Posted on

”Erməni vəhşilikləri tarixdən silinməz” adlı tədbir Xaçmaz şəhər 4№ li tam orta məktəbində reallaşdı.

Quba şəhərində “Soyqırımı  Memorial  Kompleksi”nin    təşəbbüsü, Azərbaycan Respublikası İnsan Hüqüqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Quba Regional Mərkəzi və Xaçmaz  rayon İcra Hakimiyyətinin  dəstəyi  ilə ”Erməni  vəhşilikləri tarixdən silinməz” (1992-Xocalı faciəsi, 1918-Mart soyqırımı) adlı tədbir  Xaçmaz  şəhər 4№ li tam  orta  məktəbində  təşkil edilmişdir.  Tədbirdə RİH-nin baş məsləhətçisi Yaqut Məsimova, Azərbaycan Respublikası İnsan Hüqüqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Quba Regional Mərkəzininrəhbəri  Bəhruz Əfəndiyev, Soyqırımı Memorial Kompleksinin  Elmi şöbəsinin  müdiri   Lətafət  Beybutova  və mütəxəssislər Seyid Cabbarov, İslam Aslanov, Aygün Ağamirzəyeva  mövzu ilə bağlı, həçinin  Kompleksin fəaliyyəti barədə  geniş məzmunlu çıxışlar etmişlər.  Sonda təhsil müəssiəsinə   soyqırım  hadisələrini  özündə  əks  etdirən  kitab  və bukletlər hədiyyə olunmuşdur.

Posted on

Kompleks rəhbərliyinin təşəbbüsü ilə 5 il ərzində (2018-2022) həyata keçiriləcək “31 Mart Azərbaycanlıların soyqırımı ” layihəsi Xaçmaz şəhərinin təhsil müəssisələrində keçirilməsinə start verildi.

Quba şəhərində “Soyqırımı  Memorial  Kompleksi”nin    təşəbbüsü, Azərbaycan Respublikası İnsan Hüqüqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Quba Regional Mərkəzi və Xaçmaz  rayon İcra Hakimiyyətinin  dəstəyi  ilə “Xocalı” faciəsinin 28-ci ildönümü və 2018-ci ildə Kompleksdə qəbul edilmiş, 5 il ərzində  (2018-2022) həyata keçiriləcək “31 Mart Azərbaycanlıların soyqırımı ”layihəsi  çərçivəsində maarifləndirici  tədbir təşkil edilmişdir.  Layihə çərçivəsində ilk tədbir  21. 02. 2020-ci  il  tarixində Xaçmaz  şəhər 2 N-li tam  orta  məktəbində  RİH-nin əməkdaşları, həmin məktəbin  rəhbərliyi  eləcə də müəllim və şagird kollektivinin iştirakı ilə həyata  keçirilmişdir. Tədbirdə  RİH-nin baş məsləhətçisi Yaqut Məsimova, Azərbaycan Respublikası İnsan Hüqüqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Quba Regional Mərkəzinin rəhbəri  Bəhruz Əfəndiyev, Soyqırımı Memorial Kompleksinin  Elmi şöbəsinin  müdiri   Lətafət  Beybutova  və mütəxəssislər Seyid Cabbarov, İslam Aslanov, Aygün Ağamirzəyeva  “Tarixinə  sahib  çıxan xalq məğlubedilməzdir” mövzusunda eləcə də Kompleksin fəaliyyəti barədə  geniş məzmunlu çıxışlar etmişlər.    Sonda “Quba soyqırımı” sənədli filmi  nümayiş edilmiş və təhsil müəssiəsinə   soyqırım  hadisələrini  özündə  əks  etdirən  kitab  və bukletlər hədiyyə olunmuşdur.

Posted on

Xocalı-Tarixin qan yaddaşı

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən “Xocalıya Ədalət” kampaniyası çərçivəsində “E-Media Group”-un və Quba Soyqırımı Memorial Kompleksinin təşkilatçılığı ilə Kompleksin muzeyində “Xocalı-tarixin qan yaddaşı” adlı tədbir keçirilmişdir.Tədbirdə ilk öncə Xocalı faciəsinin qurbanları 1 dəqiqəlik sükutla yad edilmişdir.Daha sonra, çıxış edən  natiqlər bu kimi tədbirlərin keçirilməsinin  erməni vandallarının törətdikləri insanlıqdan uzaq əməllərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında əhəmiyyətli rol olduğunu vurğulamışlar. Sonda  Azərbaycan rəssamlarının Xocalı faciəsini özündə əks etdirən  əsərlərindən ibarət rəsm sərgisi tədbir iştirakçılarına nümayiş etdirilmişdir.

Posted on

AMEA-nın A.A. Bakıxanov adına Tarix İnsititutu və Soyqırımı Memorial Kompleksinin uğurlu əməkdaşlığı

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin rəhbərliyinin təşəbbüsü ilə Kompleksin Elmi araşdırmalar, ekspozisiyası və fond şöbəsinin müdiri Lətafət Beybutova staj artırmaq məqsədi ilə 2020-ci il fevral ayının ilk on günlüyündə AMEA-nın A.A. Bakıxanov adına Tarix İnsititutuna ezam olunmuşdur. L. Ə. Beybutova bu müddət ərzində Institutun “Azərbaycan xalqına qarşı soyqırımları tarixi”, “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tarixi” şöbələri ilə sıx əlaqə yaratmış və şöbələrin elmi-tədqiqat planları ilə yaxından tanış olmuşdur. O şöbələrdə keçirilən elmi əsərlərin müzakirələrində iştirak edərək, şöbə əməkdaşları ilə işgüzar fikir mübadiləsi aparmışdır. Stajartırma müddətində L.Ə. Beybutova İnstitutda keçirilən bir sıra tədbirlərdə iştirak etmiş, İnsititutun elmi arxivində və AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasının fondlarında işləmiş və müvafiq ədəbiyyatla tanış olmuşdur. L. Ə. Beybutovanın stajkeçmə kursu Tarix İnstitutunun direktoru akademik Yaqub Mahmudov tərəfindən rəsmi məktubla məqbul hesab edilmişdir.

Təbrik edirik.

 
Posted on

CÜMƏ MƏSCİDİ

Quba şəhərinin zəngin, milli-memarlıq ornametlərinə malik, ən qədim məscidlərdən biri 1802-ci ildə Qazi İsmayıl əfəndinin maddi yardımı ilə tikilmiş “Cümə” məscididir. “Cümə” məscidi ibadət yeri olması ilə yanaşı şəhərin ictimai həyatında da mühüm rola malik olan Azərbaycanın ən qədim dini mərkəzlərindən biri olmuşdur. Cümə məscidi şəhərinin mərkəzində, bazar ərazisinin ətrafında Quba meydanında yerləşirdi.
1918-ci ilin may ayının 1-də Hamazaspın başçılığı altında 3 minlik ordu üç tərəfdən Qubaya daxil olaraq şəhəri toplardan, pulemyotlardan və tüfənglərdən atəşə tutur.
Hamazasp Qubaya gəlişinin dördüncü günü Cümə məscidinin qarşısında yerli sakinlərlə görüşmüş və bildirmişdir ki, o bura bolşevik hökuməti qurmağa deyil, Qara dənizdən Şahdağadək Böyük Ermənistan yaratmağa gəlmişdir.

Posted on

Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə tikilib istifadəyə verilən Soyqırımı Memorial Kompleksi

Heydər Əliyev Fondu tariximizə müstəqil dövlət qurucusu kimi daxil olmuş Ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsinə xalqımızın ehtiramını ifadə etmək arzusundan, onun zəngin mənəvi irsini əks etdirmək, azərbaycançılıq fəlsəfəsinin ölkəmiz üçün əhəmiyyətini vurğulamaq, milli dövlətçilik ideyalarını yeni nəsillərə aşılamaq zərurətindən irəli gələrək yaradılmışdır.
2004-cü ildən fəaliyyətə başlamış Heydər Əliyev Fondu təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, idman, elm və texnologiya, ekologiya, sosial və digər sahələrdə müxtəlif layihələr həyata keçirərək yeni cəmiyyət quruculuğunda fəal iştirak edir, ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına öz töhfəsini verir.
Fondun prezidenti Azərbaycan Respublikasının birinci xanımı, UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə ölkədə bir çox əhəmiyyətli layihələr həyata keçirilmişdir. Bu layihələrdən biri də Qubada tikilib istifadəyə verilmiş Soyqırımı Memorial Kompleksidir.
30 dekabr 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev erməni millətçilərinin Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını və təcavüz siyasətini, qanlı cinayətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq, gələcək nəsillərin milli yaddaşını qorumaq və soyqırım qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədi ilə Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi” nin yaradılması haqqında sərəncam imzalamişdır. Heydər Əliyev fondunun təşəbbüsü ilə tikilən kompleks 2013-cü il sentyabrın 18-də istifadəyə verilmişdir. Açılış zamanı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti Mehriban xanım Əliyeva da Kompleksdə iştirak etmişlər.

Posted on

İsrailin Azərbaycana təyin edilmiş yeni səfiri Quba Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət etmişdir.

İsrailin Azərbaycana təyin edilmiş yeni səfiri  cənab Corc Dik Qubaya səfəri çərçivəsində Quba Soyqırımı Memorial Kompleksini də ziyarət etmişdir. Cənab səfirə erməni-bolşevik birləşmələrinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri soyqırımı hadisələri haqqında ətraflı məlumat verilmişdir. Bildirilib ki, Quba soyqırımı məzarlığı 2007-ci il aprelin 1-də ərazidə torpaq işləri görülərkən aşkarlanıb. Bundan sonra AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən kütləvi məzarlıqda geniş tədqiqat işləri aparıb. Tədqiqatlar nəticəsində məzarlığın 1918-ci ildə ermənilərin yerli dinc əhaliyə qarşı törətdikləri soyqırımı ilə bağlı olduğu müəyyən edilib.

Məlumatlardan təsirləndiyini bildirən cənab Corc Dik Kompleksin “Xatirə Kitabı”na öz təəssüratlarını yazaraq İsrail xalqı adından Azərbaycan xalqının başına gətirilən bu ağrılara görə təsirləndiklərini və bu kimi faciəvi hadisələrin bir daha təkrarlanmayacağına ümid etdiklərini vurğulamışdır.

 

Posted on

Cümhuriyyət tələbələri.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökümətinin müvafiq qərarı ilə cəmiyyətin müxtəlif zümrələrdən olan təxminən 100 tələbə ali təhsil almaq məqsədilə Qərbi Avropa, Rusiya və Türkiyəyə göndərilmiş, Təhsil Nazirliyinə isə buna görə 7 milyon rubl vəsait ayrılmışdır. Göndərilənlər arasında Quba sakini Axundzadə Səməndər Zəki oğlu, Həsənov Rzaqulu İsmayıl oğlu, Xaçmaz nahiyyəsinin sakini Məmmədov Hüseynbala Cəfərqulu oğlu da var idi. Onlar Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinin xüsusi qərarına əasasən, dövlət hesabına təhsillərini davam etdirmək üçün Almaniya və İtaliyaya göndərilmişdirlər.
Təhsillərini bitirdikdən sonra, tələbələrin bir qismi Sovet Azərbaycanına dönmüş, bir müddət önəmli vəzifələrdə, o cümlədən neft yataqlarının idarəçiləri kimi əhəmiyyətli sahələrdə uğurlar əldə etmişlər.
Lakin 1930-cu illərin represiya burulğanlarında tələbələrin bir qismi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bərpa edilməsinə cəhddə və Almaniya üçün casusluq ittihamı ilə NKVD tərəfindən repressiyaya uğramışlar.

 
Posted on

1918-ci ildə Quba şəhər başçısı olmuş Əli Abbas bəy Əlibəyovun Quba Soyqırımı ilə bağlı Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasına verdiyi izahatından sitatlar:

   

Azərbaycan Hökuməti yanında Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasının üzvü Novatskinin Cinayət Prosessual Məcəlləsinə uyğun olaraq şahid qismində dindirdiyi, 49 yaşlı, Quba şəhər başçısı Əli Abbas bəy Əlibəyovun istintaq ifadələrindən:

Yalnız ermənilərdən ibarət olan dəstənin başında məşhur erməni daşnaksakan Hamazasp, öz köməkçisi Nikolayla birlikdə, dururdu. Dəstədə, həmçinin, bələdçi və işbilən adam sifətilə, “Dəyirmançı” ləqəbli Quba ermənisi Arutyun Ayrapetov da var idi. Dəstə may ayının 1-də səhər üç yoldan şəhərə girdi. Dəstədə ən azı üç min adam, dörd top və səkkiz pulemyot var idi. Qətllər və qarətlər başlandı.

Elə birinci gündə şəhərin aşağı hissəsində 715 müsəlman, özü də əksəriyyəti qadınlar və uşaqlar, qətlə yetirildi. Böyük Şosse və Bazar küçələri darmadağın edildi. Dəstə şəhəri dörd hissəyə böldü və hər hissədə qərargah yaratdı. Ermənilərin azğınlıqları davam edirdi: onlar ikinci gün şəhərin 1-ci və 2-ci hissələrində, 1012 nəfər – əksəriyyəti şəhərin kasıb təbəqəsindən və iranlı təbəələrdən ibarət olan kişilər qətlə yetirildilər.

Zorakılıqlar, qətllər, qarətlər 9 gün davam etdi. Sonra mən qətlə yetirilənlərin dəfn edilməsi xahişi ilə yenidən Hamazaspın yanına yollandım. Arutyun Ayrapetov adlı birisi mənim yanımda ona məruzə etdi və mən erməni dilini bildiyim üçün məruzəni başa düşdüm. Ayrapetov deyirdi ki, şəhərdən Nikolay pulları ilə üç milyona yaxın pul, 6 milyona yaxın məbləğdə bütün qızıl və qadınların qızıl zinət əşyaları toplanmışdır.

Solmaz Rüstəmova – Tohidi

Quba Aprel – May 1918-ci il  Müsəlman qırğınları sənədlərdə

Azərbaycan Respublikası  Dövlət Arxivi, f. 1061, s. 1, i. 96, v. 34-39.

 Sənəd  N 57