Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Natiq Məmmədzadə: 1918-1920-ci illər Azərbaycan tarixinin ən şərəfli və eyni zamanda, ən ağır, dramatik dövrlərindən biridir. Bir tərəfdən, 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan xalqı istiqlala qovuşmuş, milli dövlətçiliyini bərpa etmiş, Respublika formasında demokratik dövlət yarada bilmişdir. Digər tərəfdən, bu dövrdə Azərbaycan xalqı erməni millətçiləri tərəfindən törədilən soyqırımlarına məruz qalmışdır.
XX əsr Azərbaycan tarixinin ən faciəvi səhifələrindən biri Bakı Soveti və onun başçısı Stepan Şaumyanın adı ilə bağlıdır. Rusiya imperiyasının dağılması nəticəsində baş vermiş mühüm siyasi proseslərin hökmü ilə o, Azərbaycanın qədim şəhəri Bakıda və onun ətrafında bərqərar olunmuş siyasi rejimin başında durdu.
Bolşevik hərəkatının bayrağı altında çıxış edən Şaumyan əslində, Türkiyə və Azərbaycanın xeyli hissəsində erməni dövlətinin yaradılmasını özünün strateji məqsədi elan etmiş erməni millətçiliyinin maraqlarını ifadə edirdi. Bakını və ətraf qəzaları zəbt edən Şaumyanın başçılıq etdiyi siyasi qüvvə öz məqsədinə yalnız Azərbaycanlı əhalinin məhv edilməsi vasitəsilə nail ola bilərdi.
Bununla da Azərbaycanlılar öz torpağında dövlət terrorizmi siyasətinin qurbanlarına çevrildilər. Şaumyanın və onun başçılıq etdiyi Bakı Sovetinin apardığı siyasətin nəticəsində on minlərlə Azərbaycanlının soyqırımı həyata keçirildi.
Bu günahsız insanların həyatları mövcud olmayan xülyadan ibarət “Böyük Ermənistan” ideologiyasının gerçəkləşdirilməsi naminə qurban verildi.
Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Solmaz Rüstəmova-Tohidi: XX əsr tariximizin ən ağrılı, ən qanlı, ən faciəli məqamı – xalqımızın və ərazilərimiz varlığının ciddi təhlükə ilə üzləşdiyi hadisələr silsiləsinin başladığı tarixdir. Rusiya imperiyasının süqutundan sonra müstəqillik üçün yaranan tarixi şəraitdən istifadə edən Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan istiqlaliyyətlərini bəyan etdilər. Lakin Ermənistan müstəqilliyin ilk günlərindən qonşu respublikalara, xüsusən də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı ərazi iddiaları ilə çıxış etməyə başladı. “Böyük Ermənistan” iddialarını həyata keçirməyə çalışan erməni daşnakları və terrorçu təşkilatları azərbaycanlıların güclü sosial bazasını sarsıtmaq üçün bolşeviklərlə birlikdə Bakıda və digər bölgələrimizdə qanlı qırğınlar törədərək on minlərlə günahsız insanı qətlə yetirdilər. Həmin günlərdə azərbaycanlıların 400 milyon rubl məbləğində əmlakı qarət edildi. Kütləvi qarətlər Bakının müsəlman əhalisi arasında aclığa və müxtəlif xəstəliklərin yayılmasına səbəb oldu. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən azad edilməsindən sonra azərbaycanlılar təhlükədən xilas oldular.

Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Akademik Yaqub Mahmudov: Ermənilər 1918-ci ildə Azərbacanda tək azərbaycanlılara yox, bütövlükdə insanlığa qarşı dəhşətli cinayətlər törədiblər. Daşnak dəstələri Bakının bütün müsəlman məhəllələrinə hücum edərək, kiçikli-böyüklü silahsız əhalini məhv ediblər.
Aparılmış araşdırmalar sayəsində çox sayda yeni faktlar və sənədlər toplanmış, Quba şəhərində kütləvi məzarlıq aşkar olunub. Üzə çıxmış tarixi faktlar 1918-ci ilin mart-aprel aylarında və sonrakı dövrlərdə erməni millətçilərinin həyata keçirdikləri qanlı aksiyaların coğrafiyasının daha geniş və faciə qurbanlarının sayının qat-qat çox olduğunu sübut edib. Ümumiyyətlə, heç bir dövrdə insanları bu cür qəddarcasına və amansız metodlarla öldürməyiblər. Azərbaycanda törədilən soyqırımları haqda ayrı-ayrı kitablar nəşr olunub.
Ermənilər Cənubi Qafqaza köçürülüb, indiki Ermənistan dövlətinin ərazisi tarixi Azərbaycan torpaqlarıdır. 1918-ci ilin mart ayından etibarən erməni millətçiləri tərəfindən dinc azərbaycanlı əhali yalnız milli mənsubiyyətinə görə məhv edilib, insanlar diri-diri yandırılıb, nadir tarixi abidələr, məscidlər dağıdılıb.
Posted on

Tarixçilərimizin qələmindən : 1918-ci ildə erməni daşnakları tərəfindən azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlarına bir baxış #genocid

Firdovsiyyə Əhmədova: “…1918-ci ilin Azərbaycanın qəzalarında törədilən qırğınların əsas səbəbi bunlar idi: milli hərəkatın tamamilə zərərsizləşdirilməsi, onun sosial bazadan məhrum edilməsi, yəni yerli əhalinin faktiki olaraq etnik cəhətdən təmizlənməsi. Qırğınların geniş miqyas alması üçün bolşeviklər özlərinin hərbi qüvvələrinin üstünlüyünü təmin etmək məqsədilə daşnaklarla, erməni milli şurası ilə ittifaqa getməli idi. Ermənilər öz niyyətlərini gerçəkləşdimək üçün bolşevik diktaturasına üstünlük verdilər. Bolşevik-daşnak iş birliyi kütləvi şəkildə dinc müsəlman əhalisinin qırılması ilə nəticələndi…”

Posted on

#armenianVandalism #KarabakhisAzebaijan @UNESCO Zəngəzur qəzası.

 
Cənubi Qafqazda müstəqil respublikalar (1918-ci il) yaradıldıqdan sonra ermənilərin Zəngəzura qarşı ərazi iddiaları may -avqust aylarında soyqırımları ilə müşahidə olunmağa başladı. Azərbaycan Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasının üzvü Mixaylovun məruzəsində ermənilər tərəfindən Zəngəzur qəzasında 115 kəndin, 10-a yaxın təzə binə yaşayış məskənlərinin yerlə -yeksan edildiyi bildirilirdi. Andronik və digər erməni-daşnak quldur başçılarının vəhşiliyi nəticəsində Zəngəzur qəzasında 10.068 nəfər insan öldürülmüş və ya şikəst edilmişdir.
Yerli dinc sakinləri müdafiə etmək məqsədi ilə 1919-cu il yanvarın 13-də Cavanşir, Şuşa və Cəbrayıl qəzaları ilə birgə Zəngəzur qəzasının da daxil olduğu Qarabağ general-qubernatorluğu yaradılmışdı. Bütün müdafiə tədbirlərinin görülməsinə baxmayaraq ermənilərin Zəngəzur qəzasının azərbaycanlı əhalisinə qarşı soyqırımı 1919- 20- ci illərdə də davam etdirilmişdir.
Mənfur xislətli düşmən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra Sovet dönəmində Zəngəzuru Azərbaycandan qoparmaq siyasətində daha da fəallaşmış qəzanın torpaqlarının böyük bir hissəsi Ermənistana ilhaq edilmişdir.
Əzəli Azərbaycan torpaqlarında 1920-ci illərin sonlarından həyata keçirilən rayonlaşdırma siyasəti zamanı həmin ərazilərdə Qafan, Gorus, Mehri və Sisiyan rayonları təşkil edilmiş, Zəngəzur bir tarixi vilayət kimi ləğv edilmişdir.
Mənbə: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. İki cilddə, II cild, Bakı, 2005, s.459-460
Posted on

"Qarabağ abidələrini taniyaq və tanıdaq!” layihəsi çərçivəsində təqdim olunur. Şuşa tarixi-memarlıq abidələri

Yuхarı Gövhər ağa məscidi — Şuşa şəhərinin mərkəzi meydanında yerləşən ən qədim məsciddir. Yuхarı Gövhər ağa məscidinin inşası dörd mərhələdə həyata keçirilmişdir. Ərazidə ilk məscid Qarabağ xanlığının və Şuşa qalasının banisi Pənahəli xanın göstərişi ilə Qarabağ xan sarayı ilə paralel təxminən 1750-ci illərdə qamışdan inşa edilmişdir. 1768-1769-cu illərdə həmin məscidin yerində daşdan yeni məscid tikilmişdir. XIX əsrin I yarısında Gövhər ağanın maddi dəstəyi ilə İbrahimxəlil xanın yararsız hala düşmüş məscidinin yerində qoşa minarəli üçüncü məscid inşa edilmişdir.
Aşağı Gövhər ağa məscidi — Şuşa şəhərinin Qapan meydanında yerləşən cümə məcididir. İbrahim xanın qızı Gövhər ağa tərəfindən Şuşada inşa etdirilmiş məscidlərdən birincisi sayılır. Məscidin memarı Qarabağlı Kərbəlayi Səfixan olubdur. Yuxarı Gövhər ağa məscidi inşa edildikdən sonra isə, bu məscid Şuşa camaatı arasında Aşağı Gövhər ağa məscidi adlandırılmağa başlandı. Məscidin inşa tarixi 1874-1875-ci illərə təsadüf edir. Aşağı və Yuxarı Gövhər ağa məscidləri sözün əsl mənasında müsəlman Şərqinin əzəmətli və nadir incilərindən sayılırdı.
8 may 1992-ci ildə Şuşanın işğal edilməsi ilə şəhərin bütün memarlıq abidələri kimi bu məscidlərdə erməni vandalizminin qurbanına çevrilmiş və keçən 28 il müddətində bu abidələr xeyli dağıntılara məruz qalmışdır. II Qarabağ savaşı nəticəsində Şuşa işğaldan azad edilmiş və oradakı tarixi, memarlıq abidələrimiz erməni əsarətindən azad olmuşdur.
Posted on

Azərbaycanın mədəniyyət naziri Anar Kərimov Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu ilə görüşüb.

Məlumat verdiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Anar Kərimovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Türkiyə Respublikasında səfərdədir.

Səfər çərçivəsində nazir Anar Kərimovun Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu ilə Ankarada görüşü keçirilib. 

Martın 2-də baş tutan görüşdə ikitərəfli dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin bütün sahələrdə uğurla inkişaf etdiyi qeyd olunub, mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsindən məmnunluq ifadə edilib. Ölkələrimizin həyata keçirdikləri birgə layihələrin əhəmiyyəti vurğulanıb.  Dövlət rəsmilərinin qarşılıqlı səfərlərinin iki ölkə arasında əməkdaşlıq əlaqələrinin daha da genişləndirilməsi işinə töhfə verdiyi bildirilib. 

Görüş zamanı Türkiyə ilə Azərbaycan birliyinin təcəssümü olan tarixi Zəfərdən, 44 günlük Vətən müharibəsində qardaş ölkənin göstərdiyi böyük dəstəkdən söz açılıb.

Görüşdə ikitərəfli münasibətlər, mədəniyyət sahəsində inkişaf perspektivləri, həmçinin qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər barədə fikir mübadiləsi aparılıb.