"İstiqlal" muzeyi

“İstiqlal” muzeyi Azərbaycanın tarix və mədəniyyətini, milli bədii irsini təbliğ edən ilk dövlət muzeyi kimi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaradılmışdır. Muzey 1919- cu il dekabrın 7-də Azərbaycanın görkəmli sənətşünas-alimi Məmməd Ağaoğlunun və Hüseyn bəy Mirzəcamalovun təşəbbüsü ilə təsis olunmuşdur. Yeddi mindən çox eksponatı olan “İstiqlal” muzeyinin fəaliyyəti 1920-ci ilin 28 aprelində Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra dayandırıldı.
Müstəqilliyimiz qazanıldıqdan sonra İstiqlal muzeyi 1991-ci il yanvarın 9-da yenidən fəaliyyətə başlayaraq ilk muzeyin mənəvi varisi oldu. Muzeyin bərpasında məqsəd Azərbaycan xalqının istiqlalı uğrunda apardığı mübarizənin mərhələlərini ardıcıl əks etdirməkdir. 20 mindən çox eksponatı olan muzeydə nadir sənədlər, fotoşəkillər, numizmatik kolleksiyalar, bədii əsərlər və digər əşyalar nümayiş olunur.
 

Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi", Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin (DQİDK) Quba bölgəsi üzrə şöbəsi, Quba Rayon İcra Hakimiyyəti (RİH), İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilin Şimal Regional Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə “Azərbaycanda erməni vandalizminin izləri: Beynəlxalq hüquq və dini aspektdə” mövzusunda konfrans keçirilib.

Konfransda DQİDK-nın bölgə üzrə şöbə müdiri Ramin Xudayev, RİH başçısı Aparatının İctimai-siyasi və humanitar məsələlər şöbəsinin müdir müavini Anar Məmmədov, İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilin Şimal Regional Mərkəzinin rəhbəri Bəhruz Əfəndiyev, Soyqırımı Memorial Kompleksinin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova, din xadimləri, dini icma sədrləri, ziyalılar və təşkilatçı qurumların əməkdaşları iştirak ediblər.
Çıxışlar zamanı ermənilərin ölkəmizə qarşı həyata keçirdiyi vandalizm siyasətindən, Ermənistanın Azərbaycan xalqına qarşı təcavüzünün qurbanla­rı təkcə soydaşlarımız deyil, həm də yaşı minilliklərlə ölçülən tarixi-dini abidələr və ziyarətgahlarımızın olduğu qeyd olunmuşdur.
Sonda konfrans iştirakçılarının sualları cavablandırılıb, müzakirələr aparılıb.

Laçın rayonu 1930-cu ildən inzibati ərazi vahidi statusu almış, 1 şəhər, 1 qəsəbə, 125 kənddən ibarətdir.

44 günlük Vətən müharibəsində Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ermənistan üzərində şanlı Qələbə qazanaraq 30 ilə yaxın işğal altında olan torpaqlarımızı azad etdi. Azərbaycan Respublikasının Ermənistanla imzalanmış üçtərəfli Bəyanata əsasən, Ağdam, Kəlbəcər rayonları ilə yanaşı 2020-ci ilin dekabrın 1-də ölkəmizin gözəl guşəsi biri olan Laçın rayonunda da düşmən əsarətinə son qoyuldu.
Laçın rayonu 18 may 1992-ci ildə erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. Düşmən qüvvələrinin böyük hissəsi Laçın dəhlizi vasitəsilə rayona daxil olaraq etnik təmizləmə siyasətini yeritmiş, əhalini öz yurd-yuvalarından didərgin salmışlar. Erməni vandalları tərəfindən 217 mədəniyyət ocağı , o cümlədən VI əsr Alban memarlığına aid Ağaoğlan məbədi, XIV əsrə aid Məlik Əjdər türbəsi , Qaraqışlaq kəndində məscid, Zabux kəndində qədim qəbiristanlıqlar və s. dağıdılıb məhv edilmişdir.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçən I və II Qarabağ müharibəsində şəhid olan qəhrəman igid oğullarımızın ailə üzvləri Dayaq Ictimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Qubaya səfərləri çərçivəsində Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət etmişlər

Ziyarət zamanı Kompleksin bələdçiləri tərəfindən məlumatlandırılan şəhid ailələrinin üzvləri Muzeyin xatirə kitabına öz ürək sözlərini yazmışlar.

1930-cu ildə yaradılan Ağdam rayonu Azərbaycanın qədim, füsünkar təbiətli torpağı olan Qarabağın mərkəzində Qarabağ dağ silsiləsinin şimal-şərq ətəklərində, Kür-Araz ovalığının qərbində yerləşir.

1993-cü il 23 iyul tarixində Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş rayonlar arasında əhalisinin sayına görə ən böyük rayon sayılan Ağdam rayonunun böyük hissəsi də işğal edilmişdir. İşğal nəticəsində Ağdam rayonunun 38 kolxozu,12 sənaye obyekti,74 məktəbi, 271 mədəniyyət evi, bütün dünyada yeganə olan Çörək muzeyi, 67 idarə və 99 klubu düşmən əlinə keçmişdir. Ağdam uğrunda gedən döyüşlər zamanı 6 mindən artıq insan şəhid olmuş, minlərlə insan yaralanmış, əhali öz doğma ev-eşiyindən qovularaq məcburi köçkün kimi Azərbaycanın 59 rayonunun 875 yaşayış məntəqəsində məskunlaşmışdır. Bu işğal nəticəsində rayona 13 milyard 135 milyon ABŞ dolları məbləğində ziyan vurulub.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin cəbhədəki təxribatının qarşısını alan Azərbaycan Ordusu əks-hücumla bir neçə rayonu, yüzlərlə kənd və qəsəbəni, strateji yüksəkliyi düşməndən azad edib. İşğaldan azad olunan şəhər və kəndlərimizdə, qəsəbələrimizdə üçrəngli bayrağımızın ucaldılması ilə nəticələnən 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan Ordusunun qələbəsi ilə başa çatıb. İşğalçı erməni silahlı birləşmələri ordumuzun dəf edilməz hücumu qarşısında tab gətirə bilməyərək xeyli itki ilə geri çəkiliblər. Bununla yanaşı, düşmənin minlərlə canlı qüvvəsi, hərbi texnikası məhv edilib. Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi Azərbaycan Ordusu qarşısında müqavimət göstərməyin faydasız olduğunu anlayaraq kapitulyasiya sənədinə imza atmağa məcbur olub.
10 noyabr 2020-ci il tarixində Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında atəş və bütün hərbi əməliyyatlar tam dayandırılıb. Bəyanatın ikinci bəndinə əsasən, 20 noyabr 2020-ci il tarixinədək Ağdam rayonu Azərbaycana qaytarılıb. Bununla da 27 il işğal altında olan Ağdam şəhəri qəsbkarlardan azad edilib, həmin gün Azərbaycan Ordusunun bölmələri rayona daxil olub və orada bayrağımız ucaldılıb.

Tarixdə bu gün: 17 noyabr - Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür.

Sovet imperiyasının anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində 1988-ci ilin əvvəllərindən başlayaraq Ermənistanda yaşayan 200 mindən çox azərbaycanlı öz ata-baba yurdlarından kütləvi surətdə qovulmuş, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində ixtişaşlar törədilmişdir.
Buna cavab olaraq noyabr-dekabr aylarında Bakıda 18 gün fasiləsiz etiraz mitinqləri davam etmişdir. Xalqın milli-azadlıq hərəkatı kuliminasiya nöqtəsinə 17 noyabr 1988-ci ildə Bakının Azadlıq meydanında çatmışdı. Həmin gün yenidən Azərbaycanın üçrəngli bayrağı qaldırılmiş və Sovet İttifaqından ayrılmaq məsələsi gündəmə gətirilmişdir. Bakının Azadlıq meydanından başlanan xalq hərəkatı tezliklə bütün SSRİ-də geniş etirazlarla davam etmiş və nəhayət 1991-ci dekabrında Sovet İttifaqı dağılması ilə nəticələnmişdir.

Qutlu Musa türbəsi

Ağdam rayonunun Xaçındərbətli kəndində yerləşən bu abidə nadir təsadüf edilən səciyyəyə malik türbədir. Türbə nisbətən alçaq bir kürsülük üzərində yüksələn səkkizbucaqlı piramida şəkilli günbəzlə örtülüdür. Xaçındərbətli abidəsinin giriş qapısı üzərindəki kitabə onun 1314-cü il 15 iyulda ustad Şahbənzər tərəfindən Musa oğlu Kutlunun məzarı üzərində tikildiyini göstərir. Qutlu Musa türbəsinin yeraltı hissənin varlığı onun qülləvari türbələr qrupuna daxil edilməsinə əsas verən başlıca bir əlamətdir. Qutlu Musa türbəsinin ən zəngin hissəsini giriş səthinin memarlığı və onun daxili günbəzinin stalaktitli quruluşu təşkil edir. Xarici səthlər çox da dərin olmayan batıqlarla işlənmiş və bu batıqların yuxarı hissəsi tağlara bağlanmışdır.
Qutlu Musa türbəsinin giriş səthində və daxilində olan heyvan təsvirləri də son dərəcə diqqət cəlb edir. Onların içərisində vəhşi heyvan təsvirləri xüsusilə qeyd olunmalıdır. Azərbaycan memarlığı abidələri içərisində bu təsvirləri xatırladan nümunələr Bakıda, Bayıl qalasının (XIII əsr) üzərində də var.
Qeyd edək ki, Qutlu Xacə Musa oğlu türbəsi Ağdam rayonunun Xaçın Türbətli kəndində Elxanilər dövrundə inşa olunmuşdur.

8 Noyabr Azərbaycanın tarixinə silinməz izlərlə yazılmış ,tarixi ədalətin bərpa edildiyi “Zəfər Günü”dür.

Ölkə Prezidenti Cənab İlham Əliyevin 2020-ci il dekabrın 3-də “Azərbaycan Respublikasında Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında”imzaladığı sərəncama əsasən ölkədə hər il 8 noyabr Zəfər Günü kimi qeyd olunur.
44 gün boyunca davam edən II Qarabağ savaşı nəticəsində işğal altında olan torpaqlarımız düşmən tapdağından azad edildi.Müzəffər Ali Baş komandanımızın göstərişi ilə qəhrəman əsgərlərimizin ,şəhidlərimizin sözlə ifadə edilə bilməyən şücaəti sayəsində bir vaxtlar arzu və diləklərdə,sağlıqlarda söylənilən “Qarabağ”yaramız sağaldı.Azərbaycanın hərbi sahədə əldə etdiyi qələbələr,xüsusi ilə Şuşanın düşməndən azad edilməsi müharibənin taleyinde çox vacib rol oynadı. Bu qələbəni bu gün böyuk iftixar hissiylə yaşamağımız Azərbaycan xalqının əzmi və iradəsi,iqtisadi gücü,müasir ordu quruculluğu və xalq -iqtidar birliyi sayəsində mümkün olmuşdur.
Noyabırın 10-u ölkəmiz üçün tarixi bir gün oldu.Rəşadətli Azərbaycan Ordusunun döyüşlərdə əldə etdiyi zəfər Ermənistanı masa arxasında oturmağa məcbur etdi.Azərbaycan,Rusiya prezidentləri və Ermənistan baş naziri tərəfindən noyabrın 10-da imzalanan üçtərəfli bəyanat Azərbaycan tarixinin ən böyük diplomatik qələbəsini təsdiq edən gündür.Bu gün Azərbaycan Qarabağa qovuşdu,tarixi zəfərə imza atdı .Hər bir Azərbaycan vətəndaşı xoşbəxtdir ki,bu tarixi qələbəni şahidi oldu.Bu tarixi qələbəni,sevinci yaşadan müzəffər ordumuza borcluyuq.Vətən uğrunda canlarından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi qəlbimizdə daim yaşayacaq.Eşq olsun Müzəffər Azərbaycan Ordusuna!

Zəfər Günü ərəfəsində Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə daha bir seminar keçirildi.

Şuşa ili çərçivəsində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə tarixi Azərbaycan torpaqları, Qarabağın tarixi, Şuşanın Azərbaycan tarixində rolu ilə bağlı elmi seminarlar keçirilməkdədir. Bu seminarlardan biri də Zəfər Günü ərəfəsində həyata keçirilib, AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun “Beynəlxalq münasibətlər tarixi” şöbəsinin müdiri, tarix üzrə elmlər doktoru, Dövlət mükafat laureatı professor Tofiq Mustafazadə Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə “Qarabağ və İrəvan xanlığının tarixi” mövzusunda məruzə ilə çıxış etmişdir. Qeyd edək ki, Professor T.Mustafazadənin indiyədək 220-dən çox elmi əsəri (o сümlədən 50-dən çoxu xariсdə) və metodik vəsaiti çap olunmuşdur. Onun elmi-tədqiqat fəaliyyəti çoxşaxəlidir. Professor Azərbaycan xanlıqlarının tarixi, erməni saxtakarlığına qarşı mübarizə, ümumi tarixlə bağlı tədqiqat və mənbələrin tərcüməsi ilə məşğuldur. Kompleksdə keçirilmiş seminar zamanı tarixçi professor Qarabağ və İrəvan xanlığının yaranması, inkişafı və xanlıqlar arası münasibətlər və ermənilərin bu torpaqlar köçürülməsinin dövrlərini tarixi faktlarla seminar iştirakçılarının diqqətinə çatdırmışdr. Sonda tarixçi alim müəllifi olduğu kitablardan bir neçəsini Kompleksin nadir fonddan ibarət kitabxanasına hədiyyə etmişdir.