Author: admin

Tədbirdə Kompleksin direktoru, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Rəxşəndə Bayramova çıxış edərək bildirmişdir ki, tarix boyu təcavüzkar siyasət yeridən, qanlı əməllərindən dönməyən, “Dənizdən-dənizə böyük Ermənistan” yaratmaq xülyasından əl çəkməyən ermənilər zaman-zaman xalqımızı soyqırıma məruz qoymuş, havadarlarının hərtərəfli köməyi ilə əzəli torpaqlarımızı almağı özlərinin məqsədlərinə çevirmişlər. Təkcə ötən əsrdə Azərbaycan xalqı dörd dəfə (1905-1907, 1918-1920, 1948-1953, 1988-1993-cü illərdə) erməni millətçiləri tərəfindən hüquqlarının pozulması, qeyri-insani rəftarla, insan ləyaqətini alçaldan hərəkətlərlə müşayiət olunan soyqırıma və deportasiyaya məruz qalmışdır. 1918-ci ilin mart günlərindəki qırğınlar zamanı ermənilər üç gün ərzində Bakıda 12 min soydaşımızı vəhşicəsinə qətlə yetirmişlər. Daha sonra çıxış edən Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin (DQİDK) Quba bölgəsi üzrə şöbəsinin müdiri Ramin Xudayev, Quba Rayon İcra Hakimiyyəti aparatının ictimai-siyasi və humanitar şöbəsinin müdir müavini Anar Məmmədov, Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsman) Quba Regional Mərkəzinin müdiri Bəhruz Əfəndiyev, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin bölgə qazisi Naib Səttarov 20-ci əsrin, bəlkə də, ən susqun soyqırımı 1918-ci il mart ayının 31-də erməni daşnaklarının xalqımıza qarşı olan qətliamı olduğunu vurğulayaraq qeyd etdilər ki, bu soyqırımı susqundur, ona gorə ki, Sovet İttifaqı qurulduqdan sonra bu qanlı tarixin üzərindən dırnaqarası qardaşlıq xətti çəkildi. O dövrün mətbu orqanları bu hadisələrin üzərindən sakitcə keçdilər. SSRİ dağılan kimi yaxın keçmişimizdə mənfur qonşularımız olan ermənilər tərəfindən törədilmiş qanlı hadisələrin arxivləri açıldı, xalqımıza qanlı tariximiz haqqında məlumatlar verildi. Ermənilər əvvəlcə Bakıda, sonra İrəvanda, Naxçıvanda, Gəncədə, Qarabağda, Zəngəzurda, Qazaxda və Tiflisdə dinc mülki azərbaycanlılara qarşı kütləvi qırğınlar törədilmişdir.
Sonda tədbir iştirakçılarına soyqırımı həqiqətlərini özündə əks etdirən kitab və bukletlər təqdim edildi.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Kompleksin direktoru Dr Rəxşəndə Bayramova 1918-ci ildə bolşevik-daşnak birləşmələrinin Quba qəzasında həyata keçirdiyi etnik təmizləmə, soyqırımı siyasəti barəsində danışaraq qeyd etmişdir ki, faciə nəticəsində təkcə Quba qəzasında 16 mindən çox insan qətlə yetirilmişdir. Tarixçi onu da vurğulamışdır ki, Quba şəhəri və Quba qəzasının kəndlərində törədilmiş zorakılıq halları Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasının istintaq materiallarına əsasən 3 cilddə 451 vərəqdən ibarət sənədlər toplusunda əks olunmuşdur. Daha sonra çıxış edən Azərbaycan Universitetinin Siyasi və ictimai elmlər kafedrasının müdiri, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Elvin Talışınski bildirmişdir ki, hər zaman qonşu dövlətlərlə barış içində yaşamağa çalışan Azərbaycan xalqı tarixən erməni quldur dəstələrinin amansız soyqırımı siyasətinə tuş gəlmişdir. Təkcə 1918-ci ildə deyil, 1905-1907, eləcə də sonrakı illərdə erməni millətçiləri tərəfindən azərbaycanlıların hüquqlarının pozulması, qeyri-insani rəftar, insan ləyaqətini alçaldan hərəkətlərlə müşayiət olunan soyqırım və deportasiya hallarına yol verilmişdir. Daha sonra çıxış edən Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin mütəxəssisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sübhan Talıblı Cavad qəzasında baş vermiş soyqırımların tarixinə nəzər salmışdır. Qeyd olunmuşdur ki, Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasının Cavad qəzasına dair sənədləri arasında Xocalı kəndinin 18 yaşlı sakini Sürəyya Dadaş qızının verdiyi ifadə erməni qəddarlığına bariz nümunə sayıla bilər. Komissiyasının müstəntiqləri qolu kəsilmiş, ayaqdan şikəst, xəstə və zəif, bütün yaxınlarını itirmiş və başqa bir kənddə, yad insanların yanında sığınacaq tapmış Sürəyya Dadaş qızının zərərçəkən kimi ifadəsi və tibbi müayinə sənədləri ilə yanaşı, şəklini də erməni vəhşiliklərinin şəhadəti kimi istintaq materiallarına daxil etmişlər. Azərbaycan Universitetinin və Memorial Kompleksin əməkdaşlarının mövzu ilə bağlı çıxışları ilə davam edən elmi seminarın sonunda soyqırımı həqiqətlərini özündə əks etdirən kitab və bukletlər təqdim edildi.

Tədbirdə Kompleksin direktoru, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Rəxşəndə Bayramova çıxış edərək ermənilərin zaman-zaman xalqımıza qarşı həyata keçirdikləri soyqırımlar, etnik təmizləmə və deportasiya siyasəti barədə məlumat verərək mənfur qonşularımızın tarix boyu “Böyük Ermənistan” xülyası ilə yaşadıqlarını və hər zaman torpaqlarımıza göz dikdiklərini söylədi. Bakı Soveti və daşnak erməni silahlı dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qırğının xalqımızın tarixinə qanlı hərflərlə yazıldığını bildirdi. Daha sonra çıxış edən MİHİ Quba rayon komitəsinin sədri Məhərrəm Hacıyev və MİHİ Xaçmaz rayon komitəsinin sədri Qərib Umudov 1918-ci ildə ermənilərin azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri soyqırımı zamanı Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər ərazilərdə erməni daşnaklarının qanlı qırğınlar törətdiklərini və soyqırımı nəticəsində minlərlə azərbaycanlının qətlə yetirildiyini vurğuladılar.
Sonda tədbir iştirakçılarına soyqırımı həqiqətlərini özündə əks etdirən kitab və bukletlər təqdim edildi.

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin, Pir Hüseyn Xanəgahı tarix-memarlıq qoruğunun, eləcə də Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeliyində fəaliyyət göstərən qoruqların əməkdaşlarının iştirakı ilə keçirilmiş vebinarda əvvəlcə Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlər birdəqiqəlik sükutla yad edilmişdir. Daha sonra Xocalı soyqırımı ilə bağlı film izlənilmişdir. Tədbirdə çıxış edən Kompleksin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova bildirmişdir ki, Xocalı soyqırımı XX əsrin ən qanlı faciələrindən biridir. Erməni cəlladlarının törətdiyi bu kütləvi qırğın nəticəsində günahsız insanlar qətlə yetirilmiş, arxeoloji, tarixi-memarlıq abidələri dağıdılmışdır. Daha sonra Pir Hüseyn Xanəgahı tarix-memarlıq qoruğunun direktoru Məhərrəm Müslümov Xocalı soyqırımının XX əsrdə dünyanın ən dəhşətli qətliamlarından biri, bütün insanlığa qarşı cinayət olduğunu vurğulayaraq bildirmişdir ki, Xocalı haqqında həqiqətlərin dünyaya çatdırılması, bu faciənin xalqımıza qarşı soyqırımı aktı kimi tanınması üçün Azərbaycan dövləti bütün zəruri addımları atır.
Tədbir qoruq əməkdaşlarının mövzu ətrafında məruzələri ilə davam etmişdir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının Quba Rayon Təşkilatı və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin birgə təşkilatçılığı ilə “Xocalı – əsrin faciəsi” adlı tədbir keçirilmişdir.

Tədbirdə YAP Quba rayon təşkilatının sədri Fidan Hüseynova, Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramova və YAP Quba rayon təşkilatının, eləcə də Kompleksin əməkdaşları iştirak etmişlər. İlk olaraq Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib. Daha sonra Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlər birdəqiqəlik sükutla yad edilmişdir. Tədbirdə giriş sözü ilə açan Kompleksin direktoru Dr.Rəxşəndə Bayramova Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrinin keçmiş sovet ordusunun 366-cı motoatıcı alayının texnika və canlı qüvvəsinin iştirakı ilə təkcə azərbaycanlılara qarşı deyil, eyni zamanda bütün bəşəriyyətə, insanlığa qarşı törətdiyi soyqırımın 32-ci ildönümünün əvvəlki illərdən fərqli olaraq bu il yeni bir məzmunda anılacağını bildirib.
Daha sonra çıxış edən YAP Quba rayon təşkilatının sədri Fidan Hüseynova bildirib ki, 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın təxribatlarına cavab olaraq Azərbaycanın “Dəmir Yumruq” əməliyyatı ilə başladığı 44 günlük Vətən müharibəsində Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında rəşadətli Azərbaycan Ordusu düşmən üzərində qələbə çalaraq Xocalı qurbanlarının və bütün şəhidlərimizin intiqamını aldı. Lakin illər ötsə, əsrlər bir-birini əvəz etsə də, Xocalı soyqırımı xalqımızın qan yaddaşından heç vaxt silinməyəcəkdir. Bu faciə zamanı qədim Azərbaycan şəhəri Xocalı yerlə-yeksan edilib, uşaq, qadın, qoca bilmədən insanlar vəhşicəsinə qətlə yetirilib, itkin düşüb, əsir alınaraq olmazın əzab və işgəncələrinə məruz qalıblar. Minlərlə arxeoloji, tarixi-memarlıq abidələri dağıdılıb, milli-mənəvi dəyərlərimiz vandalcasına məhv edilib.
Tədbir Kompleks əməkdaşlarının mövzu ətrafında hazırladıqları məqalələrlə çıxış etməsi ilə davam edib.