Posted on

"Qarabağ abidələrini taniyaq və tanıdaq!” layihəsi çərçivəsində təqdim olunur. Şuşa tarixi-memarlıq abidələri

Yuхarı Gövhər ağa məscidi — Şuşa şəhərinin mərkəzi meydanında yerləşən ən qədim məsciddir. Yuхarı Gövhər ağa məscidinin inşası dörd mərhələdə həyata keçirilmişdir. Ərazidə ilk məscid Qarabağ xanlığının və Şuşa qalasının banisi Pənahəli xanın göstərişi ilə Qarabağ xan sarayı ilə paralel təxminən 1750-ci illərdə qamışdan inşa edilmişdir. 1768-1769-cu illərdə həmin məscidin yerində daşdan yeni məscid tikilmişdir. XIX əsrin I yarısında Gövhər ağanın maddi dəstəyi ilə İbrahimxəlil xanın yararsız hala düşmüş məscidinin yerində qoşa minarəli üçüncü məscid inşa edilmişdir.
Aşağı Gövhər ağa məscidi — Şuşa şəhərinin Qapan meydanında yerləşən cümə məcididir. İbrahim xanın qızı Gövhər ağa tərəfindən Şuşada inşa etdirilmiş məscidlərdən birincisi sayılır. Məscidin memarı Qarabağlı Kərbəlayi Səfixan olubdur. Yuxarı Gövhər ağa məscidi inşa edildikdən sonra isə, bu məscid Şuşa camaatı arasında Aşağı Gövhər ağa məscidi adlandırılmağa başlandı. Məscidin inşa tarixi 1874-1875-ci illərə təsadüf edir. Aşağı və Yuxarı Gövhər ağa məscidləri sözün əsl mənasında müsəlman Şərqinin əzəmətli və nadir incilərindən sayılırdı.
8 may 1992-ci ildə Şuşanın işğal edilməsi ilə şəhərin bütün memarlıq abidələri kimi bu məscidlərdə erməni vandalizminin qurbanına çevrilmiş və keçən 28 il müddətində bu abidələr xeyli dağıntılara məruz qalmışdır. II Qarabağ savaşı nəticəsində Şuşa işğaldan azad edilmiş və oradakı tarixi, memarlıq abidələrimiz erməni əsarətindən azad olmuşdur.
Posted on

Azərbaycanın mədəniyyət naziri Anar Kərimov Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu ilə görüşüb.

Məlumat verdiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Anar Kərimovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Türkiyə Respublikasında səfərdədir.

Səfər çərçivəsində nazir Anar Kərimovun Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu ilə Ankarada görüşü keçirilib. 

Martın 2-də baş tutan görüşdə ikitərəfli dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin bütün sahələrdə uğurla inkişaf etdiyi qeyd olunub, mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsindən məmnunluq ifadə edilib. Ölkələrimizin həyata keçirdikləri birgə layihələrin əhəmiyyəti vurğulanıb.  Dövlət rəsmilərinin qarşılıqlı səfərlərinin iki ölkə arasında əməkdaşlıq əlaqələrinin daha da genişləndirilməsi işinə töhfə verdiyi bildirilib. 

Görüş zamanı Türkiyə ilə Azərbaycan birliyinin təcəssümü olan tarixi Zəfərdən, 44 günlük Vətən müharibəsində qardaş ölkənin göstərdiyi böyük dəstəkdən söz açılıb.

Görüşdə ikitərəfli münasibətlər, mədəniyyət sahəsində inkişaf perspektivləri, həmçinin qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər barədə fikir mübadiləsi aparılıb.

Posted on

A.M.Cəfərlinin Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

Azad Məhyəddin oğlu Cəfərli Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi təyin edilsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 22 fevral 2021-ci il.

Posted on

Ziyarətçilərin nəzərinə

 

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin müvafiq əmrinə əsasən 01 aprel 2021-ci il tarixinədək bazar ertəsi günləri dezinfeksiya tədbirləri görülməsi məqsədi ilə qoruqlarda, o cümlədən Soyqırımı Memorial Kompleksində qeyri iş günü müəyyən edilmişdir. 
Xatırlatmaq istərdik ki, Kompleksdə çərşənbə axşamı-bazar günləri daxil olmaqla həftənin 6 günü saat 10.00-17.00-dək ziyarətçi qəbulu həyata keçirilir və göstərilən xidmətlər ödənişsizdir.
Rəxşəndə Bayramova/ Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin direktoru

Posted on

Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının ölkəmizdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Haməd bin Abdullah bin Xudeyri Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ni ziyarət etmişdir

Fevral ayının 12 də Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının ölkəmizdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Haməd bin Abdullah bin Xudeyri Quba rayonunda rəsmi səfərdə olmuşdur. Səfər çərçivəsində cənab səfir Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ni ziyarət etmişdir. Erməni vandallarının 1918-ci ildə Azərbaycanda, o cümlədən Qubada törətdikləri soyqırımı hadisələri haqqında ətraflı məlumatlandırılan səfir, muzeydə gördüklərindən dəhşətə gəldiyini vurğulamışdır.
Cənab səfir Haməd bin Abdullah bin Xudeyri muzeyin xatirə kitabına öz təəssüratlarını yazaraq, erməni daşnakların insanlığa sığmayan mənfur əməllərini pisləmişdir. Sonda qonağa Kompleksin direktoru Rəxşəndə Bayramova tərəfindən soyqırımı hadisələrinə həsr olunmuş müxtəlif kitabçalar o cümlədən ərəb dilində hazırlanmış tanıtım bukleti təqdim edilmişdir.
Posted on

Tarixdə bu gün Türkmənçay müqaviləsi - 10 fevral 1828-ci il

18-ci əsrin sonunda Azərbaycan-türk sülaləsi olan Qacarlar (1796-1925) İranda hakimiyyətə gəldilər və Səfəvilərin hakimiyyəti altında olmuş bütün əraziləri, o cümlədən Azərbaycan xanlıqlarını, sultanlıqlarını yenidən mərkəzi hakimiyyətə tabe etdirmək siyasəti yeritməyə başladılar. Beləliklə, Qacarlarla həmin dövrdə Cənubi Qafqazı, o cümlədən Azərbaycanı işğal etməyə çalışan Rusiya imperatorluğu arasında müharibələr dövrü başlandı. Nəticədə Türkmənçay kəndi yaxınlığında müqavilə imzalandı. Türkmənçay (1828) müqavilələrinə əsasən müstəqil Azərbaycan dövlətlərinin – xanlıqların və sultanlıqların varlığına son qoyuldu. Ölkə iki imperatorluq arasında bölüşdürüldü: Azərbaycanın şimalı (Şimali Azərbaycan) Rusiyaya, cənubu (Cənubi Azərbaycan) isə Azərbaycan-türk əsilli Qacarlar sülaləsinin idarə etdiyi İran şahlığına qatıldı. Şərqə doğru daha da irəliləmək istəyən Rusiya Cənubi Qafqazda yaşayan xristian əhalisinə arxalanır, müsəlman əhalinin zorla xristianlaşdırılması və kütləvi surətdə Rusiyadan xristian əhalinin Qafqaza köçürülməsi siyasətini həyata keçirirdi. Xristian əhali adı ilə işğal olunmuş Qarabağın dağlıq bölgələrinə, həmçinin keçmiş İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarının ərazisinə qonşu ölkələrdən kütləvi surətdə ermənilər köçürüldü. Qərbi Azərbaycanda – keçmiş İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarının ərazisində “Erməni vilayəti” yaradıldı. Bununla, Azərbaycan ərazisində gələcək erməni dövlətinin əsası qoyuldu. Bununla da ermənilərin azərbaycanlılara qarşı yeni ərazi iddiaları üçün şərait yardılmış oldu.
İranın şahlıq rejimi də Azərbaycanın cənub torpaqlarında,
mahiyyətcə bənzər siyasət həyata keçirirdi.
Beləliklə Türkmənçay müqaviləsi ilə vahid Azərbaycan dövləti iki imperiya arasında parçalandı və gələcək fəlakətlərin əsası qoyulmuş oldu.
Mənbə: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. II cild. səh.417
Posted on

"Qarabağ abidələrini taniyaq və tanıdaq!” layihəsi çərçivəsində təqdim olunur

Xudafərin körpüləri
Cəbrayıl rayonunun ərazisində yerləşən, Yaxın və Orta Şərq regionunun ən əzəmətli və məşhur körpülərindən sayılan Xudafərin körpüləri Azərbaycanın unikal tarixi- mədəni abidələrindəndir.
1027-ci ildə Azərbaycan ərazisində, paytaxtı Gəncə olan Şəddadilər dövlətinin başçısı Fəzl İbn Məhəmmədin sifarişi ilə Araz çayı üzərində Şimali və Cənubi Azərbaycanı birləşdirmək məqsədi ilə ilkin olaraq 11 tağlı körpü tikilmiş, daha sonra isə XIII əsrdə 15 tağlı Xudafərin körpüsü inşa edilmişdir.
Ermənistan silahlı birləşmələrinin 1993-cü ildə işğal etdiyi Cəbrayıl rayonunun ərazisində yerləşən Xudafərin körpüsü II Qarabağ savaşında parlaq qələbələrə imza atan müzəffər ordumuz
tərəfindən düz 27 il sonra öz sahiblərinə geri qaytarılmışdır. Beləliklə, 2020-ci il oktyabrın 18-i tariximizə daha bir şanlı gün kimi yazılmışdır.
Posted on

Tarixdə bu gün

6 fevral 1905-ci il tarixində Bakıda erməni-daşnak silahlı dəstələrinin müsəlman əhaliyə qarşı kütləvi qırğınları başlayıb. Çar Rusiyası hakim dairələrinin ölkədəki inqilab dalğasından diqqəti yayındırmaq üçün təhrik etdikləri toqquşmalar fevralın 9-dək davam edib və erməni silahlı dəstələri mindən çox müsəlman-türkü qətlə yetiriblər. Bakıda bir müddət hərbi vəziyyət elan edilib, lakin erməni silahlı qüvvələrinin müsəlman əhaliyə qarşı hücumları fasilələrlə sonrakı dövrdə də (1907-ci ilədək) davam edib.

Posted on

Azərbaycanlıların ilkin deportasiyası. (1801-1807)

Qərbi Azərbaycandan – indiki Ermənistan ərazisindən Azərbaycan türklərinin ilkin qaçqınlıq dövrü 1801-ci ildə Rusiyanın Şərqi Gürcüstanı ilhaq etməsi və bunun nəticəsində Şəmşədil və Loru-Pəmbək bölgələrinin rusların əlinə keçməsi anından başlamışdır.
1801-ci il iyulun 13-də general-mayor Lazerev Qafqaz qoşunlarının komandanı Knorrinqə göndərdiyi raportunda göstərirdi ki, Pəmbək əyalətinin 14 kəndindən təxminən 5-6 min türk əhalisi bölgəni tərk edərək İrəvan xanlığı ərazisinə sığınmışlar. Sonralar Pəmbək əyaləti türklərinin bir hissəsi Rusiyanın itaətinə girmək istəmədikləri üçün üsyan etmiş, 1804-ci ilin iyulunda Pəmbək bəyləri Rəhim bəy və Səid bəyin himayəsi altında bölgədən qaçaraq Qars paşalığına sığınmışdılar. Onların geri qaytarılması üçün knyaz Sisianov dəfələrlə Qars paşası Məmməd paşaya müraciət etmişdi.
1804-cü ilin yazında İrəvan xanlığının ərazisindən 2 min erməni gizlincə qaçaraq rusların himayəsinə keçmiş və onlar Loru-Pəmbək bölgəsində məskunlaşdırılmışdılar. Həmin il rus qoşunları Şörəyelə daxil olur. 1805-ci il oktyabrın 20-də Şörəyel sultanı Budaqla knyaz Sisianov Gəncədə Şörəyelin əbədi olaraq Rusiyanın tabeliyinə keçməsi haqqında sənəd imzalayırlar. Məhz bundan sonra həmin ərazidə yaşayan türklərin qaçqınlıq dövrü başlanmışdır. Şörəyel kəndlərinin Qarapapaq boyundan olan əhalisinin bir hissəsi 1807-ci il rus-türk müharibəsi nəticəsində öz yer yurdlarını tərk edərək İrəvan xanlığının və Qars paşalığının ərazilərində sığınacaq tapmışdılar…
(Vaqif Arzumanlı, Nazim Mustafa, Tarixin qara səhifələri. Bakı, 1998, səh. 18-24)