"Lənkəran xan sarayı"

Şərq memarlığının bu gözəl nümunəsi 1913-cü ildən etibarən Lənkəranın mərkəzini bəzəməkdədir. Qeyd edək ki, binanın memarları fransızlar olub ki, bu da onun inşası zamanı şərq memarlığının ustalığını və gözəlliyini istifadə etməyə maneçilik törətməmişdir. Xan evi üç mərtəbəli bina olaraq inşa edilib və ilk çoxmərtəbəli binadır. Xan evinin tarixi kifayət qədər maraqlıdır və hadisələrlə zəngindir. Mirəhməd xan, Zaqafqaziyada gözəllik müsabiqəsində qalib gəlməsi münasibəti ilə, həyat yoldaşı Tuğra üçün sevgi sarayı inşa etməyi əmr etmişdir. İnqilabdan sonra bina milliləşdirilmiş, onun sakinlərinin aqibəti isə faciəvi olmuşdur. Daha sonra burada sovet hakimiyyəti orqanları yerləşdirilmişdir. Bu gün Xan evində Lənkəran dövlət diyarşünaslıq muzeyi yerləşir ki, bu muzeyin fondunda diyarın tarixi ilə bağlı yeddi mindən çox eksponat toplanıb.

"Azərbaycan Geologiya Muzeyi"

 Azərbaycan Geologiya Muzeyi 1969-cu ildə görkəmli geoloq İvan Sitkovskinin şəxsi kolleksiyası əsasında Bakıda yaradılmışdır. Azərbaycan Geologiya İdarəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən muzey ölkədə ən böyük muzeylərindən biridir. Muzeydə Azərbaycanın geologiya tarixi , geoloji sahədəki inkişaf və yenilikləri barədə məlumat verilir.
Ölkənin bütün bölgələrindən toplanmış 5 000- dən çox dağ süxuru, mineral və kristal nümunələri, coğrafi xəritələri, kənd təsərrüfatı, müxtəlif geoloji obyektlər, həmçinin Azərbaycanın neft və qaz sənayesi, enerji potensialı, gəmiçilik və dəniz ekosistemi ilə bağlı görüntülər interaktiv ekranlarda nümayiş olunur .
Muzeyin ən maraqlı hissəsi isə “Mədəniyyət və minerallar” bölməsində qırmızı, çəhrayı, bənövşəyi rəngli mineral nümunələrinin xüsusiyyətlərini izah edən panolar və onların rəngləri üzərində müxtəlifkeyfiyyətli diaqramların təsvir olunmasıdır.

"Miniatür Kitab Muzeyi"

Bakıda İçəri Şəhərdə, Şirvanşahlar Sarayının yaxınlığında yerləşən Miniatür Kitab Muzeyi 2002-ci il aprelin 23-dən fəaliyyət göstərir. Muzeydə 76 ölkədən təxminən 8 000 miniatür kitab qorunub saxlanılır. Burada kibrit qutusu, yaxud poçt markası kiçik ölçülərdə olan müxtəlif janr və mövzulara aid kitablar nümayiş olunur. Bundan əlavə, kolleksiyaya ölçüsü 2×2 mm, yazıları və şəkilləri yalnız lupanın köməkliyi ilə oxunan dünyanın ən kiçik kitabı da daxildir. Dünyanın ən böyük miniatür kitab kolleksiyası kimi “Ginnesin Rekordlar Kitabı”na düşmüş muzey yerli və xarici turistlərin sevimli məkanlarından biridir.
Muzeyin yaradıcısı olan Zərifə xanım Salahova 35 il müddətində miniatür kitablar toplayaraq, Naxçıvan və Gəncə şəhərində də muzeyin filiallarını yaratmışdır. Muzeyin kolleksiyasına keçmiş MDB dövlətləri və digər xarici ölkələrdə tanınmışların imzası ilə müxtəlif kitablar, həmçinin Amerika rəssamlar tərəfindən 40 unikal miniatürları muzeyə hədiyyə olunmuşdur. Muzeyin ekspozisiyasında görkəmli klassiklərimizdən olan Nizami Gəncəvi, Nəsimi, Məhəmməd Fizuli, Xurşidbanu Natəvan, Mirzə Fətəli Axundov, Səməd Vurğun və s. miniatür kitabları da nümayiş olunur.

 

"Naxçıvan Xatirə Muzey"

2000-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında erməni daşnakları tərəfindən Azərbaycan ərazilərində müxtəlif dövrlərdə törədilmiş soyqırımı qurbanlarının, eləcə də Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşlərdə şəhid olmuş insanların xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə “Xatirə” muzeyi yaradılmışdır.
Muzeyin xronoloji ardıcıllıqla təşkil olunan ekspozisiyaları 1905-1907-ci, 1918-1920-ci illərdə erməni daşnakları tərəfindən kütləvi soyqırımı aktları, 1948-1953-cü illərdə azərbaycanlıların öz dədə-baba torpaqlarından deportasiyası, 1990-cı il 20 yanvar faciəsi və 1992-ci il 26 fevral Xocalı soyqırımını əks etdirən eksponatlarla zəngindir. Muzeydə 1990-cı illərdə torpaqlarımızın müdafiəsi zamanı şəhid olmuş soydaşlarımızın keçdiyi şərəfli döyüş yolunu əks etdirən fotoşəkillər və şəxsi əşyalar da nümayiş etdirilir.

18 May Beynəlxalq Muzeylər Günüdür. Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi

Əsası 1936-cı ildə qoyulmuş Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi Azərbaycanın ən böyük muzeylərindən biridir. 1943-cü ildən realist teatr-dekorasiya sənətinin yaradıcılarından biri Rüstəm Mustafayevin adını daşıyan muzeydə 18 mindən çox eksponat saxlanılır.
2011-ci ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarına əsasən, Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyinə Milli Muzey statusu verilmişdir. Muzey iki qonşu tarixi tikilidə – “De Burun malikanəsi” və “Marinski Qadın Gimnaziyası” binalarında yerləşir. Binalar bir-biri ilə müasir üslubda tikilmiş şüşəli korpus vasitəsilə birləşmişdir. Dünya təsviri və tətbiqi sənətinin bütün növlərini yetərincə dolğun şəkildə əks etdirən muzeydə Qərbi Avropa, Rus, İslam, Şərq ölkələri incəsənətinin və milli mədəniyyətimizin çeşidli örnəklərini görmək mümkündür. Muzeydə müxtəlif dövr və üslublara aid rəngkarlıq, qrafika, heykəltaraşlıq, dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri (çini, bədii və qiymətli metal, tikmə və xalça) nümayiş olunur.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkəmizdə idmanın və bədən tərbiyəsinin inkişafı dövlət strategiyasının ən vacib qollarından birinə çevrildi.

 Dövlətin idman siyasətinin həyata keçirilməsi üçün 1994-cü ildə Ulu Öndərin fərmanı ilə Gənclər və İdman Nazirliyi yaradıldı. İdmanın üzləşdiyi problemlərin aradan qaldırılması, idmançıların maddi rifahının yüksəldilməsi, habelə ölkədə yeni idman komplekslərinin yaradılması istiqamətində gələcək prioritetlər müəyyənləşdirildi.
1995-ci il martın 5-də Heydər Əliyev yeni bir fərman imzaladı. Həmin fərmana əsasən, Azərbaycan Respublikası əhalisi arasında sağlam həyat tərzinin təbliğ edilməsi, bədən tərbiyəsinin maddi-texniki bazasının inkişaf etdirilməsi və Azərbaycan idmanının beynəlxalq miqyasa çıxmasına real zəmin yaratmaq üçün Azərbaycan Prezidenti yanında fond yaradıldı.
Dövlət tərəfindən idmanın inkişafına göstərilən yüksək qayğı nəticəsində Azərbaycan idmançıları dünyanın mötəbər yarışlarında və Olimpiya oyunlarında ölkəmizi ləyaqətlə təmsil edir, uğurları ildən-ilə artmaqdadır.

1993-cü ildə hakimiyyətə qayıdışı ilə Azərbaycanı labüd fəlakətdən xilas edən, ölkənin siyasi və iqtisadi həyatında taleyüklü dəyişikliklərin başlanğıcını qoymuş dahi şəxsiyyət Heydər Əliyev bu yüksəliş üçün mühüm qərarlar və tədbirlər görməyə başladı.

Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə 1994-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycanın XX əsr tarixində siyasi, iqtisadi və strateji əhəmiyyətinə görə ən mühüm müqavilələrdən biri – Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən “Azəri-Çıraq-Günəşli” neft yatağının bir hissəsinin müştərək işlənməsi və hasilatın pay bölgüsü haqqında saziş – “Əsrin müqaviləsi” imzalanıb. Dəyəri 7,4 milyard dollar olan “Əsrin müqaviləsində dünyanın 7 ölkəsini (Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Türkiyə, Norveç və Səudiyyə Ərəbistanı) təmsil edən 11 beynəlxalq neft şirkəti (Amoco, BP, McDermott, UNOCAL, ARDNŞ, Lukoil, Statoil, Türkiyə Petrolları, Pennzoil, Ramco, Delta) iştirak edib.

Ümummilli lider Heydər Əliyev həm müdrik el ağsaqqalı, həm də təcrübəli dövlət başçısı kimi cəmiyyətimizin mənəvi əsaslarını təşkil edən ümdə prinsiplər və onların qorunub inkişaf etdirilməsi barədə dəyərli fikirlərini daima xalqla bölüşmüşdür.

Ulu öndər milli dəyərlərimizlə əlaqədar 2001-ci ilin avqust bəyanatında demişdir: “Hər xalqın öz mentaliteti var. Bizim Azərbaycan xalqının mentaliteti onun böyük sərvətidir. Heç vaxt iki xalq bir-birinə bənzər dəyərlərə malik ola bilməz. Yenə də deyirəm, hər xalqın özünə, öz tarixi köklərinə, əcdadları tərəfindən yaradılmış milli-mənəvi dəyərlərinə bağlılığı böyük amildir. Biz də indi dünyanın mütərəqqi mənəvi dəyərlərindən bəhrələnərək xalqımızın mədəni səviyyəsini daha da inkişaf etdirib, gənc nəsli daha da sağlam, saf əxlaqi əhvali-ruhiyyədə tərbiyələndirməliyik”.

Ordu dövlətin ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün əsas qüvvə olaraq dövlət quruculuğunun tərkib hissələrindən biridir.

Müasir Azərbaycan dövlət müstəqilliyinin bərpasına 1991-ci ildə nail olsa da, ordunun yaradılması ümummilli lider Heydər Əliyevin 1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdışından sonra mümkün oldu. Ümummilli lider Heydər Əliyevin ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra da Milli Ordu formalaşdırıldı, Azərbaycanın nizami Silahlı Qüvvələrinin yaradılması ilə bağlı təxirəsalınmaz tədbirlər görüldü, hərbi intizam möhkəmləndirildi. Bu gün Azərbaycanın suverenliyini, müstəqilliyini, ərazi bütövlüyünü qorumağa tam qadir olan orduya malik olması Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı qarşısında göstərdiyi misilsiz xidmətlərdən biri sayıla bilər.

Qubanın meyvəçilik rayonu kimi formalaşması Ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır.

Ulu öndərin Azərbaycana rəhbərlik etdiyi illərdə Respublikamızda, xüsüsən də Qubada bağçılığın inkişafı dövlət siyasətinin tərkib hissəsinə çevrilmişdir. Məhz onun təşəbbüsü ilə 1974-cü ildə “Meyvəçiliyin intensivləşdirilməsi və ixtisaslaşdırılması əsasında daha da inkişaf etdirilməsi tədbirləri” haqqında hökümət qərarının qəbul olunması Azərbaycanda bağçılıq təsərüfatının inkişafında, sözün əsl mənasında, yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu qərardan sonra Respublika iqtisadiyyatının tənzimlənməsi və daha da inkişaf etdirilməsi üçün mühüm addımlar atıldı və bir neçə il ərzində təkcə Qubada 14 min hektardan çox intensiv tipli yeni bağlar salındı. Xatırladaq ki, o vaxtadək Azərbaycanın heç bir rayonunda bu qədər intensiv tipli bağ sahəsi olmamışdır.
Ümümmilli lider keçmiş sovet respublikalarından mütəxəssisləri Qubaya dəvət etdi. 1983-1984-cü illərdə bağların hər hektarından orta hesabla 450-500 sentner məhsul toplanıldı. 1984-cü ildə Quba bağbanları rayonun tarixində ilk dəfə olaraq 100 min tondan çox meyvə toplamağa müvəffəq oldular.
Müstəqiliyin bərpasında sonrakı ilk illərdə Ulu öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aqrar islahatlara start veriləndə Qubada 37 kolxoz, sovxoz və digər bu tip dövlət müəssisəsi mövcud idi. İslahat nəticəsində həmin müəssisələrə məxsus olan 13424 hektar meyvə bağı vətəndaşların xüsusi mülkiyyətinə verildi. Hazırda Qubada17 min hektara yaxın meyvə bağı var. Bunun 13 min hektarı alma bağlarıdır.