Posted on

2023-cü il “Heydər Əliyev ili” çərçivəsində Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi” və İmişli Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə İmişli Heydər Əliyev Mərkəzində 31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci, Xocalı soyqırımının 31-ci ildönümünə həsr edilmiş kitab və fotolardan ibarət sərgi təşkil edilmişdir.

Mərkəzə gələn ziyarətçilərə 1918-ci il soyqırımlarına həsr edilmiş sənədli filmi izləmək üçün də şərait yaradılmışdır.
Xatırladaq ki, sərgi bir neçə gün davam edəcək.
Posted on

Tarixdə bu gün

Abbasqulu bəy Xanbaba oğlu Şadlinski 24 fevral 1886-cı ildə İrəvan quberniyasının Böyük Vedi kəndində anadan olmuşdur.
Xalq içərisində böyük nüfuzu olan, 200 nəfərdən ibarət könüllü dəstəyə rəhbərlik edən Şadlinski 1918-ci ilin əvvəllərində Naxçıvan, İrəvan, Dərələyəz, Zəngəzur və digər ərazilərdə daşnak-erməni silahlı dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı törətdiyi soyqırımların qarşısının alınmasında xüsusi xidmətləri olmuşdur.
28 iyul 1920-ci ildə Naxçıvanda sovet hakimiyyəti elan olunduqdan sonra Hərbi İnqilab Komitəsinin və Nəriman Nərimanovun təklifini qəbul edən Şadlinski hərbi dəstələrini buradakı qırmızı qvardiya ilə birləşdirmişdir. Şadlinskinin dəstəsi Zəngəzur istiqamətində gedən döyüşlərdə cəllad Dronun daşnak qüvvələrini darmadağın edərək, burada ingilis-daşnak işğalına son qoymuşdur. A.Şadlinski 1922-ci ilin sonunadək Naxçıvanda qalmış və buranın sərhədlərinin qorunmasına rəhbərlik etmişdi.
Qeyd edək ki, Fərman Kərimzadənin “Qarlı aşırım” romanı və onun süjeti əsasında “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında rejissor Kamil Rüstəmbəyov tərəfindən çəkilən “Axırıncı aşırım” bədii filmi Şadlinskinin həyat və fəaliyyətindən bəhs edir.
Mənbə: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası: II cild.
Posted on

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının və Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin birgə təşkilatçılığı ilə 31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci və 26 fevral – Xocalı soyqırımının 31-ci ildönümünə həsr edilmiş “Ulu öndər Heydər Əliyevin dünyaya tanıtdırdığı faciə: Xocalı soyqırımı” adlı tədbir keçirilmişdir.

Tədbirdə universitetin Dr.İsmayıl Mahmudov, Dr.Təhminə Əliyeva, Soyqırımı Memorial Kompleksinin direktor müavini Mehriban Əliyeva, AMEA-nın Şərqşünaslıq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi dosent Sübhan Talıblı, kompleksin əməkdaşı Abutalıb Turabov və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının müəllim və tələbə heyəti iştirak etmişlər. Çıxış edən natiqlər 1918-ci il soyqırımları zamanı 50 mindən çox günahsız insanın erməni qəsbkarları tərəfindən qətlə yetirilməsi, memorial kompleksin fəaliyyəti, 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni silahlı dəstələrinin Xocalı şəhərində törətdikləri vəhşiliklər, o cümlədən Ulu öndər Heydər Əliyevin sayəsində Xocalı soyqırımının dünyaya tanıdılması istiqamətində fəaliyyəti haqqında ətraflı məlumatlar vermişlər. Sonda tədbir iştirakçılarına soyqırımı həqiqətlərini özündə əks etdirən müxtəlif bukletlər təqdim edilmişdir.

Posted on

Abidələrimizi tanıyaq, tanıdaq!

Orta әsrlәrә aid olan Əniq qalası dәniz sәviyyәsindәn 1100 m hündürlükdә, Qusarçayın sağ sahilindә, strateji baxımdan әhәmiyyәtli әrazidә tikilmişdir. Salavat dağ keçidini nәzarәt altında saxlayan Əniq qalası indiki Əniq kәndinin cənubunda yerlәşirdi. Qalanın tikintisindә relyefin bütün imkanlarından uğurla istifadә edilmiş, süni istehkamlar da quraşdırılmışdı. Müdafiә divarları çay daşlarından tikilmişdir. Divarların yalnız iki hissәsi qalıb: birinci hissәnin uzunluğu 15-16 metrdir. İkinci hissə isә qala darvazasının künc bürcüdür. Qalıqların hündürlüyü 5,8 metrdən 9,3 metrə qәdәrdir. Qala әrazisindәn IX-XIII әsrlәrә aid şirli qab qırıqları tapılmışdır. Gürcü xronoqrafının mәlumatına әsasәn, IX әsrdәn mövcud olan Əniq qalasının 1288-ci ildә dağıdıldığı ehtimal edilir.

Posted on

31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci və 26 fevral Xocalı soyqırımının 31-ci ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilmişdir

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin, Quba şəhəri H.Əliyev adına 1 №-li tam orta məktəbinin birgə təşkilatçılığı ilə 31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci və Xocalı soyqırımının 31-ci ildönümünə həsr olunmuş “Tarixi həqiqətləri unutmayaq” mövzusunda IX-XI sinif şagirdləri üçün mühazirə təşkil olunmuşdur. Tədbirdə məruzə ilə çıxış edən Soyqırımı Kompleksinin direktor müavini Mehriban Əliyeva 1918-ci və 1992-ci illərdə erməni qəsbkarlarının azərbaycanlılara qarşı törətdiyi dəhşətli soyqırımı hadisələri haqqında geniş məlumat vermişdir. Tədbirin sonunda şagirdlərlərin iştirakı ilə fikir mübadiləsi aparılmışdır.

Posted on

“Azərbaycanda Sovet işğalına qarşı müqavimət hərəkatı” mövzusunda onlayn seminar keçirilmişdir

21.02.2023-cü il tarixində Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”ndə  31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci ildönümü ərəfəsində “Azərbaycanda Sovet işğalına qarşı müqavimət hərəkatı” mövzusunda onlayn seminar keçirilmişdir. Kompleksin direktor müavini Mehriban Əliyevanın moderatorluğu ilə keçirilmiş onlayn tədbirdə kompleksin əməkdaşları –  Dr.Sübhan Talıblı “1920-ci ildə Sovet rejiminə qarşı Qarabağda üsyan”, Aysu Bülbülzadə “Sovet işğalına qarşı Gəncədə müqavimət hərəkatı”, Aslan İslamov “Sovet işğalına qarşı müqavimət hərəkatının fəal iştirakçısı Əli bəy Zizikski” mövzusunda çıxışlar etmişdir. Seminarda Soyqırımı Memorial Kompleksinin əməkdaşları ilə birgə Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeçiliyində olan qoruqların 50-dən artıq elmi işçisi, eləcə də bələdçiləri iştirak etmişlər.

Qeyd edək ki, 31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci ildönümü ilə əlaqədar fevral ayı ərzində keçirilmiş silsilə onlayn tədbirlərdə müxtəlif tarixi-mədəniyyət qoruqlarının ümumilikdə 150-dən çox əməkdaşı iştirak etmişidir. Seminarlar feysbuk sosial şəbəkəsində canlı olaraq yayımlanmışdır.

Posted on

XX Əsr Azərbaycanda Müqavimət Hərəkatı

1920-ci ildə bolşeviklər Azərbaycanı işğal edərkən Azərbaycanın bir çox bölgələrində xalq bolşeviklərə qarşı üsyanlar başladır. Bu üsyana, əsasən, Gəncə rəhbərlik edirdi və üsyanın lideri Cahangir bəy Kazımbəyli idi. Cahangir bəy Kazımbəyli 15 mart 1894-cü ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. I Dünya müharibəsində Rusiya tərəfində vuruşan Cahangir bəy daha sonra Gəncəyə dönərək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən yaradılan Milli Orduda alay komandiri olaraq mübarizəyə başlamış və Gəncə üsyanına başçılıq etmişdi.

Posted on

31 mart azərbaycanlıların soyqırımının 105-ci ildönümü ərəfəsində Quba şəhərində "Soyqırımı Memorial Kompleksi"ndə "XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda müqavimət hərəkatı" mövzusunda silsilə onlayn tədbirlər keçirilir.

Belə ki, 15.02.2023-cü il tarixində Kompleksin direktoru Dr. Rəxşəndə Bayramovanın moderatorluğu ilə keçirilmiş I onlayn seminarda Kompleksin əməkdaşları – Mehriban Əliyeva “Quba qəzasının müdafiəçiləri – Həmdulla əfəndi”, Orxan Hüseynov “Bakı qoçuları”, Səriyyə Abidova “Qafqaz İslam Ordusnun Bakını azad etməsi”, Emin Ulubəyov isə “XX əsrin əvvəllərində Quba qəzasında baş vermiş hadisələr” mövzusunda çıxışlar etmişlər.
16.02.2023-cü il tarixində keçirilmiş onlayn seminarda isə Kompleksin əməkdaşları – Lətafət Beybutova “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk hərbi naziri Xosrovpaşa bəy Sultanov”, Namiq Bağırlı “Cümhuriyyət fədaisi Həbib bəy Səlimov”, Ülkər Zeynalova isə “İsmayıl Ziyadxanlının siyasi-diplomatik fəaliyyəti” mövzusunda çıxışlar etmişdir.
Qeyd edək ki, onlayn seminarlarda Soyqırımı Memorial Kompleksi əməkdaşları ilə birgə Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeçiliyində olan qoruqların 50-dən artıq elmi işçisi, eləcə də bələdçiləri iştirak etmişlər və seminarlar Kompleksə aid feysbuk səhifəsində canlı yayımlanmışdır.

Posted on

XX Əsr Azərbaycanda Müqavimət Hərəkatı

1918-ci ilin aprel- may aylarında Quba qəzasında baş vermiş soyqırımlar zamanı Hamazaspın daşnak-erməni dəstələrinə qarşı mübarizə aparanlardan biri də BDU-nin professoru, tarix elmləri doktoru Əlisultan Quliyev idi. O, 1901-ci ildə Quba rayonunun Digah kəndində anadan olmuşdur. Əlisultan Quliyev Digah müdafiə dəstələrinin fəal iştirakçılarından olan Bədəl Kərimov, Əziz Şabanov, Babay Məlikməmmədov, Molla Şahbala, Mirzəbay Şadiyev, Daşdı Əhmədov ilə birgə erməni daşnaklarına qarşı igidliklə döyüşmüşlər. Həmin vaxtda “Qanlı dərə” də gedən şiddətli döyüşlər zamanı köməyə gələn Möhübəli Əfəndi, Hatəm ağa, Əlibəy Zizikskinin dəstələri, eləcə də Alpandan, Xucbaladan, Qusar nahiyəsindən Urva, İmamqulukənd, Hil, Köhnə Xudat, Gədəzeyxür və sairə kəndlərdən, həmçinin Dağıstandan gələn könüllülər birgə erməni daşnak hərbi qüvvələrini darmadağın etmişdir.

Posted on

Tarixçilərin Qələmindən

1918-ci ilin martında Bakıda növbəti insident baş verdi. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin vəfat etmiş oğlunun nəşini gətirən “Evelina” gəmisində Azərbaycan hərbçilərindən ibarət dəstənin tərksilah edilməsi xalqın qəzəb hissini coşdurdu. Bu situasiyadan istifadə edən bolşeviklər Şaumyanın özünün Stalinə yazdığı məktubda da ifadə etdiyi kimi ilk atəşdən istifadə edib bütün cəbhə boyu hücuma keçdilər. O ilk atəşi kimin açdığı isə tarixdə bu günə qədər də müəyyən edilməyib. Amma ermənilərin ötən yüz illik ərzində törətdikləri qanlı cinayətlərin tarixi göstərir ki, daim ilk situasiyanı yaradan, hücuma keçib öz təcavüzkar siyasətini həyata keçirmək üçün ilk təxribatı yaradan da məhz ermənilər olublar.
Səs qazeti
06.04. 2015-ci ildə dərc edilib.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Firdovsiyyə Əhmədovanın 1918-ci il mart hadisələri barədə yazır:
Posted on

Çar Rusiyası və İran arasında bağlanan, Azərbaycanı iki yerə bölən Türkmənçay müqaviləsinin imzalanmasından bu gün 195 il ötür.

Rusiya generalı İvan Paskeviç və İran şahzadəsi Abbas Mirzənin imzaladığı müqavilədə İrandan və Türkiyədən erməni əhalisinin İrəvan, Naxçıvan, Qarabağ və s. Azərbaycan torpaqlarına köçürülməsi, İranın Rusiyaya təzminat ödəməsi, Rusiya donanmasının Xəzər dənizinə şəriksiz hakim olması və rus tacirlərinin İranda ticarət güzəştləri əldə etməsi barədə maddələr də öz əksini tapmışdır.