Posted on

"Beşbarmaq dağı"

Quba-Bakı yolunun 85-ci km-də, Siyəzən rayonunun Qalaşıxı kəndinin ərazisində yerləşən Beşbarmaq dağı, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 8 iyun 2020-ci il tarixli sərəncamı ilə, “Beşbarmaq dağı” Dövlət Tarix-Mədəniyyət və Təbiət Qoruğu elan edilib. Dəniz səviyyəsindən 445 metr yüksəklikdədir. Xəzər dənizinin sahilində beş zirvədən ibarət olan bu dağ xalq arasında “Xıdırzində baba” və yaxud “Xızırzində piri” kimi tanınır.
Tanınmış alim və səyyah Adam Oleari 1636-cı ildə Dərbənddən Şamaxıya gedərkən karvan yolunun üstündə olan “Barmax” dağı barədə, eləcə də yerli əhalinin “karvansara”, “sığınacaq” adlandırdığı bu cür həyətlərin bu ölkədə çox olduğunu göstərir. Səyyah həmçinin qeyd edir ki, bu karvansara kvadratşəkilli böyük daşlardan tikilmiş çox qədim binadır. Holland səyyahı Yan Streys isə “Səyahət” kitabında yazır: “1666-cı ildə Parmax və ya Barmax dağının yanından ötdük. Bu dağ dənizin yaxınlığında olub, ağ və qara neftin yerdən fəvvarə vurub axması ilə məşhurdur və dağın başında güclü qalalar var”.
“Beşbarmaq dağı” respublikada insanların ən çox ziyarət etdiyi məkanlardan biridir. Dağın ətrafında olan karvansara və qala qalıqları dövlət mühafizəsinə götürülüb.
Posted on

"Günbəzli hamam"

Quba şəhərinin mərkəzində yerləşən Günbəzli hamam XVIII-XIX əsrlərə aid bir abidədir. Günbəzli hamam el arasında “Çuxur hamam”, “Bəkir hamamı”, “Məşədi Əlimərdan hamamı” adları ilə də tanınır. Şərq memarlığınını incilərindən sayılan bu abidə 1985-ci ilə qədər hamam kimi istifadə olunub.
Günbəzli hamam ümumi bir zaldan, bəylər üçün nəzərdə tutulan 4 otaqdan, istirahət və çay içmək üçün planlaşdırılan daha 3 otaqdan ibarətdir. Hamam 1 qapılı, 6 pəncərəli, 1 mərtəbəlidir və qırmızı kərpicdən inşa edilib. Hamamın içərisində milli ornamentlərdən xüsusi ustalıqla istifadə edilib. Böyük və kiçik olmaqla iki tağdan ibarətdir.
Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin 2002-ci il tarixli 32 saylı qərarına əsasən hamam yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidələri sırasına daxil edilmiş və 2016-cı ildə əsaslı təmir işləri aparılıb. Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən tarixi abidə kimi qorunur.

Posted on

“Söhübqala abidəsi"

Tarixi “Söhübqala” abidəsi
Azərbaycan ərazisində ən qədim qalalardan biri də “Söhübqala”dır. Abidə Quba rayonunun Söhüb kəndində, Baş Qafqazın dağ ətəyində, 1700 metr hündürlükdə yerləşir. Abidəni “Söhübqala”, həmçinin “Divlərqala”, “Div qalası”, “Sükut qalası” adlandırırlar.
Tarixi sənədlərdə “Söhübqala”nın inşa tarixi dəqiq yazılmasa da, bəzi mənbələrdə onun IV-VI əsrlərə, digərlərində isə IX-XI əsrlərə aid olduğu bildirilir. Araşdırmaçıların fikrincə, “Söhübqala” sözünün mənası “qala tərəfi”, “qalanın səmti” deməkdir. Bu qədim tarixi abidə kərpicdən hörülüb, tikintisində yumurta sarısından istifadə olunub. Abidə kənardan 2 çəlləyə oxşayır və 8 rəqəminə bənzəyir. İlk vaxtlardan abidənin girişi olmayıb. Deyilənə görə, abidədən yeraltı gizli yollar ayrıldığına görə giriş hissəsi də yerdən olub. Bəzi rəvayətlərə görə, insanlar klinik ölüm keçirəndə onları burada 3 gün saxlayıblar ki, ayılsınlar. “Söhübqala” abidəsi həmçinin strateji əhəmiyyətə malikdir. Buradan qədimdə hərbi xəbərləşmə mövqeyi kimi istifadə olunub. Abidənin üstündə qalanmış tonqal izlərinin indi də qaldığına görə “Söhübqala”dan özünəməxsus qaydada hərbi xəbərləşmə həyata keçirilib. Qalanın ətəyində qədim qəbirlər mövcuddur.
“Söhübqala” tarixi abidəsi ümumi uzunluğu 25 kilometr olan Quba-Xanəgah turizm marşrutunun üzərində yerləşir, tarixi abidə yerli və xarici turistlər üçün diqqətçəkən unikal məkandır. Tarixi abidənin yerləşdiyi zirvədən ətraf dağlara, kəndlərə əsrarəngiz mənzərə açılır.
Tarixi abidə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 02 avqust tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş 2 nömrəli əlavəyə əsasən, yerli əhəmiyyətli memarlıq abidəsi kimi 4676 nömrəli inventarla qorunur.

Posted on

"Şeyx Cüneyd türbəsi"

Şeyx Cüneyd türbəsi XVI əsrin əvvəllərinə aid, Qusar rayonunun Həzrə kəndi ərazisində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsidir. Şeyx Cüneyd Şah İsmayıl Xətainin babasıdır.
Şeyx Cüneyd türbəsinin planında hər tərəfi 7.23 metr ölçüyə malik olan kvadrat formalı tikilinin hər dörd divarında qapı yeri vardır. Divarların şirli kaşı lövhələrlə üzlənmiş aşağı hissələri istisna olmaqla stalaktitlər də daxil bütün digər divar səthi gəclə üzlənmişdir.
Şirvanşahlar və Ərdəbil hakimlərinin mübarizə tarixindən məlumdur ki, Qusar rayonu ərazisində 1456-cı ildə I Xəlilullahın başçılıq etdiyi Şirvanşahlar, Şeyx Cüneydin başçılıq etdiyi Qızılbaşlar arasında baş vermiş döyüşdə ikinci ordunun rəhbəri öldürülmüşdür. Səfəvilər Şirvanda hakimiyyəti ələ aldıqdan sonra 1544-cü ildə Həzrə kəndindəki məzar üzərində türbə tikdirilmişdir.
Posted on

"Aşağı Gövhər ağa məscidi"

Aşağı Gövhər ağa məscidi — Şuşa şəhərinin Qapan meydanında yerləşən cümə məscididir. 1874-1875-ci illərdə Aşağı məscid kompleksində də əsaslı yenidənqurma işləri aparılmışdır. Yeni məscidin inşası memar Kərbəlayi Səfixan Qarabaği tərəfindən Gövhər ağanın maddi dəstəyi əsasında həyata keçirildiyinə görə, sonradan Aşağı məscid həm də Aşağı Gövhər ağa məscidi adı ilə tanınmağa başlamışdır.
İki yaruslu məscidin əsas – şimal fasadında üç tağlı arkadalı eyvan yerləşir. Aşağı Gövhər ağa məscidinin orta tağı yarımdairəvi olan yan tağlardan fərqli olaraq oxvaridir.
Qeyd edək ki, Məscid Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarix-mədəniyyət abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.
Posted on

“Heydər Əliyev ili” və 31 mart 1918-ci il azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımın 105-ci ildönümü ilə əlaqədar Yasamal rayon 150 nömrəli tam orta məktəbdə “Azərbaycanlıların soyqırımına tarixi, siyasi və hüquqi qiymətin verilməsinin əhəmiyyəti” adlı konfrans keçirilib.

Konfransda tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, AMEA Şərqşünaslıq İnstitunun aparıcı elmi işçisi,  Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin mütəxəssisi Sübhan Talıblı çıxış edərək azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımlara siyasi və hüquqi qiymətin verilməsində Ulu Öndər Heydər Əliyevin rolundan danışıb. Konfrans zamanı məktəbin direktoru, tarix müəllimləri də çıxış edərək tarixən Azərbaycan torpaqlarında baş vermiş soyqırımlardan bəhs ediblər. Tədbirin sonunda mövzu ilə əlaqəli film nümayiş olunub.

Posted on

Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi" və "Pasha Malls" ticarət mərkəzləri qrupunun birgə təşkilatçılığı ilə soyqırımının 105-ci ildönümü ilə əlaqədar yeni bir layihə başladılıb. Layihəyə əsasən, 31 mart tarixində Bakı şəhərində yerləşən "Gənclik Mall", "Dəniz Mall" və "28 Mall" , Gəncə şəhərindəki "Gəncə Mall" ticarət mərkəzində 1918-ci il soyqırımları ilə bağlı videçarx nümayiş olunur.

Qeyd olunan videoçarx eyni zamanda “Aygün Boulinq” əyləncə mərkəzində də gün ərzində monitorlarda göstərilir.

Posted on

1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci ildönümü ilə əlaqədar Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi"nin təşəbbüsü və adı çəkiləcək hotel və şirkətlərin dəstəyi ilə şimal regionunda yerləşən Qusar Qala Hotel, Quba Palace, Şahdağ Quba, Village Pro və s. hotellərdə, "Azercell" mobil rabitə şirkətində, eləcə də "Kontakt Home", "İrşad Electronics" mağazalar şəbəkəsində 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə bağlı videoçarx gün ərzində nümayiş olunur.

Posted on

İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkil (Ombudsman), Milli Məclisin deputatı Vahid Əhmədov və digər rəsmi şəxslər Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət ediblər.

31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə əlaqədar Quba rayon Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsman), Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin, Qərbi Azərbaycan İcmasının birgə təşkilatçılığı ilə “Etnik təmizləmə və soyqırım cinayətlərinin hüquqi aspektləri: tarixi faktlar kontekstində” mövzusunda keçiriləcək konfransdan öncə Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyeva, Milli Məclisin deputatı Vahid Əhmədov, Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Ziyəddin Əliyev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Hüquq kafedrasının müdiri, professor İsaxan Vəliyev, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunun Qərbi Azərbaycan tarixi şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Cəbi Bəhramov, Qərbi Azərbaycan İcmasının sədr müavini, Milli Məclisin deputatı Hikmət Məmmədov, Milli QHT Forumunun prezidenti Rauf Zeyni, YAP Quba rayon təşkilatının sədri, rayon icra hakimiyyətinin məsul şəxsləri, rayonun hüquq-mühafizə orqanları, idarə, müəssisə və təşkilatların rəhbərləri, şəhid ailələri və qazilər, digər qonaqlar, tələbələr və gənclər Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ni ziyarət ediblər. Qonaqlar faciə qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış abidənin önünə gül dəstələri düzdükdən sonra Kompleksin Muzey bölməsində 1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci ildönümü ilə əlaqədar gələn yerli və xarici ziyarətçilər üçün 9 dildə (Azərbaycan, türk, rus, ingilis, ərəb, fars, urdu, fransız, Koreya) hazırlanmış buklet və flayerlərdən ibarət sərgi ilə tanış olublar.