikal bir məkandır.
Metropolitan Muzeyi 1870-ci il aprelin 13-də bir qrup amerikalı mesenat, iş adamı, rəssam və ziyalı tərəfindən təsis edilmişdir. Muzeyin fondu iki milyondan çox incəsənət əsərini əhatə edir. Kolleksiyalar 5000 ildən artıq bir dövrü əhatə edir.
Metropolitan Muzeyi sadəcə bir muzey deyil, bəşəriyyətin mədəniyyəti, tarixi və yaradıcılığının qovuşduğu bir sənət dünyasıdır. Onun kolleksiyaları muzeyi hər kəs üçün – həm fiziki olaraq, həm də onlayn şəkildə – əlçatan olan universal bir bilik və ilham mənbəyinə çevirir.

"Polşa Tarixi Muzeyi "

Polşa Tarixi Muzeyi Varşavada, qədim Varşava sitadelası kompleksində yerləşir. Muzey 28 sentyabr 2023-cü ildə açılmışdır və təxminən 44 000 m² sahəsi ilə Polşanın ən böyük muzeyidir. Bina Varşavanın WXCA adlı memarlıq studiyası tərəfindən layihələndirilmişdir və üç korpusdan: muzeyin əsas binası və Polşa Ordusu Muzeyinə aid iki əlavə binadan ibarətdir.
Muzey dünyada ən gözəl muzeylərdən biri kimi tanınıb. 2024-cü ildə , muzey dizaynı sahəsində göstərdiyi görkəmli nailiyyətlərə görə nüfuzlu Prix Versailles memarlıq mükafatına layiq görülüb. Layihə “bütün sahələrdə mükəmməlliyə” – memarlıq, dayanıqlı inkişaf və mədəni təsir baxımından – yüksək qiymətləndirilib.

18 May Beynəlxalq Muzeylər Günü münasibətilə Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi"nin təşkilatçılığı ilə “18 May Beynəlxalq Muzeylər Günü: İncəsənət və Tarixin İşığında” adlı Ustad dərsi təşkil olunub. Tədbirin məqsədi muzeylərin cəmiyyətin mədəni və elmi həyatındakı rolunu vurğulamaq, muzey işinin inkişaf perspektivlərini müzakirə etmək olub.

Giriş sözü ilə çıxış edən Kompleksin direktoru, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova Beynəlxalq Muzeylər Gününün yaranma tarixindən bəhs edib. O qeyd edib ki, bu əlamətdar gün 1977-ci ildən etibarən Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) təşəbbüsü ilə hər il dünyanın müxtəlif ölkələrində qeyd olunur. O, muzeylərin yalnız eksponatların nümayiş olunduğu məkan deyil, eyni zamanda təhsil, tədqiqat və maarifləndirmə funksiyalarını yerinə yetirən mühüm mədəniyyət ocaqları olduğunu vurğulayıb.
Daha sonra çıxış edən pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, professor Sabir Əmirxanov Beynəlxalq Muzeylər Gününün cəmiyyətin mədəni yaddaşının qorunması baxımından əhəmiyyətini qeyd edib. O bildirmişdir ki, muzeylər keçmişlə gələcək arasında körpü yaradan, insanlara öz tarixini daha dərindən anlamağa imkan verən mühüm qurumlardır. Muzeyşünaslıq elminin inkişafından danışan professor qeyd edib ki, bu sahə yalnız eksponatların toplanması və sərgilənməsi ilə məhdudlaşmır. O, muzeylərin tərbiyəvi və psixoloji təsirindən bəhs edərək, xüsusən gənc nəsildə tarixə və milli irsə marağın formalaşmasında muzeylərin böyük rol oynadığını vurğulayıb. Əmirxanov həmçinin ölkəmizdə muzeyşünaslıq sahəsində təhsil və elmi tədqiqatların genişləndirilməsinin zəruriliyini önə çəkib.
Tədbirin sonunda iştirakçılar arasında fikir mübadiləsi aparılıb, muzeylərin gələcək inkişafı ilə bağlı təkliflər səsləndirilib.