Xocalı soyqırımından 34 il ötür
“Azərbaycan Uşaqları” İctimai Birliyinin “İrsin Davamçıları” Quba Qış Məktəbi layihəsi çərçivəsində “Azərbaycan Uşaqları” İctimai Birliyinin Uşaq Sığınacağı–Reinteqrasiya Mərkəzinin uşaqları Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ni ziyarət ediblər.
Kompleksin muzeyi ilə tanış olduqdan sonra ziyarətçilər üçün tədbir təşkil olunub. Kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyevanın moderatorluğu ilə keçirilən tədbirdə çıxış edən Quba Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri İldırım Məmmədov Qubanın tarixi və burada yaşayan etnik qruplar haqqında danışaraq vurğulayıb ki, gələcəyimiz olan uşaqların vətənə məhəbbət, milli-mənəvi dəyərlərimizə və adət-ənənələrimizə hörmət ruhunda tərbiyə edilməsində, eləcə də maariflənməsində belə tədbirlərin keçirilməsi vacibdir. Daha sonra çıxış edən kompleksin direktoru, Dr. Rəxşəndə Bayramova qonaqları salamlayaraq kompleksin fəaliyyəti və görülən işlər barədə ətraflı məlumat verib. Çıxış edən “Azərbaycan Uşaqları” İctimai Birliyinin sədri Kəmalə Ağazadə bildirib ki, təşkilat ictimai fəal şəxsləri ətrafında birləşdirərək uşaqların sosial və hüquqi baxımdan müdafiəsi, hərtərəfli inkişafı, istedad və bacarıqlarının aşkarlanması, eləcə də asudə vaxtlarının səmərəli təşkili məqsədilə müxtəlif proqram və layihələr həyata keçirir. Sonda “Azərbaycan Uşaqları” İctimai Birliyinin Uşaq Sığınacağı–Reinteqrasiya Mərkəzinin uşaqları tərəfindən hazırlanmış kompozisiya təqdim olunub. Qeyd edək ki, layihə “Azərbaycan Uşaqları” İctimai Birliyinin təşəbbüsü, Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin və Regional İnkişaf İctimai Birliyinin (RİİB) tərəfdaşlıq dəstəyi ilə həyata keçirilib.
Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin təşkilatçılığı ilə “Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlar” mövzusunda vebinar keçirilib.
Tədbiri giriş nitqi ilə açan Kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyeva çıxışında bildirib ki, Azərbaycan xalqına qarşı müxtəlif dövrlərdə törədilmiş soyqırımı siyasəti təkcə tarixi fakt deyil, həm də sistemli şəkildə həyata keçirilmiş etnik təmizləmə və məhv etmə strategiyasının tərkib hissəsidir. O qeyd edib ki, bu cinayətlərin araşdırılması, sənədləşdirilməsi və elmi əsaslarla təqdim olunması həm milli yaddaşın qorunması, həm də beynəlxalq hüquqi-siyasi müstəvidə həqiqətlərin müdafiəsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Daha sonra çıxış edən Xəzər Universitetinin Tarix və arxeologiya departamentinin müəllimi Dr. Odər Əlizadə mövzu ilə bağlı geniş təqdimatla çıxış edib. O, arxiv sənədləri və tarixi mənbələr əsasında Azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilmiş kütləvi qırğınların siyasi və ideoloji əsaslarını təhlil edib, bu hadisələrin regionun demoqrafik və sosial inkişafına təsirindən bəhs edib.
Vebinarda Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeliyində olan qoruqların ümumilikdə 30-a yaxın əməkdaşı iştirak edib.
Milli Məclisin deputatı, iqtisad elmləri doktoru, professor Əlibala Məhərrəmzadə, Azərbaycanda Qadın Sahibkarlığının İnkişafı Assosiasiyasının sədri Səkinə Babayeva və assosiasiyanın üzvləri Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi"ni ziyarət etmişlər. Ziyarətçilərə 1918-ci il hadisələri və memorial kompleksin fəaliyyəti haqqında ətraflı məlumat verilmişdir.
Xocalı soyqırımının 34-cü ildönümü ilə əlaqədar olaraq Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksin”də Ustad dərsi təşkil edilib.
Əvvəlcə vətən uğrunda canlarını fəda etmiş şəhidlərimizin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Ustad dərsinin açılışında Soyqırımı Memorial Kompleksinin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova çıxış edərək Xocalı hadisələrinin tarixi əhəmiyyətini vurğulayaraq hadisə zamanı 613 nəfərin, o cümlədən 106 qadın, 63 uşaq və 70 yaşlı insanın xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirildiyini, 1275 nəfərin girov kimi götürüldüyünü və onların taleyinin uzun illər naməlum qaldığını diqqətə çatdırmışdır.
Daha sonra professor Hacı Həsənov Xocalı soyqırımının yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün insanlıq üçün böyük bir faciə, cinayət olduğunu bildirdi. Ustad qeyd etdi ki, Xocalı Soyqırımı erməni millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri məqsədyönlü etnik təmizləmə siyasətinin ən qanlı və dəhşətli nümunələrindən biridir. Bu faciə yalnız Azərbaycan xalqı üçün deyil, ümumilikdə bütün bəşəriyyətə qarşı törədilmiş bir cinayət kimi qiymətləndirilməlidir. Həmçinin o da bildirildi ki, məhz Ulu öndər Heydər Əliyevin sayəsində Xocalı soyqırımı dünyada tanıdılmışdır və bu gün onun layiqli davamçısı cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən diplomatik və hüquqi tədbirlər atılmaqdadır.
Tədbir mövzu ətrafında müzakirələrlə davam edib.
"Hökumət evi"
Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin mərkəzində, Azadlıq meydanının sahilində ucalan Hökumət Evi həm monumental görkəmi, həm də tarixi əhəmiyyəti ilə seçilir. Bu əzəmətli bina ölkənin dövlət idarəçiliyinin əsas mərkəzlərindən biri olmaqla yanaşı, Azərbaycanın memarlıq irsinin ən nadir nümunələrindən biri hesab edilir.
Möhtəşəm memarlıq ansamblında xüsusi yer tutan Hökumət evinin zəngin və maraqlı tarixi vardır. 1924-cü ildə Bakıda hökumət üzvləri üçün yeni bina tikilməsi ideyası ortaya çıxmış və bu proses 1930-cu illərin əvvəllərinədək davam etmişdir. 1932-ci ildə layihə üçün müsabiqə elan olunmuş, 1934-cü ildə isə qaliblər müəyyən edilmişdir. Müsabiqədə Mikayıl Hüseynov və Sadıq Dadaşovun layihəsi yüksək səviyyəli olsa da, təsdiq edilməmişdir. Münsiflər heyəti birinci yeri Moskvalı memar Lev Rudnevə vermişdir. Binanın şəhər mərkəzində, indiki Azadlıq meydanında tikilməsi qərara alınmış və 13 mərtəbə nəzərdə tutulmuşdur. Lakin layihədə milli memarlıq ünsürlərinin azlığı səbəbindən dəyişikliklər edilmişdir. Dənizə baxan tinlərdəki tağlar məhz bu dəyişikliklərin nəticəsi olaraq əlavə olunmuşdur. Tikinti 1934-cü ildə başlasa da, İkinci Dünya müharibəsi səbəbindən yarımçıq qalmış və yalnız 1952-ci ildə tamamlanmışdır. Bu gün Hökumət evi Şirvanşahlar sarayının memarlıq elementlərini özündə əks etdirən, ölkə əhəmiyyətli tarixi abidə kimi qorunur.
Hökumət Evi təkcə bir inzibati bina deyil, həm də Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin canlı şahidi, memarlıq sənətinin incisi və milli qürurun rəmzidir. Hökumət Evi Azərbaycan tarixində mühüm hadisələrin şahidi olmuşdur. Belə ki, 1990-cı il 20 Yanvar hadisələri zamanı Azadlıq meydanında baş tutan matəm mitinqi də məhz Hökumət Evinin qarşısında keçirilmişdir. Bu hadisə həm xalqın azadlıq iradəsinin, həm də binanın milli yaddaşdakı simvolik əhəmiyyətinin göstəricisidir.
Binanın əzəməti və tarixi, Azərbaycan xalqının keçmişi ilə bu günü arasında körpü yaradır, gələcək nəsillərə isə ölkəmizin dövlətçilik ənənələrinin qorunub saxlanıldığını xatırladır.
“Muzey və Qoruqların Gənc Nəsilin Maarifləndirilməsində Rolu” mövzusunda təlim keçirilib.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının təşəbbüsü və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin təşkilatçılığı ilə Özbəkistan Respublikasının Məktəbəqədər və Məktəb Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan pedaqoji bacarıqlar mərkəzlərinin rəhbər və əməkdaşları “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə “Muzey və Qoruqların Gənc Nəsilin Maarifləndirilməsində Rolu” adlı təlimdə iştirak ediblər. Təlim iştirakçıları ilk olaraq Memorial Kompleksin muzeyi ilə yaxından tanış olublar. Daha sonra kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyeva çıxış edərək qonaqları salamlayıb və kompleksin fəaliyyəti, məqsədi və maarifləndirici missiyası barədə ətraflı məlumat verib. O bildirib ki, iki ölkə arasında iqtisadiyyat, nəqliyyat və humanitar sahələrdə qarşılıqlı əməkdaşlıq çərçivəsində birgə layihələrin sayı durmadan artır və bu münasibətlər xalqlar arasında bağları daha da möhkəmləndirir. Çıxış edən digər natiqlər Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin qədim tarixə malik olduğunu və ölkələrimiz arasında tarixən sıx mədəni əlaqələrin mövcudluğundan danışıblar. Tədbirin sonunda iştirakçılara təlimdə iştirakına görə sertifikatlar təqdim olunub.
Mədəniyyət Nazirliyinin 2025-ci ildəki fəaliyyətinə dair genişləndirilmiş kollegiya iclası keçirilir
Fevralın 11-də Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin 2025-ci ildəki fəaliyyətinə dair genişləndirilmiş kollegiya iclası keçirilir.
Azərbaycan Dövlət Milli Gənc Tamaşaçılar Teatrında keçirilən iclasda mədəniyyət naziri Adil Kərimli, kollegiyanın üzvləri, Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Polad Bülbüloğlu, komitənin üzvləri, müvafiq ali təhsil ocaqlarının, yaradıcılıq təşkilatlarının rəhbər və nümayəndələri, tanınmış mədəniyyət xadimləri, nazirliyin tabe qurumlarının rəhbərləri iştirak edirlər.
Dövlət Xidmətinin əməkdaşları “Türk Bərpa və Konservasiya Laboratoriyaları Şəbəkəsi – Türkiyə Təcrübə Mübadiləsi Proqramı”nda iştirak edir
Ankarada Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun təşəbbüsü, Türkiyə Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin ev sahibliyi, həmçinin Türk Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyinin (TİKA) və Türk Dünyası Fondunun dəstəyi ilə təşkil olunan “Türk Bərpa və Konservasiya Laboratoriyaları Şəbəkəsi – Türkiyə Təcrübə Mübadiləsi Proqramı”ı başlayıb.
Proqramın məqsədi Türk dünyası mədəni irsinin bərpa-konservasiyası sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.
9–13 fevral tarixlərini əhatə edən proqram çərçivəsində Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə, Özbəkistan, Macarıstan və Türkmənistandan olan bərpa və konservasiya sahəsi üzrə mütəxəssislər Ankarada və İstanbulda bir araya gələcəklər.
Proqramın ilk günü iştirakçılar üçün Ankara Regional Bərpa və Konservasiya Laboratoriyasında sessiya keçirilib.
Səfər çərçivəsində növbəti tədbirlər İstanbul şəhərində baş tutacaqdır.
“Şəhərsalma və Memarlıq İli”
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 22 dekabr tarixli 858 nömrəli Sərəncamına əsasən 2026-cı il “Şəhərsalma və Memarlıq ili” elan edilmişdir. Azərbaycanda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi ölkənin tarixi irsinə və gələcək inkişafına verilən önəmin ifadəsidir. Bu qərar şəhərlərə yalnız yaşayış məkanı kimi deyil, mədəni və sosial yaddaş daşıyıcısı kimi yanaşma zərurətini ön plana çıxarır. Azərbaycan şəhərləri əsrlər boyu İpək Yolunun üzərində formalaşaraq ticarət, sənətkarlıq və mədəniyyət mərkəzləri kimi inkişaf edib. Bu proses şəhərlərin memarlıq simasında özünəməxsus üslub və kimlik yaradıb.
Tarixi qalalar, karvansaralar, məscidlər və türbələr milli memarlıq düşüncəsinin dərin köklərə malik olduğunu göstərir. Möminə xatun türbəsi, Xudafərin körpüsü və Atəşgah kompleksi kimi abidələr memarlıq irsimizin dünya miqyasında tanınan nümunələrindəndir. UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilmiş İçərişəhər, Şirvanşahlar Sarayı kompleksi, Qız Qalası və Şəkinin tarixi mərkəzi bu irsin dəyərini bir daha təsdiqləyir.
Xüsusilə Əcəmi Naxçıvaninin yaradıcılığı Azərbaycan memarlıq məktəbinin Yaxın Şərq məkanında formalaşmasına güclü təsir göstərmişdir. XIX əsrdən etibarən Bakı şəhərində Şərq və Qərb üslublarının sintezi ilə yeni memarlıq dili yaranmağa başlamışdır. XX əsrdə isə milli ənənələr əsasında müasir şəhərsalma yanaşmaları formalaşmış, bir çox şəhərlərin planlaşdırılması yenilənmişdir.
Müstəqillik dövründə memarlıq sahəsində reallaşdırılan layihələr şəhərlərin estetik görünüşünü və funksional imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmişdir. Heydər Əliyev Mərkəzi, Alov Qüllələri və Ağ Şəhər kompleksi müasir memarlığın simvoluna çevrilmişdir. Regionlarda aparılan quruculuq işləri şəhərlərin tarazlı inkişafına yeni impuls vermişdir.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma layihələri şəhərsalmanın humanist və dayanıqlı mahiyyətini ortaya qoyur. Şuşanın tarixi memarlıq mühitinin bərpası milli iradənin və yaddaşın təcəssümüdür. “Şəhərsalma və Memarlıq İli” bu proseslərin sistemli və düşünülmüş şəkildə davam etdirilməsinə çağırışdır. Bu il şəhərlərin daha yaşanıqlı, estetik və gələcəyə açıq şəkildə formalaşmasına xidmət edir.
Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi üzrə sazişlər
Azərbaycan Respublikasının həyata keçirdiyi ən mühüm beynəlxalq layihələrdən biri olan Cənub Qaz Dəhlizinin əsası 2013-cü ildə “Şahdəniz-2” layihəsi üzrə Yekun İnvestisiya Qərarının qəbul edilməsi ilə təşkil edilmişdir. Bu qərar Xəzər dənizində yerləşən Şahdəniz qaz yatağının ikinci mərhələsinin işlənməsini və böyük həcmdə təbii qazın hasilatını mümkün etdi. Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycan qazının Xəzər hövzəsindən Avropa bazarlarına təhlükəsiz və davamlı şəkildə çatdırılmasını təmin edən strateji enerji dəhlizidir və bir neçə mühüm beynəlxalq sazişə əsaslanır.
Azərbaycan və Türkiyə arasında bağlanan bu müqavilə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir. TANAP Gürcüstan sərhədindən başlayaraq Türkiyə ərazisindən keçərək Avropaya uzanır və həm Türkiyənin, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.
Bundan əlavə, Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində layihənin keçdiyi bütün ölkələrlə hökumətlərarası və ev sahibi ölkə sazişləri imzalanmışdır. Bu sənədlər boru kəmərlərinin tikintisi, istismarı, hüquqi və vergi məsələlərinin tənzimlənməsi baxımından mühüm rol oynayır və layihənin uzunmüddətli sabitliyini təmin edir. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi üzrə imzalanmış sazişlər Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarında etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirmiş, ölkənin iqtisadi inkişafına və siyasi nüfuzunun artmasına əhəmiyyətli töhfə vermişdir.
Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində, “Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” və “Mədəniyyət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu
