Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Vaqif Abışov- “Azərbaycanlılara eləcə də türklərə qarşı törətdikləri 31 mart soyqırımının həyata keçirilməsində “Böyük Ermənistan” yaratmaq xülyasında olan ermənilər əsas rol oynayırdılar. Sovet hakimiyyəti öz bölməsini Bakıda yaratmaq üçün Stepan Şaumyandan istifadə edib. Şaumyan isə Rusiyanın niyyətini həyata keçirmək, eləcə də böyük Ermənistan dövlətini yaratmaq niyyətini reallaşdırmaq üçün bütün qüvvəsi ilə çalışırdı. Şaumyanın Bakıda, eləcə də bölgələrdə kütlə arasında nüfuzu sıfıra bərabər idi. Məhz bu baxımdan O 1920-ci ilə kimi Bakıda öz mövqeyini möhkəmlətməsi istiqamətində bir növ fürsət gözləyirdi. Bu illər ərzində dəfələrlə iri və xırda təxribatlar törətsə də ciddi bir məqsədə nail ola bilməmişdir.
Şaumyanın Azərbaycanlılara qarşı törətdiyi ilk təxribat Azərbaycan tatar süvari polkunun qərargah rəisi olan Talışınskinin Bakı vağzalına gələndə qərargahı ilə bir yerdə həbs edilməsi oldu ki, bu da o zaman cəmiyyətdə böyük narazılıq yaratdı. Evelin gəmisində Lənkərana getmək istəyən Azərbaycan hərbi qüvvələrinin Şaumyanın göstərişi ilə erməni hərbçiləri tərəfindən tərkisilah edilməsi isə sonda qarşıdurmalara gətirib çıxartdı. Artıq uzun müddətdir ki, ciddi hazırlıq işləri görən Şaumyan İrandan, Cənubi Qafqazdan, eləcə də Türkiyədən türklərə qarşı döyüşən bir qrup erməni hərbçilərini artıq Bakıya yerləşdirmişdi. Bununla da 1918-ci ilin mart ayının 31-dən başlayaraq 3 gün müddətində Azərbaycanlılara qarşı qanlı qırğınlar törədildi.
Qeyd edək ki, Mart soyqırımı zamanı Bakı Quberniyası üzrə 1918-ci ilin iyunun 15-dən yaradılmış Fövqəladə Tədqiqat Komissiyasının topladığı tarixi sənədlərdə 3500 səhifədən ibarət 36 cilddə hüquqi sənədlər öz əksini tapmışdır. Burada öldürülən insanların siyahısı, əhaliyə və ölkəyə dəyən maddi ziyanın hesabatı toplanıb. Son günlər tarixi həqiqətləri üzə çıxartmaq üçün Milli Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutu Moskva, İngiltərə və Fransadan gətirilən tarixi sənədlərin üzərində xüsusi araşdırmalar aparır.
Posted on

Tarixdə bu gün. 1920-ci il 27 apreldə qırmızı ordunun zirehli qatarları Samur çayını keçərək dövlət sərhəddini pozmuş və 23 ay ömür sürən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini süquta uğratmışlar

İşğal nəticəsində Azəraycanda sovet hakimiyyəti qurulmuş, az sonra Cümhuriyyətin görkəmli nümayəndələri təqiblərə məruz qalaraq çoxları mühacirət etməyə məcbur olmuş, bir coxları isə ya sürgün edilmiş ya da qətlə yetirilmişdir. Bu vətən tariximizin ən ağrılı səhifələrindən biridir. Bütun keşməkeşlərə baxmayaraq cəsur Azərbaycan xalqı 1991-ci ildə yenidən öz azadlığına ,ölkəsinin müstəqilliyinə nail olmuş və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olan Azərbaycan Respublikasının yarandığını bütün dünyaya bəyan etmişdir.
Foto-şəkil: Qızıl Ordunun hərbi hissələrinin Bakıya daxil olduğu zaman.
Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Natiq Məmmədzadə: 1918-1920-ci illər Azərbaycan tarixinin ən şərəfli və eyni zamanda, ən ağır, dramatik dövrlərindən biridir. Bir tərəfdən, 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan xalqı istiqlala qovuşmuş, milli dövlətçiliyini bərpa etmiş, Respublika formasında demokratik dövlət yarada bilmişdir. Digər tərəfdən, bu dövrdə Azərbaycan xalqı erməni millətçiləri tərəfindən törədilən soyqırımlarına məruz qalmışdır.
XX əsr Azərbaycan tarixinin ən faciəvi səhifələrindən biri Bakı Soveti və onun başçısı Stepan Şaumyanın adı ilə bağlıdır. Rusiya imperiyasının dağılması nəticəsində baş vermiş mühüm siyasi proseslərin hökmü ilə o, Azərbaycanın qədim şəhəri Bakıda və onun ətrafında bərqərar olunmuş siyasi rejimin başında durdu.
Bolşevik hərəkatının bayrağı altında çıxış edən Şaumyan əslində, Türkiyə və Azərbaycanın xeyli hissəsində erməni dövlətinin yaradılmasını özünün strateji məqsədi elan etmiş erməni millətçiliyinin maraqlarını ifadə edirdi. Bakını və ətraf qəzaları zəbt edən Şaumyanın başçılıq etdiyi siyasi qüvvə öz məqsədinə yalnız Azərbaycanlı əhalinin məhv edilməsi vasitəsilə nail ola bilərdi.
Bununla da Azərbaycanlılar öz torpağında dövlət terrorizmi siyasətinin qurbanlarına çevrildilər. Şaumyanın və onun başçılıq etdiyi Bakı Sovetinin apardığı siyasətin nəticəsində on minlərlə Azərbaycanlının soyqırımı həyata keçirildi.
Bu günahsız insanların həyatları mövcud olmayan xülyadan ibarət “Böyük Ermənistan” ideologiyasının gerçəkləşdirilməsi naminə qurban verildi.
Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Solmaz Rüstəmova-Tohidi: XX əsr tariximizin ən ağrılı, ən qanlı, ən faciəli məqamı – xalqımızın və ərazilərimiz varlığının ciddi təhlükə ilə üzləşdiyi hadisələr silsiləsinin başladığı tarixdir. Rusiya imperiyasının süqutundan sonra müstəqillik üçün yaranan tarixi şəraitdən istifadə edən Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan istiqlaliyyətlərini bəyan etdilər. Lakin Ermənistan müstəqilliyin ilk günlərindən qonşu respublikalara, xüsusən də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı ərazi iddiaları ilə çıxış etməyə başladı. “Böyük Ermənistan” iddialarını həyata keçirməyə çalışan erməni daşnakları və terrorçu təşkilatları azərbaycanlıların güclü sosial bazasını sarsıtmaq üçün bolşeviklərlə birlikdə Bakıda və digər bölgələrimizdə qanlı qırğınlar törədərək on minlərlə günahsız insanı qətlə yetirdilər. Həmin günlərdə azərbaycanlıların 400 milyon rubl məbləğində əmlakı qarət edildi. Kütləvi qarətlər Bakının müsəlman əhalisi arasında aclığa və müxtəlif xəstəliklərin yayılmasına səbəb oldu. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən azad edilməsindən sonra azərbaycanlılar təhlükədən xilas oldular.

Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Akademik Yaqub Mahmudov: Ermənilər 1918-ci ildə Azərbacanda tək azərbaycanlılara yox, bütövlükdə insanlığa qarşı dəhşətli cinayətlər törədiblər. Daşnak dəstələri Bakının bütün müsəlman məhəllələrinə hücum edərək, kiçikli-böyüklü silahsız əhalini məhv ediblər.
Aparılmış araşdırmalar sayəsində çox sayda yeni faktlar və sənədlər toplanmış, Quba şəhərində kütləvi məzarlıq aşkar olunub. Üzə çıxmış tarixi faktlar 1918-ci ilin mart-aprel aylarında və sonrakı dövrlərdə erməni millətçilərinin həyata keçirdikləri qanlı aksiyaların coğrafiyasının daha geniş və faciə qurbanlarının sayının qat-qat çox olduğunu sübut edib. Ümumiyyətlə, heç bir dövrdə insanları bu cür qəddarcasına və amansız metodlarla öldürməyiblər. Azərbaycanda törədilən soyqırımları haqda ayrı-ayrı kitablar nəşr olunub.
Ermənilər Cənubi Qafqaza köçürülüb, indiki Ermənistan dövlətinin ərazisi tarixi Azərbaycan torpaqlarıdır. 1918-ci ilin mart ayından etibarən erməni millətçiləri tərəfindən dinc azərbaycanlı əhali yalnız milli mənsubiyyətinə görə məhv edilib, insanlar diri-diri yandırılıb, nadir tarixi abidələr, məscidlər dağıdılıb.